روایتی از طولانی‌ترین «ریاست» بر یک اداره دولتی در افغانستان

محمدحسین نیک‌خواه

به سراغ مردی رفتم که با وصف همه‌ی تحولات سیاسی چهار دهه اخیر، همه‌ی این مدت را بر مسند ریاست یکی از اداره‌های دولتی افغانستان تکیه زده است. از زمانی ‌که او رییس این اداره شده، دست‌کم شش زمام‌دار افغانستان تغییر کرده‌اند.

مردی که در سال ۱۳۶۰ خورشیدی و در زمان حکم‌رانی ببرک کارمل، رییس‌جمهور وقت افغانستان و با امضای سلطان‌علی کشتمند، نخست‌وزیرش، به عنوان رییس احیا و انکشاف دهات ولایت هرات مقرر شد و از آن زمان تا اکنون به جز زمان طالبان، رییس این نهاد است.  مردی که ادعا دارد بابت حضور دوام‌دارش، هیچ پولی در هیچ زمانی نپرداخته است.

او از سال ۱۳۵۵ خورشیدی هنگام ریاست جمهوری سردار داوود خان، بعد از اتمام صنف دوازدهم مکتب در هرات، شامل دوره‌ی آموزشی نُه ماهه در کابل شد و پس از آن به عنوان مأمور فنی ساختمان در ریاست احیا و انکشاف دهات هرات کارش را آغاز کرد و پنج سال بعد به عنوان رییس اداره انکشاف دهات هرات مقرر شد. آقا‌محمد صدیقی قرار است چند ماه بعد به طولانی‌ترین دوران تکیه بر مسند یک اداره در افغانستان پایان دهد و رسماً تقاعد کند. صدیقی ۳۳ سال این پُست را رهبری کرده است.

ببرک کارمل، داکتر نجیب‌الله، صبغت‌الله مجددی، برهان‌الدین ربانی، «ملا محمدعمر» امیر امارت ‌اسلامی طالبان و حامد کرزی زمام‌دارانی هستند که در زمان ریاست او به قدرت رسیده و از مقام‌شان کنار رفته‌اند.

او به عنوان رییس انکشاف دهات وجب به وجب تمامی روستاها در ۱۹ ولسوالی هرات را دیده و در اجرای برنامه‌های روستایی طی سفر به مناطق دوردست با مردم دیدار کرده است.

صدیقی با وصف ۳۳ سال رهبری بر یک مسند مهم دولتی در یکی از ولایت‌های درجه اول افغانستان،‌ اما تحصیلات عالی ندارد؛ ولی طی این‌همه مدت به کشورهایی چون کوریای‌ جنوبی، هند، ایران، پاکستان، ترکمنستان، تاجیکستان، مالزیا و بنگله‌دیش سفر کرده و به گفته خودش تجارب عملی زیادی در اجرای پروژه‌های توسعه‌ای روستایی کسب کرده است.  با این‌همه، ‌او در جریان ‌ریاست‌ خود بارها در آزمون‌ و بررسی کارمندان دولت اشتراک کرده و به دلیل موفقیت در انجام امور ریاست در وظیفه‌اش باقی مانده است.

او  هنگام تصرف هرات به دست طالبان مدت چهار سال وظیفه را ترک کرد، اما با ایجاد نظام جدید در کشور و رفتن طالبان دوباره به وظیفه بازگشت و تا کنون سکان‌دار ریاست احیا و انکشاف دهات هرات است.

برای صحبت با کارمندان ریاست احیا و انکشاف دهات به مجتمع اداری ولایت هرات رفتم، جایی‌ که کم‌تر خبری از تشریفات اداری رایج در دیگر اداره‌های دولتی بود. سراغ راننده‌ی رییس را گرفتم و یکی از کارمندان، مردی میان‌سال و خوش‌برخورد را معرفی کرد. او مرا به دفتر یکی از قدیمی‌ترین کارمندان ریاست برد و تا پشت دروازه دفتر با من آمد.

امان‌الله عزیزی، مدیر منابع بشری ریاست احیا و انکشاف دهات هرات، ۴۰ سال سابقه‌ی فعالیت در این نهاد دولتی دارد. چیزی که در نگاه اول توجه مرا به خود جلب کرد، نظم خاص دفتر و کمپیوتر «لپ‌تاپ» روی میزش بود.

برایم جالب بود کارمندی با سن‌وسال زیاد و ریش سفید، چگونه مهارت استفاده از کامپیوتر را دارد. آقای عزیزی قصه کرد که ریاست آن‌ها نخستین نهاد دولتی در هرات بود که حدود ۱۵ سال پیش از سوی یکی از نهادهای خارجی با کمپیوتر مجهز شد و او از همان زمان مهارت کارگرفتن از فناوری را بدون حضور در دوره‌های آموزشی آموخت.

امان‌الله عزیزی، سال‌ها است که با رییس احیا و انکشاف دهات هرات همکار است، از او در مورد رمز موفقیت رییس پرسیدم و گفت: «مهم‌ترین عامل موفقیت آقامحمد صدیقی، مردم‌داری و اجتماعی بودنش است.»

به روایت او دروازه‌ی ریاست و دفتر رییس هیچ‌گاه به روی مردم بسته نیست و حتا زمانی که شخص رییس در جلسه‌‌ای بسیار مهم با وزیر یا دیگر مقام‌های ارشد حکومت باشد، مکتوب‌ها را امضا می‌کند و کار مراجعه‌کننده‌گان را پیش می‌برد.

این کارمند سابقه‌دار که در جریان ۴۰ سال فعالیت در ریاست احیا و انکشاف دهات هرات خاطرات زیادی در دفتر خاطرات زنده‌گی‌اش ثبت کرده، می‌گوید: «حالا که به گذشته نظر می‌اندازم، از این‌که وظیفه خود را به خوبی انجام دادم، خوشحالم و کسی نمی‌تواند ادعا کند که من حتا در ۴۰ افغانی فساد و رشوت دست داشته‌‌ام.»

مدتی که با او هم‌کلام بودم، با حوصله زیاد خاطرات کاری‌ و سفر به ولسوالی‌ها و روستاهای دوردست را برایم قصه کرد.

پس از پایان گفت‌وگو با مدیر منابع بشری با آن‌که ساعت از ۱۲ چاشت گذشته و زمان رسمیات اداری به پایان رسیده بود، یکی از کارمندان جوان مرا همراهی کرد تا بخش‌های ریاست را نشان دهد و کارمندان سابقه‌دار را معرفی کند.

داخل یکی از راه‌روهای چندین عکس قدیمی نصب شده بود که از کیفیت عکس‌ها و نشانه‌های آن مشخص بود دست‌کم مربوط ۱۰ تا ۱۵ سال قبل است. تصاویر جریان کار مأموران ریاست در روستاها و اجرای برنامه‌های انکشافی برای روستاییان را نشان می‌داد.

بعد از تماشای بخش‌های مختلف ریاست، به سراغ مدیر مالی و اداری رفتم که او هم از کارمندان سابقه‌دار و قدیمی است. شیراحمد نورزاده، کارش را به عنوان مأمور در وزارت مالیه آغاز کرد و بعدها به وزارت احیا و انکشاف دهات رفت و نزدیک به ۴۰ سال سابقه کار در دولت دارد. او و دیگر کارمندان ریاست احیا و انکشاف دهات هرات از کار با رییس فعلی‌شان اظهار رضایت دارند. کارمندان سابقه‌دار این ریاست رمز موفقیت خود و همکاران خود را انجام تمام کارها با صداقت می‌دانند و باور دارند که رفتار مناسب شخص اول اداره با مردم سبب شده است که کارمندان رده‌‌پایین هم با مراجعه‌کننده‌گان به خوبی رفتار کنند.  

با این همه رییس احیا و انکشاف دهات هرات پس از ۳۳ سال تکیه‌زدن بر مسند ریاست این نهاد، سال آینده خورشیدی (۱۳۹۹) سن ۶۵ ساله‌گی را تکمیل می‌کند و همراه دو همکار قدیمی‌اش براساس قانون خدمات ملکی بازنشست می‌شود.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن