انتقاد وزارت صحت از همکاری نکردن مردم؛ «کشور در اوج فاجعه قرار دارد»

عبدالاحمد حسینی

تعداد واقعات مثبت ویروس کرونا و میزان مرگ‌ومیر ناشی از این ویروس افزایش یافته است. براساس آمارها، تنها در یک روز گذشته یک هزار و ۳۷۹ تن به این ویروس مبتلا شده و ۵۰ تن دیگر جان‌ باخته‌اند. این افزایش روز‌افزون مبتلایان به ویروس کرونا، نگرانی مسوولان صحی ولایات را برانگیخته است. مسوولان ریاست صحت عامه ولایات می‌گویند در صورتی که وضعیت به همین شکل ادامه یابد، احتمال کمبود آکسیجن وجود دارد. آنان از وزارت صحت عامه می‌خواهند که برای پیش‌گیری از وقوع یک «فاجعه» تدابیری را جهت رفع کمبود آکسیجن بسنجد. در همین حال وزارت صحت عامه نیز تأیید می‌کند که کمبود آکسیجن از چالش‌های عمده این وزارت است. مسوولان این وزارت تأکید دارند که در تلاش یافتن یک راه‌حل برای تأمین آکسیجن مورد نیاز هستند. به گفته این مسوولان، وزارت صحت عامه در تلاش است تا دستگاه‌های مولد آکسیجن را از بازارهای جهانی خریداری و به کشور وارد کند. این در حالی است که معضل کمبود آکسیجن در بیش‌تر کشورها محسوس است. با این حال مسوولان وزارت صحت عامه از همکاری نکردن مردم در جلوگیری از گسترش ویروس کرونا انتقاد می‌کنند. به گفته آنان شهروندان کشور تدابیر صحی را مراعات نمی‌کنند و در تجمعات به شکل بی‌پروا اشتراک می‌ورزند. به گفته این مسوولان، بی‌پروایی مردم سبب شده که کشور در «اوج یک فاجعه» قرار بگیرد. با این هم مسوولان وزارت صحت عامه از مردم می‌‌خواهند که توصیه‌های وزارت صحت عامه را رعایت کنند تا موج سوم ویروس کرونا کنترل شود.

ویروس کرونا پس از عید فطر گسترش و آمار مبتلایان به آن افزایش یافت؛ طوری که پس از روزهای عید همه‌روزه بیش از هزار تن به این ویروس مبتلا می‌شوند، در حالی که پیش از عید روزانه به طور میانگین ۱۰۰ تا ۴۰۰ تن به این ویروس مبتلا می‌شدند. با این حال، در جریان روز گذشته یک هزار و ۳۷۹ تن به این ویروس مبتلا شدند و هم‌چنان ۵۰ تن دیگر به دلیل ابتلا به کرونا جان باختند. این آمار در کل ولایات ثبت شده است. اکنون شماری از مسوولان صحی ولایات از این وضعیت ابراز نگرانی کرده و به روزنامه ۸صبح گفته‌اند که اگر وضعیت همین قسم ادامه یابد، ممکن است یک فاجعه رخ دهد.

عبدالحمید ژکفر عالمی، رییس شفاخانه کووید-۱۹ در ولایت پروان، گفت که از آغاز شیوع ویروس کرونا تاکنون نزدیک به نه هزار نمونه مشکوک آزمایش شده که از این میان یک هزار و ۳۰۰ تن در موج‌های اول و دوم و ۴۰۱ تن دیگر در موج سوم مثبت تشخیص شده‌اند. او افزود که شمار مبتلایان در موج سوم نسبت به موج اول و دوم بیش‌تر است و هم‌اکنون ۱۱۲ بیمار در این شفاخانه بستری‌اند. آقای عالمی تصریح کرد که بیش‌تر این بیماران به آکسیجن نیاز شدید دارند. رییس شفاخانه کووید-۱۹ ولایت پروان با ابراز نگرانی از کمبود آکسیجن گفت که روزانه ۲۰ بالون آکسیجن در اختیار این شفاخانه قرار داده می‌شود. او افزود که با توجه به میزان مبتلایان کرونایی، کمبود آکسیجن به شدت مشکل‌ساز است.

عبدالمعروف نصرتی، رییس شفاخانه کووید-۱۹ ولایت پنجشیر، از سیر صعودی ویروس کرونا در این ولایت ابراز نگرانی کرد. او به روزنامه ۸صبح گفت که روزانه ۱۰۰ تا ۱۵۰ نفر برای آزمایش کرونا به این شفاخانه مراجعه می‌کنند. فیصدی واقعات مثبت در این ولایت ۷۳ درصد اعلام شده است. با این حال او افزود که از آغاز شیوع ویروس کرونا تا اکنون ۹۵۷ نفر به این ویروس مبتلا شده‌اند. آقای نصرتی تصریح کرد، با آن‌که شفاخانه کووید-۱۹ در این ولایت ظرفیت ۱۵ بستر را دارد، اما ۲۲ بیمار کرونایی در این شفاخانه بستری‌اند و وضعیت شماری از آنان نیز وخیم است. رییس شفاخانه کووید-۱۹ ولایت پنجشیر کمبود آکسیجن را از مشکلات عمده عنوان کرد و گفت که باید برای حل این مشکل، چاره‌ای سنجیده شود.

شفیق همدرد، مسوول شفاخانه ولایتی فیض‌آباد بدخشان، نیز گفت که موج سوم ویروس کرونا در این ولایت در حال گسترش است. به گفته او، از آغاز شیوع ویروس کرونا تاکنون بیش از یک هزار و ۲۰۰ تن در ولایت بدخشان به این ویروس مبتلا شده‌اند. به گفته او، تنها در جریان چند روز از میان ۱۹۳ نمونه مشکوک، ۱۱۷ مورد آن مثبت تشخیص داده شده است. هم‌چنان در جریان موج سوم چندین تن جان باخته‌اند. آقای همدرد گفت علی‌رغم این‌که واقعات مثبت ویروس کرونا در این ولایت رو به افزایش است، وزارت صحت عامه تعداد پرسونل شفاخانه کووید-۱۹ را کاهش داده است. افزون بر این، او یادآور شد که در نخست برای شفاخانه کووید-۱۹ این ولایت ۲۰ بستر در نظر گرفته شده بود، اما بعداً قرار شد که به ۳۵ بستر افزایش یابد. آقای همدرد تصریح کرد که این وعده تا کنون از سوی وزارت صحت عامه عملی نشده است.

مسوولان شفاخانه ولایتی بدخشان از سویی هم گفتند که این شفاخانه با کمبود آکسیجن روبه‌رو است و در صورت عدم تأمین آکسیجن، «فاجعه انسانی» رخ خواهد داد.

ولایت قندهار نیز با چین مشکلی روبه‌رو است. این ولایت پس از کابل و هرات، بیش‌ترین آمار ثبت شده به کرونا را دارد. از آغاز شیوع ویروس کرونا تاکنون بیش از پنج هزار و ۳۰۰ تن در این ولایت به کرونا مبتلا شده‌اند. محمدطاووس اشرف نادری، رییس صحت عامه قندهار، گفت که در حال حاضر شفاخانه این ولایت ۱۰۰ بستر دارد و قرار است ظرفیت آن بیش‌تر شود. در عین حال او تأکید کرد که تعداد پرسونل نیز اضافه می‌شود. او افزود که ممکن است با افزایش روز‌افزون مبتلایان به کرونا، با کمبود آکسیجن مواجه شویم.

از سوی دیگر داکتر عبدالمطلب حامد، رییس شفاخانه کووید-۱۹ ولایت کاپیسا، از روند ارایه خدمات به مردم این ولایت اطمینان می‌دهد. او به روزنامه ۸صبح گفت که کدام مشکل جدی برای عرضه خدمات در شفاخانه کووید-۱۹ این ولایت وجود ندارد و موج سوم ویروس کرونا نیز مهار خواهد کرد. آقای حامد بیان کرد که در موج سوم ویروس کرونا ۳۷۶ تن به این ویروس مصاب شده‌اند که از این میان ۱۸۰ تن را مردان و ۱۹۶ تن را زنان تشکیل می‌دهند. او افزود که در حال حاضر ۱۹ تن در شفاخانه کووید-۱۹ این ولایت بستری‌اند. آقای حامد افزود که تاکنون مشکل کمبود آکسیجن در این ولایت حس نشده و روزانه وزارت صحت عامه ۱۵ تا ۲۰ بالون آکسیجن را در اختیار این ولایت قرار می‌دهد.

بامیان؛ «ماشین‌های پی‌سی‌آر توانایی آزمایش همه نمونه‌ها را ندارد»

حسین‌علی مستمندیار، مسوول برنامه‌های کووید-۱۹ در بامیان، به روزنامه ۸صبح گفت که میزان ابتلا به ویروس کرونا در این ولایت افزایش یافته است. او گفت که در شروع هفته گذشته، ده بیمار کرونایی در شفاخانه بیست بستر کووید-۱۹ این ولایت بستری بودند، اما در ختم همان هفته، شمار بیماران به ۲۸ نفر افزایش یافت‌. به گفته‌ مستمندیار، این آمار نشان می‌دهد که شیوع کرونا در ولایت بامیان به اوج خود نزدیک می‌شود. آقای مستمندیار افزود که شمار مراجعه‌کننده‌گان زیاد است و ماشین‌های پی‌سی‌آر توان آزمایش همه‌ نمونه‌های مشکوک را ندارد. این در حالی است که تاکنون در بامیان پنج هزار و ۷۴ نمونه آزمایش شده که از این میان سه هزار و ۸۵۶ نمونه آن منفی تشخیص شده است. هم اکنون ۲۰۰ نمونه دیگر در انتظار آزمایش قرار دارد. در این ولایت در حالی ظرفیت آزمایش پایین گزارش شده است که پیش از این وزارت صحت عامه گفته بود که ظرفیت انجام آزمایش‌ها را در ولایات بیش‌تر می‌کند. مسوولان این وزارت گفته بودند که این وزارت توانایی انجام ۲۸ هزار آزمایش در یک روز را دارد.

مسوول برنامه‌های کووید-۱۹ وزارت صحت عامه در بامیان گفت که در حال حاضر تصمیم دارند بخشی از نمونه‌ها را به کابل بفرستند. او افزود: «وضعیت طوری است که به طرف اوج شیوع ویروس کرونا در حرکت هستیم». از سوی دیگر آقای مستمندیار در رابطه به تعداد بسترها و ظرفیت شفاخانه کووید-۱۹ این ولایت گفت که هرچند ظرفیت کامل نیست، اما تا حدودی ظرفیت وجود دارد. به گفته او در حال حاضر برای بیماران تخت، اتاق و بالون آکسیجن وجود دارد، اما از آن‌جایی که شفاخانه این ولایت ۲۰ بستر دارد، زمانی که بیماران افزایش پیدا می‌کند، فشار کار بر کارمندان بیش‌تر می‌شود و ماشین‌آلات نیز کمبود می‌کند. هم‌چنان آقای مستمندیار بیان کرد که واکسین کرونا در این ولایت تمام شده است. براساس معلومات وزارت صحت عامه برای این ولایت ۱۵ هزار دوز واکسین در نظر گرفته شده بود و به گفته مستمندیار این مقدار واکسین تطبیق شده است. مسوول برنامه‌های کووید-۱۹ وزارت صحت عامه در بامیان افزود که شمار زیادی فقط دوز اول را دریافت کرده‌اند که باید دوز دوم را نیز دریافت کنند. در حال حاضر یک هزار و ۱۶۵ واقعه مثبت ویروس کرونا در این ولایت شناسایی شده که از این میان ۱۹ تن جان باخته‌اند.

دانشگاه کابل؛ هزاران تن منتظر دریافت دوز دوم

در همین حال شماری از باشنده‌گان کابل به ویژه استادان دانشگاه کابل می‌‌گویند، با وجودی که بیش از یک ماه از زمان دریافت نخستین دوز واکسین گذشته، اما تاکنون دوز دوم را دریافت نکرده‌اند. ذبیح‌الله حیدری، استاد دانشگاه کابل، در صفحه فیس‌بوکش نوشته است که ضعف مدیریتی وزارت تحصیلات عالی و دانشگاه کابل، بی‌برنامه‌گی و شاید فساد در وزارت صحت و هماهنگی ناقص دانشگاه کابل با این وزارت، سبب شده است که هزاران تن از دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه کابل برای دریافت دوز دوم واکسین کرونا با مشکل مواجه شوند. به گفته او، اکنون که یک هفته از تاریخ معین آن یعنی هفته چهارم سپری شده، آنان دوز دوم را دریافت نکرده‌‌اند.

او گفته است: «روند تطبیق دوز دوم واکسین کرونا در دانشگاه کابل باید به تاریخ ۱۱ جوزا آغاز می‌شد که متاسفانه تنها چند صد دوز محدود تنها برای افراد بالاتر از سن ۵۰ و برخی مقام‌های وزارت تحصیلات و دانشگاه کابل اختصاص داده شد، در حالی که دور اول تطبیق واکسین برای همه افراد در هر سن‌و‌سال بدون هیچ محدودیتی اجرا شد.» او این نواقص در اجرای تطبیق واکسین را پرسش‌برانگیز خوانده و گفته است که اگر شمار واکسین کرونا محدود بوده است، چرا آن را به هزاران نفر بدون محدودیت سنی در دانشگاه کابل تطبیق کرده است. او افزوده که این مسأله باید میان دانشگاه و وزارت صحت واضح می‌بود تا باعث سرگردانی و نگرانی هزاران تن نمی‌شد. او گفته است که براساس آزمایش‌های بالینی، دوز دوم واکسین استرازینکا باید در هفته چهارم تطبیق شود. آقای حیدری افزوده است: «حالا که هفته پنجم است، کی مسوولیت را می‌‌پذیرید؟ اگر تاخیر در تطبیق دوز دوم کارایی واکسین را زیر پرسش ببرد، مسوول کیست؟ اگر تاخیر در دریافت دوز دوم باعث عارضه‌های جانبی در نزد افراد شود و صحت و حیات آنان را با مخاطره مواجه کند، پاسخگو کیست؟»

این استاد دانشگاه از جانب دیگر گفته است که ممکن است عدم دریافت دوز دوم واکسین در زمان معین آن کدام مشکل به وجود نیاورد، اما این افراد از نگاه روانی آسیب‌پذیر شده‌اند. علاوه بر این، او پرسیده است: «هزاران نفری که در دانشگاه کابل در دور اول واکسین استرازینکای نوع هندی دریافت کردند و حال اگر دوز دوم از نوع دیگر (به گونه مثال واکسین چینایی) تطبیق شود، آیا این دو نوع واکسین هم‌خوانی دارد؟ آیا سبب اختلال در دریافت‌کننده نخواهد شد؟ آیا تا حال تجربه شده است که دوز اول واکسین هندی و دوز دوم از کشور دیگر در یک فرد تطبیق شده باشد، عوارض نداشته باشد و کارایی داشته باشد.»

وزارت صحت با کمبود آکسیجن روبه‌رو است

در همین حال وزارت صحت عامه می‌گوید که با کمبود آکسیجن روبه‌رو است. غلام‌دستگیر نظری، سخنگوی این وزارت، به روزنامه ۸صبح گفت که وزارت صحت علامه تلاش کرده تا افراد بیش‌تر را واکسین کند. او اما در مورد نگرانی استادان دانشگاه کابل گفت که حداقل فاصله میان دوز اول و دوز دوم واکسین کرونا چهار هفته‌، اما براساس توصیه‌های سازمان صحی جهان، حد‌اکثر فاصله میان این دو دوز شانزده هفته است. آقای نظری خاطر‌نشان کرد که در کارایی دوز اول و دوم تفاوت ندارد. او اطمینان داد که وزارت صحت عامه تا پیش از شانزده هفته، دوز دوم واکسین را به تمامی کسانی که دوز اول را دریافت کرده‌اند، تطبیق می‌کند.

این در حالی است که تا کنون بیش از شش میلیون نفر واکسین دریافت کرده‌اند. وزارت صحت عامه تاکنون ۹۶۸ هزار دوز واکسین فراهم کرده است. ۵۰۰ هزار دوز از این واکسین‌ها را هند و ۴۸۶ هزار دوز دیگر را سازمان جهانی صحت از طریق برنامه کوواکس کمک کرده است. با این حال قرار است ۷۰۰ هزار دوز واکسین را چین کمک کند. هم‌چنان پیش‌تر محمد‌اشرف غنی، رییس جمهور کشور، گفته بود که حکومت تمامی تلاشش را برای فراهم کردن واکسین به خرج می‌دهد. او به مردم اطمینان داده بود که حکومت از بودجه‌اش واکسین بیش‌تر را فراهم می‌کند.

 از سوی دیگر سخنگوی وزارت صحت عامه کمبود آکسیجن در کشور را یک چالش خواند. هرچند به گفته او هیچ شفاخانه‌ای تاکنون با کمبود آکسیجن روبه‌رو نشده، اما افزایش واقعات ابتلا به کرونا، این نگرانی‌ها را بیش‌تر کرده است. دستگیر نظری اما از همکاری نکردن مردم با وزارت صحت عامه انتقاد کرد. او گفت که به دلیل رعایت نشدن توصیه‌های صحی از سوی مردم، کشور در اوج یک فاجعه قرار دارد. او افزود که بی‌تفاوتی مردم سبب شده که وضعیت بحرانی و خراب‌تر شود. با این حال آقای نظری بیان کرد که وزارت صحت عامه شماری از دستگاه‌های تولید آکسیجن را در شفاخانه‌ها نصب کرده و در تلاش است تا دستگاه‌های بیش‌تری را از بازارهای بین‌المللی خریداری کند. او کمبود آکسیجن را یک مشکل جدی عنوان کرد و هشدار داد که اگر وضعیت به همین شکل ادامه یابد، این مشکل جدی‌تر خواهد شد. این در حالی است که سرپرست وزارت صحت عامه نیز بارها از کمبود آکسیجن هشدار داده است. به تازه‌گی سرپرست این وزارت از شفاخانه‌های خصوصی خواسته است که در مصرف آکسیجن صرفه‌جویی کنند. از سوی دیگر او بار دیگر از مردم خواسته است که توصیه‌های صحی وزارت صحت عامه را جدی بگیرند و در تجمعات شرکت نکنند.

از سوی دیگر سخنگوی وزارت صحت عامه گفت که تا هنوز کشور به قله موج سوم نرسیده است. او ابراز امیدواری کرد که پیش ار رسیدن به قله، موج سوم کنترل شود.

گفتنی است که نخستین مورد مثبت ویروس کرونا در پنجم حوت سال ۱۳۹۸ در کشور ثبت شد. پس از آن سه بار این ویروس سیر صعودی به خود گرفته است. براساس آمارهای وزارت صحت عامه، تاکنون ۸۰ هزار و ۶۱۵ تن به این ویروس مصاب شده که از این میان ۵۸ هزار و ۶۲۲ تن صحت‌یاب شده و سه هزار و ۱۹۵ تن دیگر جان باخته‌اند.

دکمه بازگشت به بالا