دیدگاه‌های وزارت زراعت پیرامون توسعه‌ی پایدار زعفران

محمد‌هاشم اسلمی

کشت و زراعت زعفران

بحث کیفیت و مولدیت، اقتصاد زراعتی و پروسس زعفران همه‌گی به کشت و زراعت زعفران و به توان‌مندی و آگاهی زعفران‌کاران بسته‌گی دارد.

به کارگیری روش‌های علمی در کشت و برداشت زعفران در انتخاب پیازهای خوش‌کیفیت، تأمین نیازهای تغذیه‌ای، زمین‌های زراعتی، خصوصاً توجه به استفاده از کودهای عضوی بر اساس تست دقیق خاک، آبیاری مؤثر، مبارزه‌ی علمی با آفت‌ها و موجودات موذی با در نظر گرفتن استانداردهای صحت محیطی و ایمنی از عواملی است که باید زمینه‌ی دقت زعفران‌کاران به آن‌ها، فراهم شود.

تجارت زعفران

کنترول کیفیت با تجهیزات مدرن زعفران، کنترول شدید و مبارزه با هر نوع تقلب، شناسایی و برخورد شدید با متخلفان و «سورتینگ»، مرتب‌سازی و بسته‌بندی و بازاریابی، بر عهده‌ی بخش تجارتی صنعت زعفران است.

نقش دولت

اقتصاد آزاد در کشور باعث رشد سکتور خصوصی حرفه‌ای است و در خیلی از موارد به علت ضعف‌های بنیادی سکتور خصوصی یا در انجام وظایف و تعهدات و وابسته‌گی آن‌ها به خطا و انحراف رفته‌اند و یا در عمل به علت سردرگمی به سکون کشیده شده‌اند. گذر به اقتصاد کیفی و رقابتی آزاد، نیازمند حضور سکتور خصوصی و اتحادیه‌های حرفه‌ای کارآمد و مجرب است که به دلایل ذکر شده در کشور، به پوینده‌گی نرسیده‌اند و این نقصان تاریخی باعث بی‌اعتمادی در عموم مردم به سکتور خصوصی و اتحادیه‌های حرفه‌ای است.

برای توسعه‌ی پایدار و گذر به اقتصاد رقابتی و کیفی و هم‌چنین دفاع از عدالت اجتماعی، توسعه‌ی اتحادیه‌های تخصصی حرفه‌ای منطقی‌ترین استراتژی می‌تواند به حساب آید؛ چرا که از یکسو دولت با واگذاری مسئولیت‌های سیاست‌گذاری به متولی آن یعنی (سکتور خصوصی و اتحادیه‌ها) به سبک‌سازی و کوچک کردن دولت کمک می‌کند و از سوی دیگر با دخیل ساختن مردم، از عدالت اجتماعی، توسعه و شکوفایی پایدار با رعایت حقوق مردم و منافع ملی جانب‌داری کرده است.

دولت، زعفران را باید از دید منافع ملی حمایت کند، اما در صنعت زعفران نباید بازیگر و تصمیم‌‌گیرنده‌ی اصلی باشد، چرا که دولتی شدن صنعت و تجارت زعفران باعث افت کمی و کیفی این صنعت خواهد شد. نقش دولت باید به عنوان یک پشتیبان مقتدر منافع ملی در پشتیبانی مادی، معنایی و تهیه‌ی امکانات آموزش‌های مدرن برای اتحادیه‌های صنفی و حقوقی در کشت و صنعت زعفران، بهره‌وری و اقتصاد و مدیریت از یکسو و واگذاری اختیارات و مسئولیت به این اتحادیه‌ها و اعتباربخشی با به رسمیت شناختن و لازم‌الاجرا بودن قوانین این اتحادیه  همراه باشد.

سیاست‌گزاری در صنعت زعفران باید بر عهده و جزو اختیارات اتحادیه‌های زعفران باشد که از ثبات بالاتری در استراتژی و سیاست برخوردار اند، دولتی شدن صنعت زعفران به این معنا است که با تغییر هر دولت سیاست‌های زعفران منطبق بر سلایق و دیدگاه‌های سیاسی دولت جدید خواهد بود که این باعث بی‌ثباتی و ناپایداری زعفران خواهد شد.

زعفران در هر بخش باید با مدیریت عوامل اصلی و تنها با پشتیبانی غیرمستقیم دولت اداره شود و دولت به عنوان حافظ منافع ملی از تشکیلات حرفه‌ای و صنفی حمایت کند. توسعه و ارتقای جایگاه اتحادیه‌ها در صنعت زعفران به شکوفایی و ارتقای قابلیت‌های صنعت زعفران خواهد انجامید. در بخش تجارت، دولت باید با پشتیبانی حقوقی از بازرگانان صنعت زعفران در ایجاد زیرساخت‌های مدرن مانند سیستم قوی کنترول کیفیت، تجارت الکترونیک، بیمه‌های تجارتی، انتقال اطلاعات مهم اقتصادی تجارتی به واحدهای بازرگانی و استفاده از دیپلماسی و رأی‌زنی، در توسعه‌ی بازار زعفران کمک کند.

دولت و اتحادیه‌ها 

دولت باید تنها به عنوان منافع و مصالح ملی با پشتیبانی مادی و معنایی و حقوقی باعث شکوفایی و قدرت‌گیری اتحادیه‌های مرتبط شود.

ارائه‌ی آموزش‌های نظری و عملی مدرن به اعضای این اتحادیه‌ها با کمک دولت به شکل‌گیری و هدایت آن‌ها، خودکفایی و استقلال منجر خواهد شد.

اتحادیه‌های زعفران نیز با ایجاد انجمن‌های همسو در سطح ولسوالی‌ها و روستاهای تولیدکننده‌ی زعفران به افزایش کیفیت زعفران با استانداردهای بالا باید کمک کنند.

قیمت زعفران

قیمت زعفران می‌تواند به طور کاذب و مصنوعی دچار افزایش و کاهش موقت شود، ولی کار روی قیمت واقعی و جهانی زعفران وظیفه‌ی اصلی گرداننده‌گان صنعت زعفران است.

استراتژی انکشاف پایدار صنعت زعفران افغانستان باید با به کارگیری تکنیک‌های بازاریابی مدرن، ارتقای کیفیت و بهداشت زعفران، تجارت و بانک‌داری الکترونیک و تلاش برای نفوذ به بازارهای جدید استوار باشد. این واقعیت که صدور هر گرام زعفران افغانستان در واقع صدور خاک، آب و نیروی کار میلیون‌ها افغان و نسل آینده‌ی این کشور است باید تلاش شود تا قیمت فروش زعفران با در نظر گرفتن افزایش مصارف تولید، دست‌مزد و برخورداری زعفران‌کار از سود عادلانه و منطقی وارد بازار‌های جهانی شود.

حذف دلالی و واسطه‌گری و مبارزه با قاچاق زعفران توسط ارگان‌های ذی‌ربط با همکاری اتحادیه‌ی زعفران‌کاران و تاجران زعفران جهت حفظ حقوق دهقانان و نسل‌های آینده افغانستان.

برخی از دشواری‌های زراعتی و صنعتی زعفران به شرح زیر است:

دست‌رسی نداشتن دهقان به پیاز زعفران مرغوب و تصدیق شده برای کاشت؛

نبود هم‌آهنگی میان دست‌اندرکاران صنعت زعفران؛

پایین بودن دانش فنی کشاورزان؛

خشکسالی‌های پی در پی و افزایش شدید گرما در فصل بهار که منجر به کاهش طول دوره‌ی رشد نبات، کاهش «بیومس» گل و در نهایت کاهش وزن پیاز گشته در نهایت افت شدید عمل‌کرد را به دنبال دارد، ضمن آن که افزایش بیش از حد درجه‌ی حرارت در طول فصل تابستان و ابتدای فصل خزان و نیز در زمان فصل تشکیل گل اثر قابل ملاحظه‌ای بر روی کاهش عمل‌کرد دارد؛

هماهنگی و حمایت ضعیف مؤسسات بین‌المللی و دونرها جهت اجرای طرح ملی پنج‌ساله انکشاف پایدار صنعت زعفران در افغانستان؛

توسعه‌ی کشت زعفران در اقلیم‌های متفاوت کشور بدون مطالعه و بررسی؛

نبود واحدهای بسته‌بندی و فرآوری زعفران برای افزایش ارزش افزوده و کنترل و گواهی کیفیت؛

تخریب بی‌رویه‌ی علفچرها که باعث هجوم آفت‌هایی مانند ملخ و موش به مزارع زعفران می‌شود؛

رعایت‌نکردن اصول به‌زراعتی در کاشت زعفران (موجودیت کشت سنتی) که باعث کاهش عمل‌کرد در واحد سطح، افزایش مصارف تولید و کاهش اثرگذاری تولید شده است؛

نبود سیستم خرید تضمینی یا سیستم کریدت خرید محصول زعفران

ناآشنایی بهره‌برداران با نحوه‌ی درست خشکاندن و فرآوری زعفران و رعایت نکردن بهداشت با توجه به اهمیت محصول در بازار رقابت جهانی؛

قاچاق گسترده‌ی پیاز زعفران از کشور‌های همسایه بدون کنترول کیفیت و رعایت  اصول قرنطین.

دیدگاه are closed.

هشت صبح در شبکه‌ اجتماعی فیسبوک