مماتی ۴۵ کارمند برشنا را ۲۴ شبانه‌روز در سرمای سالنگ میخ‌کوب کرد

حسیب بهش

حوالی ساعت یک شب سه‌شنبه، شهر کابل و ۱۰ ولایت کناری آن به یک‌باره تاریک می‌شوند. در روزگاری مدرن که چشمان مردمانش با اسکرین موبایل و فناوری‌های برقی خو گرفته، قطع برق بدترین خبر ممکن است. چنان‌که گویی برق برای آنان ارزش کم‌تری از آب و نان ندارد. پس از لحظه‌ای، کارمندان محلی به شرکت برشنا خبر می‌دهند که پایه‌ی برق وارداتی، از سوی افراد نامعلوم منفجر شده است. به محض رسیدن این اطلاع، گروهی از کارمندان فنی کابل برشنا شب‌هنگام برای ترمیم این پایه به ولسوالی سالنگ می‌روند. شماری دیگر نیز از دفترهای ولایت‌های کناری به کمک این گروه می‌شتابند. ۴۵ کارمند ۲۴ شب را در مکانی «شبیه سایبریا [سالنگ]» پشت سر گذاشتند تا روشنایی را دوباره به خانه میلیون‌ها شهروند بیاورند؛‌ روشنایی‌ای که «مماتی سالنگ» دو معاون و یک سخنگویش برای به دست آوردن ۱۰۰ هزار دالر برای یک‌ماه از مردم گرفتند و بیش از ۱۰ میلیون افغانی روی دست شرکت برشنا هزینه گذاشتند.

سالنگ این روزها سرد است و هوای آن در درجه‌های منفی دماسنج نوسان می‌کند. هوای سرد طبیعت کشور را امسال زودتر به آغوش کشید. واژه‌های «سرد» اما برای حوالی سالنگ تازه‌گی ندارد. این حوالی برای کابل و کابل‌نشینان از آن‌جا مهم است که لین‌های وارداتی برق تاجیکستان و اوزبیکستان از همین‌جا عبور می‌کنند؛ برقی که کار کابل و ۱۰ ولایت دیگر را به راه می‌اندازد. سه‌شنبه، ۱۷ میزان شب‌هنگام به بخش ولتاژ بلند شرکت برشنا [مسوولیت برق با ولتاژ بلند را دارند] خبر می‌رسد: «پایه‌ای که ۲۲۰ میگاوات برق را انتقال می‌دهد، در سالنگ منفجر شده است». خوشحال صافی، آمر عمومی ولتاژ بلند شرکت برشنا و کارمندانش خواب شیرین میانه‌های شب را ترک می‌گویند و حوالی ساعت دو، سراسیمه برای ترمیم پایه تخریب شده به سوی سالنگ راه می‌افتند. پس از دو ساعت سفر، آنان به سالنگ می‌رسند. تعجب می‌کنند؛ پایه‌ای که میلیون‌ها افغانی هزینه برد، تنها یک ستونش پابرجا مانده است و سایر پایه‌هایش با انفجار ماین از بین برده شده است.

اندکی نمی‌گذرد که کارمندان از سایر بخش ولتا‌ژ بلند پروان، اندخوی و حوالی نزدیک سالنگ به آن‌جا می‌آیند. هوا به شدت سرد است، اما ۳۵ کارمند فنی و ۱۰ کارمند اکمالاتی بی‌توجه به آن در پی ترمیم پایه می‌برایند، پایه‌ای که تنها پنج متر مربع حاشیه دارد و در مکان سراشیبی به سمت دریا واژگون شده است. در «وایل»، کارمندان فنی تنها یک «سرکت» را در تنهاستون سالم پایه نصب می‌کنند تا کار راه بیفتد. پس از رفع بحران، آنان ۲۴ روز پی هم در سالنگ می‌مانند که پایه را به شکل کامل ترمیم کنند. نیروهای امنیتی در ۱۹ میزان چهار تنی را از ساحه «آهنگران»‌ ولسوالی بازداشت کردند که این پایه وارداتی برق را انفجار داده بودند؛‌ فردی به نام دل‌آغا مشهور به «مماتی سالنگ» با دو معاون و یک سخنگویش اعتراف کردند که در بدل انجام ندادن این‌کار از شرکت برشنا حدود ۱۰۰ هزار دالر خواسته بودند. در ویدیو اقرار آنان، مماتی سالنگ با صدای گیرا روبه‌روی دوربین نشسته و می‌گوید: «دل‌آغا هستم مشهور به مماتی سالنگ. زدم یک بار پایه‌اش ره، باز نداد، باز زدمش. باز دگه مجبور شدیم ای‌کار ره کنیم.» پیچیدن این ویدیو در فیس‌بوک کافی بود که شمار زیادی با فحش و دشنام‌های رکیک از متهمان استقبال کنند.

بدترین سناریوی کار تنها نُه روز پس از آغاز رخ می‌دهد. عبدالرووف، کارمند ولتاژ بلند اندخوی در ۲۶ میزان به دلیل برق گرفته‌گی جان داد تا علاوه بر زیان‌های مالی هنگفت، خراب‌کاری مماتی سالنگ زمینه‌ساز مرگ کارمند فنی شرکت برشنا شود. کارمندان اما کارشان را هم‌چنان ادامه دادند. شرکت برشنا در ۱۰ عقرب کار یک «سرکت» را کامل کرد. تنها یک روز بعد، روند نصب «سرکت» دوم و لین فایبر نوری نیز تکمیل شد تا کابل و ولایات شرقی و جنوبی دوباره با روشنایی و نور آشنا شوند. انفجار پایه بیش از ۱۰ میلیون افغانی هزینه تخمینی برداشته است. چهار سال پیش در حوالی سالنگ نُه پایه‌ برق وارداتی اوزبیکستان و تاجیکستان پس از وقوع برف‌کوچ واژگون شد. آن زمان ۶۵ کارمند فنی، روزها پی هم کار کردند تا روشنایی شهر کابل را بازگردانند.

سرنوشت مماتی سالنگ و هم‌دسته‌هایش اما هنوز مبهم است. به نظر می‌رسد دوسیه آنان به زودی به لوی‌سارنوالی و سپس به مراجع مربوط سپرده خواهد شد. وحیدالله توحیدی، سخنگوی برشنا می‌گوید که در شش ماه اخیر، بارها پایه‌های برق در کابل، شاهراه کجکی-قندهار، میدان‌وردک-غزنی و فاریاب واژگون شده و میلیون‌ها افغانی هزینه روی دست شرکت برشنا گذاشته است. گفته می‌شود، نرخ پایه‌ای که توسط مماتی سالنگ انفجار داده شد، به حدود ۲۶۰ هزار دالر می‌رسد. شرکت برشنا اما از نهادهای عدلی می‌خواهد که افراد متهم به شکل علنی محاکمه و به گونه سنگین مجازات شوند تا دیگران از آن عبرت بگیرند. اکنون باید منتظر تصمیم نهادهای عدلی و قضایی ماند تا مشخص شود که آنان برای مماتی سالنگ و یارانش چی سزایی مد نظر می‌گیرند؛ افرادی که علاوه بر قبولاندن هزینه‌ی هنگفت مالی به شرکت برشنا و تاریکی یک‌ماهه به شهروندان، زمینه‌ساز مرگ یک کارمند فنی این شرکت نیز شدند.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن