بابی سندز بر پرده نقره‌ای مروری بر «گرسنگی» برنده کمره طلایی جشنواره کن ۲۰۰۸

«بابی سندز» یکی از افراد ارتش سری جمهوری‌خواه ایرلند، به خاطر مبارزه با اشغال‌گران انگلیسی به چهارده سال حبس محکوم شده بود. او در سال ۱۹۸۱ در اعتراض به وضعیت ظالمانه زندانیان سیاسی و رفتارهای وحشیانه با آنها دست به اعتصاب غذا زد و پس از گذشت شصت و شش روز، در زندان سیاسی جان داد. استیو مک‌کویین چهره برجسته ی سینمای انگلستان همین واقعه تاریخی را دستمایه ی اولین فلم بلند خود قرارداده است.
بابی سندز در تاریخ معاصر به عنوان یکی از قهرمانان پایداری در مقابل قوه قهریه و اعتراض خاموش و نافرمانی مدنی شناخته می‌شود؛ آن‌چنان که در تهران نیز خیابانی را به نام او کرده‌اند. ساندز یکی از سرسخت‌ترین مبارزان سیاسی در بریتانیا بود که برای رهایی ایرلند شمالی و بلفاست از قید حکومت دولت مرکزی بریتانیا می‌کوشید و وقتی هم که در بند افتاد و به زندان این دولت رفت، برای احقاق حق و نشان دادن صلاحیت کسانی که برای برقراری یک دولت آزاد در ایرلند شمالی می‌کوشیدند، دست به اعتصاب غذایی زد و برخلاف آنچه دولت انگلیس می‌پنداشت، از این کار دست برنداشت و حاضر شد جان اش را هم بر سر این مساله بگذارد و تمام فشارها و اقدام های دولت بریتانیا برای قطع این روند نیز او را از این کار باز نداشت.

جرمی که برای ساندز تراشیدند و از آن طریق توانستند وی را زندانی کنند، حمل سلاح‌های غیر مجاز و استفاده از آنها برای پیشبرد اهداف سیاسی جمهوری خواهان ایرلند و تقویت ارتش جمهوری خواه این کشور بود. بابی سندز پس از مرگ مشهورتر شد و به عنوان نماد مبارزه برای استقلال در میان جوانان مبارز دهه ۱۹۸۰ ایرلند محبوبیت کم‌نظیری پیدا کرد.
«گرسنگی» به عنوان فلم افتتاحیه در بخش نوعی نگاه جشنواره کن سال ۲۰۰۸ نمایش داده شد و با استقبال منتقدان و همچنین هیات داوران مواجه شد. استیو مک‌کویین کمره طلایی بهترین کارگردان فلم اولی را برد و در اولین گام موفقیت شیرینی به دست آورد. فلم در جشنواره‌های دیگر اروپایی نیز موفقیت‌های پی در پی کسب کرد؛ از جمله در جشنواره های سیدنی، ونیز و مونترال. «مایکل فاسبندر» بازیگر نقش بابی سندز نیز جایزه بهترین بازیگر جشنواره فلم مستقل بریتانیا را از آن خود کرد.
«گرسنگی» روایت شش هفته آخر زندگی بابی سندز است و فلم نامه ی آن را خود مک کویین به همراه «اندا والش» نوشته‌اند. در ابتدای حضور فلم در جشنواره کن چند تن از سیاست‌مداران بریتانیایی به نمایش آن در کن اعتراض کردند. روزنامه گاردین در آن زمان نوشت «جفری دانلدسون»، از نمایندگان مجلس ایرلند که خود از حملات ارتش سری ایرلند جان سالم به در برده است، و «ریچارد اوریو» که در زمان مرگ بابی سندز سخنگوی مطبوعاتی زندانیان ارتش جمهوری خواه بوده است، به شدت از فلم انتقاد کرده‌اند. آنها معتقد بودند مساله ی اعتصاب غذایی نباید به عنوان نمادی هنری تصویر شود.
استیو مک کویین فلم را با سرمایه‌گذاری شبکه چهار انگلیس ساخته است. او درباره ابعاد سیاسی فلم اش گفته است: «زمانی که تصمیم به ساخت این پروژه گرفتیم، نه جنگ عراق آغاز شده بود و نه حرفی از گوانتانامو و ابوغریب بود، اما شباهت‌های تاریخی اجتناب‌ناپذیر است». او معتقد است که تاریخ تکرار می‌شود. سی سال پس از بی‌رحمی‌هایی که بر بابی سندز گذشت، نظامیان امریکایی در زندان‌های ابوغریب و گوانتانامو همان رفتارهای وحشیانه را با زندانیان تکرار کردند. مک‌کویین قصد داشت در سال ۲۰۰۳ یعنی پیش از برملا شدن رسوایی زندان ابوغریب فلم را بسازد. او حتا فلم برداری را شروع کرده بود اما مشکلاتی که بر سرکارش پیش آمد به او اجازه نداد و ساخت فلم تا سال ۲۰۰۷ طول کشید. به باور برخی منتقدان، نگاه جانبدارانه مک‌کویین نسبت به بابی سندز و دوری او از میانه‌روی ممکن است تاثیر منفی بر تماشاگران بگذارد و فروش فلم را پایین بیاورد. اما مک‌کویین این گونه انتقادها را نمی‌پذیرد. او درباره قهرمان‌پروری در فلم اش معتقد است: «می‌گویند من قصد داشته‌ام در این فلم از ساندز یک قهرمان ملی بسازم اما اصلا نیازی به این کار نبود، زیرا ساندز به خودی خود یک قهرمان بزرگ سیاسی بود و در مقابل زورمداران ایستاد و احتیاجی نیست که من به سود وی تبلیغ کنم».
به نظر می‌رسد استیو مک‌کویین در اولین تجربه کارگردانی‌اش موفق عمل کرده است. در عنوان یکی دوتا از جوایز متعدد فلم از جشنواره‌ها، عبارت «دستاورد کارگردانی» یا «دستاورد هنری» دیده می‌شود. فلم در رده‌بندی استفاده کنندگان سایت «ای ام دی بی» رتبه خوبی کسب کرده است و بیشتر نقدهای منتقدان و نظرات استفاده کنندگان فلم را تحسین کرده‌اند. صحنه‌ای نفس‌گیر در فلم هست که احتمالا تا سال‌ها در خاطر دوستداران سینما می‌ماند. سکانسی با زمان ۱۷ دقیقه که بدون قطع گرفته می‌شود، جایی که کشیشی با نقش‌آفرینی «لیام کانینگهام» در زندان سعی می‌کند با سندز درباره ی اعتصاب غذایش جروبحث کند. در این صحنه کمره در تمام طول سکانس ثابت می‌ماند. برای تمرین این صحنه، کانینگهام مدتی به آپارتمان فاسبندر می‌رود و آنها دست کم روزی دوازده و گاهی هم پانزده بار این صحنه پیوسته را تمرین می‌کنند تا در اجرا خوب از کار دربیاید. به نظر می‌رسد این پلان‌ـ‌سکانس یکی از طولانی‌ترین برداشت‌های بدون قطع در تاریخ فلم‌های جریان اصلی باشد.

دکمه بازگشت به بالا