زنده‌گی در خفا و ترس؛ سارنوالان: مصونیت نداریم

سه سال پیش در دادستانی مبارزه با جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی دادستانی کل کشور به‌عنوان دادستان شروع به کار کرد. صدف (نام مستعار) در جریان سه سال گذشته جرایم مختلف تروریستی را بررسی کرده است. وی می‌گوید: «قضایایی که ما بررسی می‌کردیم، در‌برگیرنده جنایت بود و مجازاتی که داده می‌شد، حبس دوام، حبس طویل و اعدام بود. من چندین قضیه را بررسی کردم که شامل انتحار و انفجار در مسجد بود. متهم یا مجرم همین که در محکمه حضور پیدا می‌کرد، در برابر قاضی ما را تهدید به مرگ می‌کرد. نه‌تنها من، بلکه همه همکاران ما شاهد این نوع تهدیدها بودند.» صدف، پیش از این در وزارت تحصیلات عالی و وزارت معارف نیز کار کرده است. وی اکنون در خفا و ترس زنده‌گی می‌کند.

با تسلط طالبان بر کابل، وی خانه قدیمی خود را ترک کرده و خانه‌ای جدید گرفته است. به گفته صدف: «پس از سقوط نظام، چالش‌ها و مشکلات ما زیاد است. هیچ کسی توجهی به سارنوال نکرد. مخفی زنده‌گی می‌کنیم. من شخصاً جایم را تغییر دادم. همکاران ما حتا ولایت خود را تغییر داده‌اند، از یک ولایت به ولایت دیگر رفته‌اند.»

طالبان در ۲۴ اسد بر کابل مسلط شدند. از آن زمان تا کنون، صدف حتا با دوستان نزدیکش رفت‌و‌آمد ندارد. حکومت طالبان در اولین روزهای تسلطش بر کابل، عفو عمومی اعلام کرد. بلال کریمی، از سخنگویان حکومت طالبان، می‌گوید: «از جانب امارت اسلامی، هیچ‌گونه تهدیدی متوجه کسی نیست. تمام کسانی که در عرصه نظامی، قضا و سارنوالی و دیگر موارد اداره پیشین کار کرده، مورد عفو عمومی قرار گرفته‌اند. به هیچ کسی آسیب نمی‌رسد و هیچ کسی هدف حمله قرار نمی‌گیرد. تمام حقوق آنان محفوظ است.» صدف، دادستان جوان کشور، می‌گوید که عفو عمومی طالبان تعریف خاص نشده است. خانم صدف می‌گوید: «به ما اطمینان داده نشده است. پیش از این ما طالبان را محاکمه می‌کردیم، طالبان باید بگویند که حالا با ما کار ندارند و زیر تهدید نیستیم. چنین چیزی به ما گفته نشده است که اطمینان حاصل کنیم.» وی می‌گوید این پروپاگند است که نیروهای طالبان کسی را تهدید می‌کنند، این گزارش‌ها را ما رد می‌کنیم. نگرانی صدف تنها از واکنش طالبان نیست. وی می‌گوید: «گروه داعش، اختطاف‌گران و افراد جانی از زندان‌ها رها شده‌اند. زندانیان رها شده تهدید بزرگی برای ما هستند. ما حتا در داخل خانه هراس داریم، چه برسد به این‌که با دوستان و اقارب رفت‌و‌آمد کنیم. به‌شکل بسیار محدود و با ترس و وحشت زنده‌گی می‌کنیم.»

با تسلط طالبان بر کابل، دروازه‌های زندان‌های بزرگ کشور باز شد و هزاران زندانی رها شدند. این دادستان زن، از جامعه جهانی می‌خواهد که به مصونیت جانی آنان توجه کند. به گفته صدف، جامعه جهانی آنان را فراموش کرده و تا هنوز هیچ کشور یا نهادی به مصونیت آنان توجه نکرده است. وی می‌گوید که در جریان ۵۰ روز گذشته، دست‌کم پنج همکار وی ترور شده‌اند. صدف تصریح می‌کند که تمام انتحارها، انفجارها و جرایمی که در شهر کابل از آدرس داعش و طالب صورت می‌گرفت، آنان (سارنوالان مبارزه با جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی) بررسی می‌کردند.

داوود (نام مستعار) حدود ده سال پیش در دادستانی کل کشور شروع به کار کرد. اکنون وی به خاطر مصونیتش در یکی از کشور‌های همسایه مهاجر شده است. داوود در این اواخر در دادستانی مبارزه با جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی وظیفه اجرا می‌کرد. وی در صحبت با روزنامه ۸صبح گفت: «جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی، جرایم تروریستی، عضویت داعش، جرایم تمویل تروریسم، اختطاف، قاچاق انسان و قاچاق مهاجران را بررسی می‌کردیم. با وجودی در خط مقدم مبارزه با تروریسم قرار داشتیم، اما متحدان جهانی اکنون ما را فراموش کرده‌اند.»

با وجودی که حکومت طالبان عفو عمومی اعلام کرده است، اما داوود می‌گوید که آنان به طالبان اعتماد ندارند. به گفته وی: «طالبانی که دوسیه‌های آن را بررسی می‌کردیم، فعلاً در پست‌های بلند کار می‌کنند. در گذشته هم ما را تهدید می‌کردند و اکنون هم دادستان‌ها را تهدید می‌کنند.» بلال کریمی، از سخنگویان طالبان، می‌گوید که یک تعداد از نام طالبان سوءاستفاده می‌کنند و هم‌چنان یک تعداد دیگر دشمنی شخصی دارند. به گفته وی، این قضایا زیر بررسی قرار دارد.

این سارنوالان در حالی از مصونیت جان‌شان ابراز نگرانی می‌کنند که در اول هفته روان افراد مسلح ناشناس، محراب‌الدین رها را کشتند. داوود می‌گوید که محراب‌الدین از سال ۱۳۹۲ به این‌سو، دادستان بود و مدتی هم به‌عنوان رییس دادگاه مبارزه با جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی نورستان وظیفه اجرا می‌کرد. وقتی قضیه‌های ترور سارنوالان را با بلال کریمی، یک سخنگوی طالبان، در میان گذاشتم، وی پذیرفت و گفت: «ما درصدد این هستیم که گراف جرایم را پایین بیاوریم. هیچ کسی مورد اذیت و آزار قرار نمی‌گیرد. موارد استثنایی که به وقوع پیوسته است، نیز زیر بررسی قرار دارد.»

ترور سارنوالان مورد تازه‌ای نیست. در سال‌های گذشته ده‌ها سارنوال ترور شده‌اند. با این حال دیده شود که مصونیت جانی سارنوالان برای جامعه جهانی و طالبان چه‌قدر اهمیت دارد.

دکمه بازگشت به بالا