نبود شفافیت در مصرف بودجه‌ی مبارزه با کرونا

پس از اختصاص بودجه‌های هنگفت در مبارزه با ویروس واگیردار کرونا، اینک اسنادی وجود دارد که نهادهای ذی‌دخل در امر مبارزه با این ویروس در کارهای‌شان شفافیت را رعایت نکرده‌اند و به وجوه مالی اختصاص یافته در این مبارزه در شماری از نهادها دست‌برد شده است. به اساس سندهایی که به دست ۸صبح رسیده است تنها در چهار ولایت، کم‌تر از ۱۵۰ ملیون افغانی در خریداری تجهیزات طبی از بودجه اختصاص یافته برای مبارزه با ویروس کرونا در مقایسه به نرخ بازار تناقض وجود دارد و این اسناد نشان می‌دهند که بخش‌هایی از این بودجه حیف‌ومیل شده است.

با آن‌که وزارت صحت عامه و وزارت مالیه درباره چگونه‌گی اختصاص و مصرف بودجه دولت در امر مبارزه با کرونا اطلاع‌رسانی کرده‌اند، اما مجلس نماینده‌گان از اقدام مقامات ذی‌دخل ناراضی است. سیدعظیم کبرزانی، منشی کمیسیون مالی و بودجه مجلس به این باور است که هنوز شفافیت لازم در مورد مصرف بودجه در ولایت‌ها و حتا در مرکز وجود ندارد. او هم‌چنان گفته است که از چگونه‌گی مصرف بودجه نگران‌اند. دیده‌بان شفافیت افغانستان نیز با انتقاد از نحوه اطلاع‌رسانی نهادهای ذی‌دخل، به شفافیت در این پروسه بی‌باور است و این نهاد به نبود مکانیسم مشخص برای واضح ساختن حساب‌دهی اجتماعی اشاره می‌کند.

به قول شفیق‌الله شهیم معین مالی و اداری وزارت صحت عامه، حکومت ۱۵ ملیون دالر را برای خرید تجهیزات مورد نیاز برای مبارزه با ویروس کرونا در اختیار این وزارت قرار داده است. او هم‌چنان گفته است که از این پول تجهیزات پزشکی از داخل و خارج کشور جهت مبارزه با ویروس کرونا خریده شده است. این در حالی است که در شفاخانه‌های اختصاصی مبارزه با ویروس کرونا همواره کمبود وسایل ضروری برای رسیده‌گی به بیماران حاد گزارش می‌شود. شمروز خان مسجدی، سخنگوی وزارت مالیه گفته است که وزارت مالیه برای مبارزه با کرونا تا کنون دست‌کم ۱۶ میلیارد افغانی هزینه کرده است.

سخنگوی وزارت مالیه اضافه می‌کند که تا کنون پولی که برای توزیع نان خشک به نیازمندان و مصارف ولایت‌های کشور مدنظر گرفته شده بود، مصرف شده است. وزارت مالیه از تلاش‌های لازم برای تامین شفافیت برای حساب‌دهی خبر می‌دهد، اما گزارش‌ها می‌رسانند که هم در مصرف بودجه ولایتی و هم در توزیع نان برای شهروندان بی‌بضاعت شفافیت لازم وجود ندارد.

از شروع همه‌گیری ویروس کرونا در کشور، متاسفانه نهادهایی که مسوولیت مستقیم مهار این بیماری را داشتند، در اجرای وظایف‌شان مسوولانه برخورد نکردند. در اوایل این بحران در کشور، وزارت صحت عامه، بی‌برنامه بود و هر روز دستورالعمل تازه‌ای برای شهروندان صادر می‌کرد. از سوی دیگر ناتوانی این وزارت در اطلاع‌رسانی درست، باعث شد تا هراس بی‌پیشینه‌ای ایجاد شود و مردم نیز در فقدان رهبری درست این بحران و فقدان امکانات با مشکلات زیادی دست‌و‌پنجه نرم کنند.

از همان آغاز، شفاخانه‌های اختصاصی با کمبود امکانات روبه‌رو بودند، این در حالی است که وجوه مالی کافی در اختیار این وزارت قرار داشته است. با وجودی که معین وزارت صحت عامه خریداری وسایل مورد ضرورت برای رسیده‌گی بیماران کووید-۱۹ را تایید می‌کند، اما در عمل، شفاخانه‌های مرکز و ولایات با کمبود ابزار آزمایش و ماشین‌های آکسیجن و کمبود ظرفیت‌های لازم برای پذیرش بیماران روبه‌رو بودند. در این شفاخانه‌ها مردم به صورت کتله‌ای هجوم می‌بردند و شماری از آن‌ها که پذیرفته نمی‌شدند، با ناامیدی و هراس به خانه بر می‌گشتند، تجربه مدیریت بحران کرونا در افغانستان نشان‌دهنده ضعف آشکار رهبری در سکتور صحی افغانستان است. امیدواریم تغییر جدید در رهبری سکتور صحت با تغییراتی در برنامه‌ها و عملکرد این وزارت همراه گردد. ناکارآمدی ساختاری، فساد گسترده اداری، ورود داروهای بی‌کیفیت به کشور و عدم نظارت از شفاخانه‌های خصوصی از چالش‌های عمده، پیش روی رهبری جدید وزارت صحت است.

از رهبری جدید وزارت صحت انتظار می‌رود تا بر مجموع فعالیت‌های صحی در کشور نظارت جدی اعمال کند و علیه فساد و ناکارآمدی فراگیر در یکی از حیاتی‌ترین بخش‌ها مبارزه جدی کند.

دکمه بازگشت به بالا