«ستاره افغان» بهترین فلم مستند جشنواره ساندنس

دو جایزه ی بهترین کارگردانی مستند جهان و بهترین مستند به انتخاب تماشاچیان، از فستیوال بین المللی فلم ساندنس به فلم مستند «ستاره افغان» تعلق گرفت. این فلم را هاوانا مارکینگ، کارگردان انگلیسی سال گذشته طی چهار ماه اقامت اش در افغانستان ساخته است. فستیوال فلم ساندنس معتبرترین فستیوال بین المللی سینمای مستقل است که همه ساله در امریکا برگزار می شود. فلم «ستاره افغان» به یک برنامه ی عامه پسند تلویزیونی در کابل می پردازد که همه ساله تلویزیون طلوع برگزار می کند. این فلم رقابت چهار جوان افغان را در این باره روایت می کند که البته بیشتر روی شخصیت ستاره تکیه دارد؛ ستاره یک دختر جوانی است که از هرات به کابل آمده تا در این برنامه آواز بخواند.
برای اولین بار در امریکا بود که شبکه ی تلویزیونی «فاکس» یک  برنامه را برای مسابقه ی آوازخوانی میان جوانان آماتور راه اندازی کرد. پس از این که برنامه ی فاکس که به نام امریکن ایدول در جون ۲۰۰۲ برای نخستین بار نشر شد، در سراسر دنیا تلویزیون های مختلف سعی کردند که با الگوبرداری از آن در کشور خود مسابقه ی مشابهی راه اندازی کنند. برنامه ی «ستاره افغان» را تلویزیون خصوصی طلوع به روش «امریکن ایدول» در سال ۱۳۸۵ برای  اولین بار راه اندازی کرد که هم اکنون فصل چهارم این برنامه در مراحل نهایی خود رسیده است.
بیش از ۲۰۰۰ نفر سالانه برای ستاره شدن از ولایت های مختلف در این برنامه ی به شدت پرطرفدار آواز می خوانند که در نهایت ۱۲ نفر  آنان انتخاب شده و با حمایت یک تیم نوازنده هر هفته به روی صحنه ی آوازخوانی ظاهر می شوند و مردم از طریق موبایل شان به آنها رای می دهند. دور نهایی این برنامه را که دو رقیب نهایی در آن آواز می خوانند و سرنوشت «ستاره افغان» معلوم می شود، ۱۱ ملیون نفر یعنی یک سوم جمعیت افغانستان تماشا می کنند.
معمولا همه ساله تعداد محدودی دختر نیز در این برنامه شرکت می کند که سال گذشته از آن جمله دختری از هرات بنام ستاره شرکت داشت. او هرچند نتوانست «ستاره افغان» شود؛ مگر توانست شهرت زیادی کسب کند و دوستان و دشمنان زیادی به دست آورد. داستان اصلی فلم مستند «ستاره افغان» نیز به دور ستاره هراتی می چرخد. او با لباس مدرن، آرایش هندی و عشوه گری های دخترانه به قول کارگردان این فلم دختران جوان افغان را به وجد می آورد و پیرمردان نسل گذشته را به خشم. فلم، نیز با نشان دادن سنت شکنی های دختر جوان، که برخلاف معمول روی صحنه با سری برهنه می خواند و می رقصید، سعی می کند که واکنش اقشار مذهبی و سنتی را ارزیابی کند.
کارگردان انگلیسی این فلم ۸۸ دقیقه ای، برنامه ی «ستاره افغان» را تمثیلی از نظام دموکراسی می داند؛ او در مصاحبه ای گفته است: «در جریان مسابقه مردم از طریق «اس ام اس» رای می دهند. برای اولین بار رای زن و مرد، پیر و جوان، چوپان قریه و رییس قبیله یکسان است. همه از حق مساوی برخوردارند و هر کسی می تواند رای بدهد». هاوانا مارکینگ پیش از این به مدت ۱۰ سال برنامه های تلویزیونی تولید کرده است و «ستاره افغان» نخستین فلم بلند مستند او به حساب می آید.  این فلم که تولید مشترک افغانستان و بریتانیا است، به احتمال بسیار قوی در رقابت های اسکار سال آینده، یکی از بخت های اصلی در بخش بهترین مستند سال خواهد بود. داوود صدیقی نیز که گرداننده ی برنامه ی ستاره افغان در تلویزیون طلوع است، در مراسم اهدای جایزه دعوت شده بود.
در فستیوال امسال ساندنس، فلم «خاله های خشن» از کیم لانگینوتو دیگر فلم ساز انگلیسی جایزه ی بزرگ هیات داوران این جشنواره را گرفت. سال گذشته در فستیوال فلم «برداشت دوم» در کابل، فلم «طلاق به سبک ایرانی» از این مستندساز برجسته ی انگلیسی به نمایش گذاشته شد که درباره ی گروهی از زنان ایرانی است که سعی دارند از شوهران شان طلاق بگیرند. فلم جدید لانگینوتو درباره ی جمعی از زنان افریقایی است که طی یک سازمان اجتماعی به اطفال بی سرپرست کمک می کنند.

دکمه بازگشت به بالا