«زندان‏‌های دیگری هم در گوشه و کنار دنیا هست» (دوم و پایانی)

گفته می‏‌شد، عدم اجازه‏‌ی بازدید از زندان گوانتانامو به این دلیل بود که این زندان خارج از خاک امریکا و خارج از نفوذ قوانین امریکا قرار داشت. همین‏‌طور است؟
دقیقا. برای همین هم این زندان انتخاب شد که نه قوانین امریکا بر آن حاکم است و نه قوانین بین‌‏الملل. ولی اخیرا طی دو سال گذشته، دیوان عالی ایالات متحده‏ی امریکا رای بر این داده که یکی از مواد چهارگانه‌‏ی کنوانسیون ژنیو، در رابطه با جنگ، در مورد زندانیان گوانتانامو جاری است.
از همه مهم‏‌تر، آن‏ها می‏توانند راجع به وضعیت شان به دادگاه‏های داخل امریکا شکایت کنند. این یک پیروزی بزرگ بود.
حالا وضعیت زندانیان در گوانتانامو چطور است؟

تا به ‏حال دو زندانی در این زندان محاکمه شده‏اند؛ یکی از آن‌‏ها از اهالی استرالیا بوده که قبول کرده گناهکار است و به استرالیا برگردانده شده است و یک زندانی دیگر که ظاهرا زندان اش سال آینده تمام می‏‌شود. به شش نفر دیگر هم اتهاماتی وارد شده است. مساله‏ی مهم این است که گفته می‏‌شود، دوصد و پنجاه زندانی در گوانتانامو هستند که اتهامی به آن‏ها وارد نشده و آن‏طوری که مقام های کابینه‏ی آقای بوش اعلام کرده‏اند، باید مادام‌العمر در این زندان بمانند. این مقام ها می‏گویند این زندانیان طبق اعترافات خودشان، تروریست‏های خطرناکی هستند.
مشکل نهادهای بین‏‌المللی حقوق بشری این است که به این‌‏ها نه اتهامی وارد می‏شود و نه دادگاهی برای‏‌شان تشکیل می‌شود. به علاوه‏، مشخص شده صحبت‏ها و اعترافاتی که این زندانیان کرده‏اند، زیر شکنجه صورت گرفته است.
به این ترتیب، با توجه به این‌‏که وضعیت حقوقی آن‌‏ها مشخص نیست، تاکید ‏آقای اوباما که در دو سال آینده گوانتانامو بسته می‌‏شود، در عمل به چه شکلی درخواهد آمد؟ سرنوشت این زندانی‌‏ها چه خواهد بود؟
مشکلات بسیاری وجود دارد. سازمان عفو بین‏‌الملل به همراه چندین سازمان، بیانیه‏ای داده‏اند و یک جدول زمان‌‏بندی شده برای دولت آقای اوباما پیشنهاد کرده اند.
مساله‏ این است که اولا، این زندانیان را نمی‌‏توان به کشور مبدای شان برگرداند. چون به طور مشخص این‏ها شکنجه خواهند شد و حتا خطر اعدام آن‏‌ها وجود دارد. مساله‏ی دوم این است که کشور سومی حاضر نیست آن‌‏ها را در خود جای دهد.
ممکن است در میان این‌‏ها تروریست‏های واقعی هم باشند که شناخته نشده‌‏اند. این امکان هم وجود دارد؟
دقیقا. به همین دلیل اگر همه‌‏ی این‌‏ها آزاد شوند، ممکن است بسیاری از آن‏‌ها تروریست‏‌های خطرناکی از اعضای رده‏ بالای سازمان القاعده باشند.
این‏ها مشکلات هر تیمی است که بخواهد با مساله‏ی زندان گوانتانامو برخورد کند. خیلی مشکل است کسانی که اتهاماتی به آن‌‏ها وارد است، در یک دادگاه بی‏‌طرف محاکمه شوند.
ممکن است در دولت آقای اوباما، مسوولان شکنجه و تضییق حقوق زندانیان محاکمه شوند؟
در بیانیه‏‌ی سازمان عفو بین‌‏الملل و پیشنهادهایی که به آقای اوباما داده شده، آمده است که باید کمیسیون مستقلی تشکیل شود و تمام مسایل پنهانی که طی این شش سال گذشته اتفاق افتاده، به خصوص در رابطه با رفتار با زندانیان گوانتانامو، در این کمیسیون بررسی شود و در این رابطه دادگاهی تشکیل شود.
مسایل تکنیکی بستن گوانتانامو و این‌که چه دادگاهی و در کجا تشکیل شود، یک مساله است. اما مسأله‏ی اساسی این است که اگر اقدام های مقام های امریکایی ‏ظرف شش سال گذشته در رابطه با جنگ با ترور (شکنجه، دست داشتن در شکنجه) و زندان‏های مخفی بررسی شود، همان‏طور که آقا‌ی اوباما در مصاحبه‏ای گفت، گوانتانامو می‏تواند ظرف دو سال آینده بسته شود. ولی مهم این است که چه راهی را باید تا آن موقع پیمود.
به عنوان یک فعال حقوق بشر، چقدر به حل این مساله و مسایل دیگری که خودتان در این رابطه شمردید، امید دارید؟
این‌که رییس جمهور منتخب، بارها در سخنرانی‏‌هایش بیزاریش را نسبت به اعمال شکنجه نشان داده، این‌که رییس جمهور آینده، موضع اش را نسبت به این مسایل مشخص کرده، بسیار جای امیدواری است.
با توجه به اختیارات زیادی که رییس جمهور امریکا دارد.
بله، می‏تواند با یک دستور اجرایی، کمیسیون مستقل تشکیل بدهد، می‏تواند با همکاری با مقام های سنا و مقامات خانه‏ی نمایندگان، یک کمیسیون تشکیل بدهند و به این مسایل رسیدگی کنند.

دکمه بازگشت به بالا