خلیل‌زاد باید ناهمواری‌ها را از میان بردارد

زلمی خلیل‌زاد در حالی دور تازه ماموریتش برای آوردن صلح به افغانستان را آغاز کرده است که توافقات سیاسی در حوزه جمهوریت انجام یافته است؛ رییس شورای عالی مصالحه مشخص شده است، ۵۰ درصد زندانیان طالبان و حکومت آزاد شده‌اند، هیأت مذاکره‌کننده صلح، مشخص شده است. کاهش اعلام‌نشده خشونت‌ها شکل یافت، هیأت گفت‌وگو کننده آماده‌گی لازم برای گفت‌وگو دارد و حمایت‌های بین‌المللی نیز از پروسه صلح در افغانستان شکل گرفته است.

اما با وصف همه‌ی این پیش‌رفت‌ها، ناهمواری‌هایی نیز در مسیر صلح دیده می‌شود. موجودیت این ناهمواری‌ها می‌تواند نشست‌ بین‌الافغانی را با چالش روبه‌رو سازد. بدون از بین بردن این ناهمواری‌ها، ممکن است توافقات صلح سرانجام خوبی نداشته باشد.

در هفته‌های اخیر حکومت افغانستان بارها از بی‌تمایلی طالبان به صلح سخن زده است. حکومت، طالبان را متهم می‌کند که به کشتار غیرنظامیان همواره ادامه داده است. حکومت گفته است که از زمان توافق صلح میان طالبان و ایالات متحده نزدیک به یک‌هزار تن از غیرنظامیان، توسط گروه طالبان «کشته و یا زخمی» شده‌اند. خلیل‌زاد باید در جهت اطمینان دولت افغانستان، تمایل طالبان به صلح را تضمین کند. واقعیت این است که ده‌ها سرباز امنیتی و افراد غیرنظامی در ماه‌های اخیر در افغانستان کشته شده‌اند.

خلیل‌زاد تا برگزاری نشست‌ بین‌الافغانی، احتمالاً چند چالش دیگر را مجبور است از میان بردارد. چالش اصلی، بی‌اعتمادی میان دولت و طالبان است. واقعیت این است که طالبان و حکومت هنوز نسبت به یک‌دیگر بی‌اعتماد استند. در فضایی که اعتماد نباشد، رسیدن به توافق بسیار مشکل است. فضای بی‌اعتمادی میان دولت و طالبان با شکل‌گیری شورای عالی مصالحه باید به حداقل کاهش یابد.

خلیل‌زاد هم‌چنان در دور تازه ماموریت خود مجبور است عملی شدن تعهدات طالبان را نیز بررسی کند. اخیراً بحث‌هایی از دوام رابطه میان طالبان و القاعده شکل گرفته است. ناظران مستقل سازمان ملل متحد طی گزارشی فاش کرده‌اند که گروه طالبان علی‌رغم توافق با امریکا هم‌چنان با القاعده در ارتباط است. هر چند طالبان این گزارش را رد کرده‌اند، اما اگر چنین چیزی ثابت شود، خلاف توافق‌نامه‌ی صلح میان طالبان و ایالات متحده است.

خلیل‌زاد به عنوان یک میانجی باید در مورد حملاتی که به نام داعش در افغانستان در ماه‌های اخیر راه‌اندازی شده است، شفاف‌سازی کند. حکومت افغانستان می‌گوید که حمله به شفاخانه نسایی – ولادی و حمله بر نماز جنازه در ننگرهار که داعش بر عهده گرفت، کار طالبان بوده است. حکومت می‌گوید که طالبان، این حملات را به هدف تبرئه خودشان به داعش نسبت می‌دهند.

در ماه‌های اخیر، نقش پاکستان در پروسه صلح به حاشیه رفته است. خلیل‌زاد در دور تازه ماموریت خود، سفری نیز به این کشور دارد. مشخص است که خلیل‌زاد از در حاشیه بودن پاکستان در قضایای صلح افغانستان هراس دارد. سفیر خلیل‌زاد باید نقش پاکستان در پروسه صلح افغانستان را مشخص بسازد. علاوه بر این، باید به حکومت افغانستان از نقش مثبت این کشور اطمینان بدهد. به دلیل نبودن روابط دیپلماتیک میان ایران و ایالات متحده، ایرانی‌ها نیز به شدت در حاشیه قرار گرفته‌اند. قضایای افغانستان به‌گونه‌ای در پنج دهه اخیر شکل گرفته که نقش همسایه‌ها در آن بااهمیت بوده است.

تا زمانی که این ناهمواری‌ها هموار نشود، به نتیجه رسیدن هر نوع گفت‌وگویی ممکن است با چالش روبه‌رو شود. برداشتن این چالش‌ها از پیش روی پروسه صلح به نتیجه‌بخش بودن تلاش‌های صلح کمک خواهد کرد. زلمی خلیل‌زاد، نماینده ویژه ایالات متحده امریکا برای صلح افغانستان دور تازه سفرهایش به قطر، پاکستان و افغانستان آغاز کرده تا ماموریتش برای دست‌یابی به توافق میان طرف‌ها در افغانستان را تکمیل کند و گام‌های عملی در این زمینه برداشته شود. خلیل‌زاد به عنوان میانجی، می‌تواند در جهت از میان برداشتن این مشکلات، نقش اساسی را بازی کند.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن