اقرار کرزی: «همه چیز را باخته‌ایم»

یونس نگاه

حامد کرزی، رییس جمهور پیشین، در مصاحبه تازه‌اش گفته است که «همه چیز را باخته‌ایم».

او در مصاحبه‌ای که دوشنبه، ۸ آگست، در وب‌سایت امریکایی ان‌پی‌آر (رادیوی عمومی ملی) نشر شده، گفته است که در آغاز ورود طالبان از امنیت جانی‌اش نگران بود. کرزی گفته است که ترس او از طالبان نبود، زیرا به گفته‌ او طالبان «افغان‌اند، آنان به این کشور تعلق دارند. ما آنان را می‌شناسیم، آن‌ها ما را می‌شناسند. هراس من از نیروهای بیرونی بود، از آنان بیشتر می‌ترسیدم.» به نظر می‌رسد هدف کرزی از نیروهای بیرونی، تندروان خارجی و عناصری وابسته به اردو و استخبارات پاکستان است. گروهی از افغان‌ها به این باور‌ند که در سال ۱۹۹۶، داکتر نجیب‌الله، آخرین رییس جمهور حزب دموکراتیک خلق به دستور پاکستان، در کابل، به دست طالبان کشته شد.

چرخش موضع کرزی در برابر پاکستان

آقای کرزی چند روز قبل در مصاحبه دیگری به روزنامه اشپیگل گفته بود که مکاتب دخترانه به دستور پاکستان مسدود شده است. این دومین بار است که او در این اواخر آشکارا از دخالت پاکستان و نفوذش بر طالبان ابراز نارضایتی می‌کند. موضع‌گیری‌های آقای کرزی نسبت به پاکستان گاهی شدید و گاهی با مماشات و تضرع همراه بوده است. بر‌اساس گزارشی که به ‌تاریخ ۱۵ جون ۲۰۰۸ در وب‌سایت فارسی بی‌بی‌سی نشر شده است، کرزی در واکنش به حملات طالبان تهدید کرده بود که اگر «حملات طالبان پاکستانی و حامیان آنان در خاک افغانستان پایان نیابد» حکومت افغانستان واکنش نشان خواهد داد. او با اشاره به وابسته‌گی طالبان، ملا عمر را پاکستانی خوانده و گفته بود که افغانستان حق دفاع از خاک خود را دارد و «این بار بیت‌الله محسود و ملا عمر پاکستانی را در خانه‌های‌شان هدف قرار می‌دهد.» اما چند سال بعد، موضعش در برابر پاکستان و طالبان تغییر کرد. او در ماه اکتوبر ۲۰۱۱ طی مصاحبه‌ای با تلویزیون خصوصی جیو در پاکستان اظهار داشت‌: «اگر پاکستان مورد حمله قرار گیرد و در صورتی که مردم پاکستان به کمک مردم افغانستان نیاز داشته باشند، افغانستان با شما خواهد بود.» از او پرسیده شده بود که اگر هند بالای پاکستان حمله کند، موضع‌گیری افغانستان چه خواهد بود؟ کرزی گفته بود: «هر کسی که به پاکستان حمله کند، افغانستان با پاکستان خواهد بود. افغانستان با پاکستان برادر خواهد بود. افغانستان هرگز به برادر خود خیانت نخواهد کرد.»

اکنون دوباره کرزی از طالبان و پاکستان ناامید شده و در مصاحبه‌ تازه‌اش با رادیو ان‌پی‌آر در پاسخ به این سوال که افغانستان به کدام مسیر می‌رود، گفته است که کشور صاحب حکومتی نیست که تمام افغان‌ها خود را در آن ببینند؛ افغانستان از نظر اقتصادی دچار فاجعه است و مردم وطن را ترک می‌گویند. به گفته کرزی «[خروج افغان‌ها از کشور] فاجعه بزرگ و مایه ننگ است.»

 تقصیر امریکا

کرزی امریکا را نیز در فروپاشی و وضعیت فاجعه‌بار کنونی مقصر می‌داند. او کشتار غیرنظامیان در بمباران‌ها و خروج «بی‌شرمانه» نیروهای خارجی را از تقصیرهای اصلی امریکا خوانده است. به نظر حامد کرزی، اکنون نیز امریکا می‌تواند خطاهایش را اصلاح کند و «افغان‌ها را یاری رساند تا دوباره به ‌پای خود بایستند.» آقای کرزی اما نه در آن مصاحبه و نه در هیچ یکی از سخنان رسمی دیگرش تاکنون از خطاهای خود سخن نگفته است. مردم انتظار دارند از او بشنوند که برای جبران آسیب‌هایی که سیاست سازش‌کارانه او با طالبان و حامیان آن گروه بر جامعه گذاشت، چه اقداماتی خواهد کرد. در برگشت طالبان او و جمعی از سیاست‌مداران دوران جمهوریت کمتر از پاکستان و امریکا مقصر نیستند.

آقای کرزی به خبرنگار ان‌پی‌آر گفته است که رهبران طالب خواهان روابط بهتر با ایالات متحده‌اند، اما به گفته او برای جلب اعتماد جهان، باید «کاری کنیم که تمام افغان‌ها خود را متعلق به این کشور بدانند و حکومت از آنان نماینده‌گی کند.» او از بسته بودن مکاتب دخترانه ابراز نگرانی کرده و گفته است اگر این وضعیت ادامه یابد، «یک دهه بعد از امروز، ما در شرایط بدتر از اکنون قرار خواهیم داشت.»

در بند طالبان

رییس جمهور پیشین گفته است که آزادی سفر وی نیز سلب شده است. به گفته او، اولین بار که از طالبان اجازه رفتن به خارج خواسته بود، برایش گفته بودند که اگر از کشور خارج شود و دیگر برنگردد، اوضاع در نبود او برهم می‌خورد. کرزی با گفتن این‌که «در داخل کابل یک انسان آزادم»، حدود قفسی را که طالبان برایش تعریف کرده‌اند، مشخص ساخته است.

بعد از سقوط دولت و برگشت طالبان، آقای کرزی کوشید در قامت رهبری ظاهر شود که میان طالبان و مخالفان‌شان بایستد؛ اما طالبان این جایگاه را برای او نپذیرفتند و همواره با او مثل رییس حکومتی که سال‌ها با آنان جنگید، برخورد کرده‌اند. عدم تمایل طالبان به پذیرش نقش فراجناحی برای حامد کرزی، او را اکنون مستاصل کرده است.

استیصال حامد کرزی از رفتار طالبان، در آخرین پیام مصاحبه‌اش با ان‌پی‌آر به‌خوبی آشکار است. ان‌پی‌آر نوشته است که برخی مقام‌های امریکایی هنوز امیدوارند و می‌گویند همه چیز از دست نرفته است و «طالبان نسبت به دور قبلی حاکمیت خود، کمتر قرون‌وسطایی» به نظر می‌رسند؛ اما کرزی مثل آن مقام‌های امریکایی امیدوار نیست و باور دارد که «ما همه چیز را باخته‌ایم».

دکمه بازگشت به بالا