یکشنبه, 17 قوس 1398

۳۴سال پیش در چنین روزی، انقلاب اسلامی‌ایران با محوریت آیت‌الله خمینی به پیروزی رسید. این انقلاب از همان آغاز، با شورش‌های داخلی و اعتراض‌های سیاسی بر سر ساختار نظام همراه شد. اما نظام بر سر اقتدار، به آسانی تن به مطالبات معترضان نداد و دست به واکنش‌های خشن زد.
در عرصه داخلی، به سرکوب احزاب سیاسی، به‌ویژه مجاهدین خلق، نهضت آزادی و  حزب توده دست زد. اعدام دسته‌جمعی اعضای برخی احزاب سیاسی، ممنوعیت فعالیت و حبس رهبران کلیدی، مشمول این اقدامات بود.

حضور ده‌ها هزار معترض در ميدان التحرير قاهره در اعتراض به حکومت اخوان‌المسلمين و محمد مرسی، رييس‌جمهور منتخب آن کشور، به بهانه سالروز انقلاب، نماد جدايی عميق سياسی و اجتماعی مردمی است که دو سال قبل با انگيزه برکناری حکومت اقتدارگرای حسنی مبارک گرد هم آمدند.

پيش از پيروزی مردم مصر در جنوری سال ۲۰۱۱ و سقوط رژيم مبارک، مردم تونس طی هفته‌های پايانی سال ۲۰۱۰ و بعد از خودسوزی محمد بو عزيز با شعار نان، آزادی و عزت انسانی، جنبش آزادي‌خواهی مردم در کشورهای عرب مسلمان را که «بهار عربی» نام گرفت، رقم زدند.

ایران و کشورهای گروه ۱+۵ هنوز درباره مکان و تاريخ از سرگيری گفتگوهای هسته‌ای به توافق نرسيده‌اند گو اين‌که علی‌اکبر صالحی، وزير امور خارجه ايران، مصر را برای برپایی دور بعدی گفتگوها پيشنهاد کرده است. بهر حال دير يا زود مذاکره‌کنندگان هسته‌ای ايران به سرپرستی سعيد جليلی بر سر ميز مذاکره خواهند نشست زيرا جمهوری اسلامی مايل نيست به طفره رفتن از همکاری و گفتگو متهم شود.
شکافِ بين انتظارات و خواسته‌های جمهوری اسلامی و کشورهای گروه ۱+۵، به‌ويژه امريکا، چنان عميق است که گمان نمي‌رود گفتگوهای آتی، دست‌کم در کوتاه‌مدت، راه به‌جایی برد.

بارک اوباما در سخنرانی مراسم ادای سوگند دور اول ریاست‌جمهوری خود، یک چشم‌انداز روشن و تازه برای خروج از بحران اقتصادی و جنگ عراق و افغانستان ارایه کرد. اما کم‌تر به برنامه‌های مشخص رو کرد و بیشتر در مورد فلسفه سیاسی خویش حرف زد.

او، خیلی روان و فصیح، در باره یک حکومت مترقی استدلال کرد؛ به تاریخ استناد کرد و اعتقاد عمیق خود را به رفاه امریکا، بیان داشت. او گفت که حفظ آزادی به کنش جمعی ما وابسته است. در روز‌های آینده، کاهشی بر مشاجرات و مباحث داغ روی سقف گرفتن وام، کنترول اسلحه، امنیت ملی و سیاست‌های مالیه به‌عمل نمی‌آید؛ مواردی که یا موجب کاهش نابرابری‌های اقتصادی می‌شود و یا با دوام این نابرابری‌ها، جلو رشد اقتصادی و مهیاشدن فرصت برای تمام اعضای جامعه- به استثنای طبقه ثروتمند- گرفته می‌شود.

براساس گزارش «سازمان بین‌المللی کار» که در هفته جاری انتشار یافت در سال ۲۰۱۲ حدود ۱۹۷ میلیون نفر در سراسر جهان بی‌کار بوده و در این میان درصد بی‌کاری در نسل جوان به‌شدت افزایش یافته است. طبق این گزارش رقم بی‌کاری در سال ۲۰۱۳ افزایش خواهد یافت.

سازمان بین‌المللی کار که یکی از نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد است در گزارش خود یادآوری می‌کند که آینده فرصت‌های شغلی هم‌چنان تیره و تار خواهد بود و طی سال ۲۰۱۳ حداقل پنج میلیون نفر دیگر به صف بی‌کاران خواهند پیوست که این اتفاق رقم کل بی‌کاران را در سراسر جهان به ۲۰۲ میلیون نفر خواهد رساند.

مراسم ادای سوگند بارک اوباما روز دوشنبه، دوم دلو، برگزار شد و وی در آغاز دور دوم رياست‌‌جمهوری‌اش طبق سنت مرسوم در اين مراسم قسم خورد تا برای چهار سال ديگر از منافع امريکا و قانون اساسی اين کشور دفاع کند.

اما بارک اوباما در اين دوره نيز برای اجرای برنامه‌ها و وعده‌های خود با مخالفت شديد کنگره که در کنترول حزب جمهوری‌خواه است، مواجه خواهد بود.

می‌خواهم پیش‌بینی‌ای بکنم که گمان نمی‌کنم آخر سال مجبور شوم به‌خاطرش عذرخواهی کنم: روزی در چند ماه آینده، احتمالا همین بهار، بحرانی دیگر در برنامه اتومی ایران به‌وقوع خواهد پیوست.

این موضوع تبدیل به یک روند سالانه در تقویم دیپلوماتیک شده است: ایالات متحده و متحدانش برای توقف غنی‌سازی به ایران فشار می آورند، ایران می‌گوید نه، اسرائیل هشدار می‌دهد که کاسه صبرش لبریز شده است، و ایالات متحده اسرائیل را متقاعد می کند که دست نگه دارد.

روزنامه بريتانيايی «گاردين» در مطلب تحقيقی بسيار مفصلی سوابق و ريشه‌های بحران مالی، اهميت سياسی مالی در منطقه و پيامدهای احتمالی درگيري‌های فعلی را تحليل کرده که فشرده‌ای از آن به اين شرح است.

مالی پس از استقلال از فرانسه در سال ۱۹۶۰ تا سال ۱۹۹۲ و اولين انتخابات نسبتا دموکراتيک در اين کشور دست‌خوش ناآرامی و بی‌ثباتی بود. از سال ۲۰۰۲ «آمادو تومانی توره» يک سرهنگ سابق ارتش به مقام رياست‌جمهوری رسيد. سال گذشته گروهی از افسران جوان ارتش که از ضعف نيروهای مسلح کشور در مقابله با شورشيان اسلام‌گرا ناراضی بودند کودتا کرده و دولت اين کشور عملا روند سقوط را آغاز کرد.

تصمیم دولت سوسیالیست فرانسه مبنی بر اعزام نیروهای نظامی به مالی به‌منظور همراهی با نیروهای دولت مرکزی در جنگ با مسلمانان افراطی که در مناطق شمالی آن کشور متمرکز شده‌اند، موقتا خطر تشکیل یک دولت اسلام‌گرا به سبک طالبان را در غرب افریقا تقلیل داده است.

یک روز پیش از اعلام رسمی گسیل نیروهای فرانسوی به مالی، فرانسوا اولاند رییس‌جمهور فرانسه اظهار داشت دولت وی تنها در چارچوب مصوبات سازمان ملل آماده مداخله در مالی خواهد شد.

تصمیم دولت سوسیالیست فرانسه مبنی بر اعزام نیروهای نظامی به مالی به‌منظور همراهی با نیروهای دولت مرکزی در جنگ با مسلمانان افراطی که در مناطق شمالی آن کشور متمرکز شده‌اند، موقتا خطر تشکیل یک دولت اسلام‌گرا به سبک طالبان را در غرب افریقا تقلیل داده است.

یک روز پیش از اعلام رسمی گسیل نیروهای فرانسوی به مالی، فرانسوا اولاند رییس‌جمهور فرانسه اظهار داشت دولت وی تنها در چارچوب مصوبات سازمان ملل آماده مداخله در مالی خواهد شد.

سازمان پيمان آتلانتيک شمالی، ناتو، در تازه‌ترين اقدام خود تصميم گرفته است سامانه موشکی پاتريوت را در مرزهای جنوبی ترکيه مستقر کند. اين اقدام ناتو که مقام‌های ترکيه آن را برای تقويت توان دفاعی اين کشور در برابر تهديدهای احتمالی سوريه عنوان کرده‌اند به گمانه‌زنی‌هایی درباره اهداف واقعی از برپایی اين سامانه در ترکيه  منجر شده است.

زنگ اول

ابهام در تعریف پیروزی

23 دلو 1391

جان آلن، جنرال چهارستاره امریکایی که ماموریتش به‌عنوان فرمانده نیروهای بین‌المللی مستقر در افغانستان، دیروز به پایان رسید، در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی گفته است، پیروزی ماموریت ناتو در افغانستان، نزدیک است. جان آلن گفته است که استراتژی ناتو و امریکا در جنگ افغانستان، موفقانه تطبیق شده است. در مورد موثریت استراتژی اوباما برای مقابله با شورشگری در افغانستان و مبارزه با تروریزم تردی نیست. پس از روی کار آمدن آقای اوباما در امریکا، استراتژی جدیدی برای مقابله با تروریزم و شورشگری به‌کار گرفته شد. بر مبنای این استراتژی، منابع بیشتر برای نبرد با شورشگری و تروریزم در افغانستان، اختصاص داده شد. قبلا امریکا تمام منابع و امکانات خود را در عراق متمرکز کرده بود تا از دولت جدید آن کشور حمایت کند. بر مبنای استراتژی جدید اوباما برای افغانستان، نیروهای تازه‌نفس امریکایی به افغانستان آمدند تا مناطق زیر کنترول طالبان را بازپس بگیرند و به روند آموزش و تجهیز نیروهای داخلی سرعت بخشند. ناتو و امریکا در بازپس‌گیری مناطقی که طالبان اشغال کرده بودند، موفق بودند. اما شورشگری شکست استراتژیک نخورد. در حال حاضر، طالبان تهدید استراتژیک برای افغانستان به‌حساب می‌آید. آموزش نیروهای داخلی افغانستان نیز تا جایی موفق بوده اما حملات سبز بر آبی، این روند را به‌شدت تهدید...

یادداشت‌ها

پس از مسعود - کاخ کاغذی، نگاهی به توافقات بن- قسمت یازدهم

14 دلو 1391

مدیریت بحران‌ها، حادثه‌ها، تحولات و رویداد‌ها برای کسانی‌که در بطن آن قرار دارند، دشوار اما هیجان‌آور است؛ ولی قضاوت در باره‌ی این تکانه‌ها، آن‌هم بعد از گذشت زمان، دشوار نیست. این نوشته نیز، قضاوت نویسنده است از مدیریت بحران سیاسی و رهبریِ پس از مسعود؛ مدیریتی توسط هم‌سنگران و نزدیکانش.تاریخ...