یکشنبه, 17 قوس 1398

مسوولیت فرماندهی نیروهای ناتو روز گذشته رسما از جنرال جان آلن به جنرال جوزف دنفورد منتقل شد. جنرال دنفورد، پس از گماشتنش به  این پست، گفت که تقویت نیروهای افغان از اولویت‌های کاری اوست.
فرمانده جدید نیروهای ناتو گفت که با وجود تغییر فرماندهی، هیچ تغییری در اراده ناتو برای حمایت از افغانستان و نیروهای امنیتی این کشور به‌وجود نیامده است. از سوی دیگر، جوزف دنفورد بر روند خروج نیروهای ناتو از افغانستان نظارت خواهد کرد. این جنرال امریکایی در هنگام ماموریت ناتو در عراق نیز روند خروج این نیروها را نظارت کرده بود.
در همین حال، تحلیلگران می‌گویند افغانستان در شرایط حساسی قرار دارد و فرمانده جدید نیروهای ناتو مسوولیت‌های کلانی پیش‌رو خواهد داشت.

گزارش اخیر سازمان ملل نشان می‌دهد که افغان‌ها در یک‌سال گذشته، حدود چهار میلیارد دالر رشوه پرداخته‌اند. این گزارش برای بسیاری‌ها تعجب‌برانگیز بود؛ زیرا در کشوری تا این حد فقیر، چطور می‌تواند پولی به این درشتی در قالب رشوه ردوبدل شود؟
این گزارش نشان می‌دهد که افغان‌ها تقریبا برای به‌دست آوردن تمامی خدمات دولتی، رشوه می‌پردازند؛ چون بدون دادن رشوه، بسیاری از کارها و مشکلات مردم توسط ماموران دولت حل نمی‌گردد.

مایکل پوسنر، معاون وزارت خارجه ایالات متحده امریکا در امور دموکراسی، حقوق بشر و کار، در سفر به افغانستان، در باره مسایل حقوق بشری، انتخابات و مصوونیت غیرنظامیان در افغانستان ابراز نگرانی می‌کند و می‌گوید در صورتی‌که دولت افغانستان بتواند انتخابات آینده ریاست‌جمهوری را شفاف و عادلانه برگزار کند، این کشور آینده روشن دموکراتیک در پیش خواهد داشت.
آقای پوسنر که روز چهارشنبه، 18 دلو، در کابل با خبرنگاران صحبت می‌کرد، گفت مسایل حقوق بشری، انتخابات آینده ریاست‌جمهوری و مصوونیت غیرنظامیان افغان، نگرانی مشترک ایالات متحده امریکا و مردم افغانستان است. مایکل پوسنر که در سه‌روز هفته گذشته با برخی از مقام‌های دولتی، فعالان حقوق بشر و مسوولان نهادهای مدنی در کابل و جلال‌آباد دیدار و گفتگو کرده است، می‌گوید که برگزاری انتخابات شفاف و عادلانه و هم‌چنین رعایت ارزش‌های حقوق بشری برای ایالات متحده امریکا اهمیت خاصی دارد. معاون وزارت خارجه ایالات متحده امریکا گفت: «ما سه مورد نگرانی حقوق بشری را مشاهده می‌کنیم. اول، موضوعات مربوط به تامین دموکراسی و برگزاری انتخابات شفاف و عادلانه در سال 2014؛ دوم، موضوعات مربوط به روند صلح و مصالحه و حصول اطمینان از این‌که زنان و گروه‌های آسیب‌پذیر براساس قانون از مصوونیت برخوردار باشند؛ سوم، این‌که موضوعات مهم‌تر دیگری در مورد پالیسی‌های امنیتی.»

پیام نشست سه‌جانبه در لندن از سوی آقایان کرزی و زرداری این‌گونه اعلام شد: «تا شش ماه آینده باید در افغانستان توافق صلح به‌دست آید.»
طی ماه‌های اخیر، تلاش‌ها برای دست‌یابی به یک توافق با شتابی بیشتر دنبال می‌شود؛ نشست پاریس و رفت‌و‌آمدهای مقام‌های افغان و پاکستان، همگی در این راستا بوده است. مقام های افغان  این نشست‌‌ها و رفت‌و‌آمدها را با خوش‌بینی دنبال می‌کنند؛ خوش‌بینی‌ای که از تغییر در رفتار مقام‌های ملکی پاکستان به‌میان آمده است. اما تعداد زیادی از افغان‌های باتجربه از سیاست پاکستان هنوز هم با شک و تردید به وعده‌های این کشور نگاه می‌کنند.

حامد کرزی و آصف‌علی زرداری، روز یک‌شنبه مهمان دیوید کامرون، نخست‌وزیر بریتانیا بودند. هم‌چنین روز گذشته، رهبران افغانستان، پاکستان و بریتانیا در یک نشست سه‌جانبه شرکت کردند و راه‌های ختم جنگ و گسترش همکاری‌های کابل- اسلام‌آباد را مورد بحث قرار دادند. چنین می‌نماید که لندن، برای نزدیکی کابل و اسلام‌آباد و شکل‌گیری یک دیالوگ شفاف میان افغانستان و پاکستان تلاش می‌کند. واقعیت این است که بدون شکل‌گیری یک دیالوگ شفاف میان افغانستان و پاکستان، حل مشکل طالبان و تروریزم، محال است.
افغانستان، از بدو تشکیل کشوری به‌نام پاکستان، با این کشور مساله دارد. افغانستان در آغاز، کشور پاکستان را به‌رسمیت نشناخت و از تایید عضویت این کشور در سازمان ملل متحد، امتناع کرد. پس از آن، کشمکش میان این دو کشور آغاز شد. در آن سال‌ها– که سال‌های اوج جنگ سرد دانسته می‌شود- کشورهای غربی متحد پاکستان بودند.
امریکایی‌ها در سال 1950 به سردار محمدداوودخان، صدر اعظم وقت افغانستان، گفتند کابل باید مشکلات خود را با پاکستان حل کند، در غیر آن از کمک‌های امریکا، محروم خواهد شد. در آن زمان، صرف اتحاد شوروی پیشین، از موضع افغانستان حمایت می‌کرد. اما کشورهای منطقه، ادامه تنش میان افغانستان و پاکستان را به نفع‌شان نمی‌دیدند، به همین دلیل برخی از کشورها تلاش می‌کردند تا با پادرمیانی، روابط افغانستان و پاکستان را بهبود بخشند.

مقام‌های وزارت امور خارجه می‌گویند که در سطح رهبری طالبان، افرادی حضور دارند که به مذاکره و گفتگو با دولت افغانستان جهت پایان دادن خشونت در کشور، تمایل دارند. به‌گفته‌ی این مقام‌ها، شماری از این افراد هم‌اکنون در زندان‌های پاکستان به‌سر می‌برند و تعدادی هم در صفوف جنگ‌جویان طالب، مصروف مبارزه‌ي مسلحانه با نیروهای امنیتی داخلی و بین‌المللی و هم‌چنین مردم افغانستان هستند.
تلاش‌های دولت جهت آغاز گفتگوهای صلح با گروه‌های شورشی مسلح، از جمله گروه طالبان، طی سال‌های اخیر شدت گرفته اما آن‌طوری ‌که برخی از آگاهان می‌گویند، این تلاش‌ها نتیجه‌ای مطلوب در قبال نداشته و نتوانسته است طالبان را وادار به مصالحه کند. طالبان به‌عنوان طرف اصلی مذاکره، به تلاش‌ها و درخواست‌های مکرر دولت جهت آغاز گفتگوها، پاسخ مثبت نداده و گفته‌اند که حاضرند با ایالات متحده امریکا وارد مذاکرات صلح شوند؛ اما دولت افغانستان می‌گوید که مذاکرات صلح باید به رهبری دولت صورت گیرد و اخیرا رییس‌جمهور کرزی نیز، تاکید کرده در صورتی‌که در روند صلح خارجی‌ها مداخله کنند، ممکن است که افغانستان به سرنوشت یازده‌سال قبل باز گردد.

پرتو نادری، یک تن از نویسندگان و شاعران مشهور کشور می‌گوید که لوی‌سارنوالی، دستور جلب او را – به‌دلیل نوشتن مقاله‌ای- صادر کرده است.
این مقاله، هفت‌ماه پیش و تحت عنوان «چه کسی رییس‌جمهور آینده را انتخاب می‌کند»، در روزنامه‌های «آرمان ملی» و «ماندگار» منتشر شده بود. مقاله، پس از اظهارات داوودعلی نجفی، وزیر کنونی ترانسپورت و هوانوردی و رییس پیشین دارالانشای کمیسیون مستقل انتخابات، نوشته شده بود؛ اظهاراتی که آقای نجفی در آن گفته بود، او حامد کرزی را رییس‌جمهور ساخت و الا داکتر عبدالله برنده‌ی انتخابات بود.

آدم‌ربایان حدود 45 روز پیش یک کودک را از شهر هرات ربودند و پس از گرفتن پولی هنگفت از نزد بستگانش، او را کشتند.
قتل این کودک هشت‌ساله، بار دیگر آرامش باشندگان هرات را برهم زده و موجی از نگرانی‌ها را در میان مردم این ولایت به‌وجود آورده است.
علی سینا، حدود یک‌ونیم ماه پیش از مربوطات ناحیه‌ی سوم شهر هرات ربوده شد و روز پنج‌شبنه‌ی گذشته جسدش از منطقه‌ی امام شش نور از مربوطات ولسوالی انجیل این ولایت پیدا شد.

حامد کرزی، رییس‌جمهور افغانستان، از راه‌اندازی «دسیسه‌هایی» توسط خارجی‌ها در تلاش‌های صلح خبر داد و تاکید کرد که مذاکرات صلح تنها از طریق شورای عالی صلح امکان‌پذیر است و راه‌های جداگانه برای پیش‌برد این روند وجود نخواهد داشت.
آقای کرزی که روز سه‌شنبه، دهم دلو، در سومین کنفرانس ملی انکشاف و مدیریت منابع آب سخن می‌گفت، خطاب به تمامی گروه‌های مسلح مخالف دولت و رهبران سیاسی کشور افزود که تلاش‌های متفرق به‌منظور تامین صلح در کشور، نتیجه‌ای در پی نخواهد داشت. رییس‌جمهور که روند صلح را از جمله روندهای مهم کشور توصیف می‌کرد، گفت که آغاز مذاکرات صلح باید منتج به یک افغانستان قوی و متحد شود. او ابراز داشت: «آغاز مذاکرات صلح باید نتیجه‌اش صلح و افغانستانی قوی و متحد باشد. فریب خارجی‌ها را نخورند. به همین دلیل، مذاکرات صلح ما تنها از طریق یک مرجع، شورای عالی صلح افغانستان ]به پیش می‌رود[ که از تمام اقوام و مردم افغانستان در آن‌جا نماینده حضور دارند. هر کوشش متفرق آینده نامعلوم و شاید هم دشوار برای خود آن‌هایی که ]صلح[ می‌کنند... داشته باشد. دولت ما اجازه نخواهد داد که هیچ دست خارجی پروسه صلح ما را به تضعیف کشور ما منتج کند.»

سیما سمر، رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان، روز گذشته در نمایشگاه صندوق خاطرات جنگ، از مجرمان و کسانی‌که متهم به ارتکاب جرایم جنگی هستند، خواست تا بر آن‌چه که انجام داده‌اند، اعتراف کنند.
شماری از خانواده‌هایی که در جریان جنگ‌های سه‌دهه اخیر بستگان‌شان را از دست داده‌اند، اشیای باقی‌مانده آن‌ها را در صندوق خاطرات جابه‌جا کرده و در نمایشگاهی در کابل، به نمایش گذاشتند.

وزارت امور خارجه می‌گوید تا زمانی‌که گروه طالبان رسما برای مذاکره مستقیم با دولت افغانستان اعلام آمادگی نکند، دفتر قطر باز نخواهد شد. به‌گفته‌ی این وزارت، ایجاد دفتر طالبان در قطر، مستلزم توافق میان دولت‌های افغانستان و قطر نیز است.

دولت افغانستان در نظر دارد که با ایجاد دفتری برای گروه طالبان در قطر، با این گروه وارد مذاکره شود؛ اما گروه طالبان تا هنوز به این تلاش‌های دولت پاسخ مثبت نداده می‌گوید که طرف اصلی این گروه، ایالات متحده امریکا است.

زنگ اول

ابهام در تعریف پیروزی

23 دلو 1391

جان آلن، جنرال چهارستاره امریکایی که ماموریتش به‌عنوان فرمانده نیروهای بین‌المللی مستقر در افغانستان، دیروز به پایان رسید، در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی گفته است، پیروزی ماموریت ناتو در افغانستان، نزدیک است. جان آلن گفته است که استراتژی ناتو و امریکا در جنگ افغانستان، موفقانه تطبیق شده است. در مورد موثریت استراتژی اوباما برای مقابله با شورشگری در افغانستان و مبارزه با تروریزم تردی نیست. پس از روی کار آمدن آقای اوباما در امریکا، استراتژی جدیدی برای مقابله با تروریزم و شورشگری به‌کار گرفته شد. بر مبنای این استراتژی، منابع بیشتر برای نبرد با شورشگری و تروریزم در افغانستان، اختصاص داده شد. قبلا امریکا تمام منابع و امکانات خود را در عراق متمرکز کرده بود تا از دولت جدید آن کشور حمایت کند. بر مبنای استراتژی جدید اوباما برای افغانستان، نیروهای تازه‌نفس امریکایی به افغانستان آمدند تا مناطق زیر کنترول طالبان را بازپس بگیرند و به روند آموزش و تجهیز نیروهای داخلی سرعت بخشند. ناتو و امریکا در بازپس‌گیری مناطقی که طالبان اشغال کرده بودند، موفق بودند. اما شورشگری شکست استراتژیک نخورد. در حال حاضر، طالبان تهدید استراتژیک برای افغانستان به‌حساب می‌آید. آموزش نیروهای داخلی افغانستان نیز تا جایی موفق بوده اما حملات سبز بر آبی، این روند را به‌شدت تهدید...

یادداشت‌ها

پس از مسعود - کاخ کاغذی، نگاهی به توافقات بن- قسمت یازدهم

14 دلو 1391

مدیریت بحران‌ها، حادثه‌ها، تحولات و رویداد‌ها برای کسانی‌که در بطن آن قرار دارند، دشوار اما هیجان‌آور است؛ ولی قضاوت در باره‌ی این تکانه‌ها، آن‌هم بعد از گذشت زمان، دشوار نیست. این نوشته نیز، قضاوت نویسنده است از مدیریت بحران سیاسی و رهبریِ پس از مسعود؛ مدیریتی توسط هم‌سنگران و نزدیکانش.تاریخ...