یکشنبه, 17 قوس 1398

به گزارش بی‌بی‌سی، یکی از نهاد‌های مدنی فعال کشور چند روز پیش، یک نمایشگاه مد و لباس در کابل برگزار کرده است و در آن، شماری از مدل‌های به اصطلاح آماتور، لباس‌های سنتی اقوام افغانستان را نمایش داده‌اند. وب‌سایت فارسی بی‌بی‌سی، این نمایش را پوشش خبری داده و یک آلبوم عکس نیز از آن منتشر کرده است. آلبوم عکس و گزارش خبری این «رژه مدل‌های آماتور» در سایت بخش فارسی بی‌بی‌سی، قابل دسترس است.

شاید «ستاره افغان» پربیننده‌ترین برنامه تلویزیونی در کشور باشد. به‌نظر می‌رسد که علاوه بر انگیزه‌های تجاری، تقویت فرهنگ و موسیقی افغانستان نیز، هدف اصلی شبکه طلوع از راه‌اندازی این برنامه است. «ستاره افغان» توانسته است، میلیون‌ها بیننده را پای تلویزیون بکشاند و به تقویت موسیقی کشور کمک کند. چند دهه جنگ خانمان‌سوز در کشور، علاوه بر این‌که شهرها و روستا‌های ما را ویران کرد، آسیبی جدی نیز به فرهنگ کشور وارد آورد. بسیاری از موسیقی‌دانان و آوازخوانان، در جریان جنگ کشور را ترک کردند.
هم‌چنین، موسسات آموزش موسیقی کشور نیز، آسیبی جدی دیدند. مکتب موزیک از فعالیت باز ماند و کوچه خرابات که دانشگاه موسیقی افغانستان لقب داشت، به شهر ارواح تبدیل شد. گویی تاریخ تکرارشده بود و لشکریان چنگیز، این‌بار کوچه خرابات را به‌جای «غلغله» ویران کرده بودند. راه‌اندازی برنامه ستاره افغان پس از چند دهه جنگ، گام مهمی در راستای بازسازی موسیقی افغانستان بود.

وزارت مهاجران و عودت‌کنندگان کشور اعلام کرده است که ایران قصد دارد ‌صدهزار پناهجوی افغان را، داوطلبانه، به افغانستان بفرستد.
جماهیر انوری، وزیر مهاجران و عودت‌کنندگان، روز گذشته که نتایج هجدهمین نشست سه‌جانبه‌ی افغانستان، ایران و کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان را به رسانه‌ها توضیح می‌داد، گفت بر بنیاد برنامه حکومت ایران، قرار است یک‌صدهزار مهاجر افغان در سال روان میلادی به افغانستان برگردانده شوند.
انوری می‌گوید که کمیساریای عالی سازمان ملل، بسته‌های کمکی را که شامل مواد غذایی نیز می‌شود، در ‌اختیار بازگشت‌کننده‌های افغان قرار می‌دهد.

معمولا پدرها مهم‌ترین هدف زندگی خود را این می‌خوانند که بتوانند فرزندان خوبی را تربیت کرده و تسلیم جامعه کنند تا فرزندان‌شان در جامعه نقش مثبت داشته باشند. اما وقتی پدری می‌بیند که فرزندش سر ناسازگاری با جامعه در پیش گرفته و به نابودی جامعه کمر بسته است، چه واکنشی نشان خواهد داد. به‌نظر می‌رسد واکنشی که یک پدر در ولایت کندز به سورفتار پسر خود نشان داده است، می‌تواند یک الگوی رفتاری سودمند برای همه باشد.

«شوهرم، زنِ دوم گرفته بود و من هیچ خبر نداشتم؛ یک روز دیدم که یک موتر، پیشِ خانه ما ایستاد و عروس ازش پایین شد... رفتم یک «گیلن» تیل سرم انداختم و خودم را آتش زدم.»

این، صدای ناهیدِ 30ساله است؛ خانمی که اکنون در شفاخانه استقلال، با مرگ دست‌وپنجه نرم می‌کند.

به گفته آگاهان، افزایش موارد خودسوزی زنان، نتیجه خشونت‌های گوناگون است.

وزارت‌های امور زنان و حج و اوقاف، به کمک مالی و تخنیکی موسسه آسیایی، یک کارگاه آموزشی سه‌روزه را با حضور جمعی از استادان دانشگاه الازهر مصر، در کابل راه‌اندازی کرده‌اند. هدف از تدویر این کارگاه، بحث در باره حقوق و مسوولیت‌های زن از دیدگاه اسلام و هم‌چنین دست یافتن به راه‌حلی برای کاهش خشونت‌ها علیه زنان خوانده شده است.

این کارگاه دیروز در کابل گشایش یافت و برای سه روز ادامه می‌یابد. حسن بانو غضنفر، وزیر امور زنان، در آغاز این کارگاه آموزشی، دلیل اصلی اعمال خشونت‌ علیه زنان و محروم شدن آنان از حقوق اصلی‌شان را، پایین بودن سطح آگاهی مردم از ارزش‌های اسلامی خواند و گفت تا زمانی‌که مردم از ارزش‌های دینی آگاهی نیابند، خشونت‌ کاهش نخواهد یافت. خانم غضنفر افزود که علمای دین، نقش اصلی در بلند بردن سطح آگاهی مردم از ارزش‌های دین اسلام دارند. او گفت: «چنان‌که می‌دانیم مسایل فرهنگی- آهسته‌آهسته- جایگاه خود را در اجتماع باز می‌کند، و لذا هنوز هم به علت موجودیت رسوم و عنعنات ناپسند در برخی از خانواده‌ها، زنان از حقوق مشروع و قانونی خویش محروم می‌گردند... بیشترین عوامل وجود همچو مشکلات و خشونت‌ها را، سطح پایین آگاهی از ارزش‌های دینی، بی‌سوادی، ازدواج‌های اجباری و زیرسن، عدم پرداخت نفقه، میراث، فقر اقتصادی و صدها دلیل دیگر است که تشکیل می‌دهد.»

برخی رسانه‌های افغان اخیرا گزارش دادند که مجلس سنای افغانستان (1)، دادستانی کل و اکادمی علوم در بیانیه‌هایی، از اعطای عنوان «فیلسوف جهان» به یک شهروند افغان استقبال کرده و آن را تبریک گفته‌اند. براساس گزارش‌های رسانه‌ها، «مدال خاصی» به نام «صدیق افغان» در جهان «ایجاد شده» و نام ایشان در فهرست دانشمندان برتر جهان ثبت شده است.

این رسانه‌ها، «مرکز بین‌المللی بیوگرافی کمبریج انگلستان و کانگرس ارتباطات هنر و ساینس جهان» را، اعطاکننده‌ی این مدال معرفی کرده و گفته‌اند که این مرکز، آقای افغان را ‪«در بین ۱۸۱ دانشمند جهان»‬ به‌عنوان مرد سال ۲۰۱۲ جهان برگزیده است. 

ازدواج خانواده‌ها نه دختر و پسر

در جوامع جمع‌گرا و قبیله‌ای مانند افغانستان، در واقع این خانواده‌ها هستند که با هم ازدواج می‌کنند نه دختر و پسر. این نکته به این معناست که آن‌چه اهمیت دارد تناسب و موافقت خانواده‌های دختر و پسر با دیگری است نه خود دختر و پسر. اگر خانواده از هم‌دیگر خوش‌شان آمد، دختر و پسر مجبوراند از یک‌دیگر خوش‌شان بیاید. این موضوع را والدین معمولا به این صورت منتقل می‌کنند که، مدتی با هم زندگی کنید از هم‌دیگر خوشتان می‌آید. چیزی‌که زیاد شنیده می‌شود و معمولا فرزندان هم مجبورند به این پیش‌بینی والدین‌شان اعتماد کنند. در صورتی‌که پسر و دختری با یک‌دیگر حداکثر توافق و تفاهم را داشته باشند، اما خانواده‌های آن‌ها این حد از توافق و تناسب با یک‌دیگر نداشته باشند و یا حتا مخالف یک‌دیگر باشد، عملا آن ازدواج با شکست مواجه می‌شود؛ مگر این‌که دختر و پسر بتوانند تا حد امکان از خیر رضایت و خوشایندی خانواده‌ها و والدین خود بگذرند. 

اثبات پاکی

نکته دیگر که معمولا منجر به ایجاد آسیب و خشونت نسبت به تازه‌عروسان می‌شود، ‌اثبات پاکی و یا باکره بودن دختر است. در افغانستان روحیه و فرهنگ اثبات‌گری به‌شدت برجسته است. هر کسی باید ثابت کند که توانمند، فهمیده، دارای جایگاه بالای اجتماعی، شرافت و افتخار است. این روحیه را در اغراق‌ها و بلوف‌زدن‌های نزاع‌های ساده خیابانی به‌راحتی می‌توان شاهد بود. حتا در بین قشر تحصیل کرده و به ظاهر فرهیخته جامعه نیز تمایل و اصرار به اثبات توانایی و برتری علمی به‌طور آزاردهنده‌ای مشهود است. اصرار به اثباتی که خود نشان‌دهنده احساس ترسی عمیق در اقشار مختلف جامعه نسبت به برتری‌طلبی دیگران و یا از دست دادن فرصت‌ها و یا آسیب دیدن از سوی دیگران است. در موضوع ازدواج این اثبات‌گری خود را به‌گونه‌ای دیگر نشان می‌دهد. دختر و خانواده دختر باید ثابت کنند که پاکند. دختری که ممکن است در گذشته به‌دلیلی همچون آسیب‌ها یا عوارض جسمی، تجاوز به عنف و یا حتا اشتباهی که کرده، نشانه رایج فرهنگی پاک بودن خود را از دست داده باشد، عملا متهم است و از سوی خانواده شوهر و حتا خانواده خودش، کاملا طرد می‌شود. این دختران عملا هیچ امنیتی در جامعه ما ندارند و این نقطه ضعف‌شان، آنان را شدیدا در معرض آسیب و سواستفاده قرار می‌دهد. 

 

به اداره محترم روزنامه 8 صبح!

روزنامه 8صبح در شماره 1549، سه‌شنبه 5 جدی، خویش مطلبی را تحت عنوان «نامه سرگشاده به جلالتمآب رییس‌جمهوری اسلامی افغانستان» نشر نموده که در این مطلب نویسنده کارکرد‌های وزیر تحصیلات عالی را به باد انتقاد گرفته و از این‌که از یک پست دولتی برکنار شده به تهمت‌زنی و شایعه‌پراگنی پرداخته است.

هیات رهبری وزارت تحصیلات عالی برای این‌که از یک‌سو پاسخی به این افواهات داده باشد و از سوی دیگر از خدشه‌دار شدن اذهان عامه جلوگیری نماید ذیلا به پاسخ این نبشته پرداخته است.

ازدواج پدیده‌ای است طبیعی که در زندگی اجتماعی انسان، شکل فرهنگی به خود گرفته و در هر جامعه و فرهنگی شرایط و ویژگی‌های خاص خود را پیدا کرده است. در افغانستان نیز، ازدواج از موضوعات مهم زندگی هر فرد دانسته می‌شود. در جامعه جمع‌گرای افغانستان، که در آن خانواده، گروه و دیگران، از اهمیت خاصی برخوردارند، ازدواج نیز تا حد زیادی تحت تاثیر فرهنگ جمع‌گرایی، قرار گرفته است و پیچیدگی‌های خاص خود را پیدا کرده است. با تغییرات اجتماعی شدیدی که افغانستان در دهه اخیر شاهد آن بوده است، فرهنگ ازدواج نیز تاثیرپذیری خاص خود را از این تغییرات داشته است. فرهنگی که با این تغییرات وارد جامعه ما شده است، غالبا جنبه‌ي فردگرایانه داشته،‌ فرهنگی که در آن فرد بر گروه و دیگران ترجیح داده می‌شود، فرد مسوول رفتار و آینده خود دانسته می‌شود. خودش انتخاب می‌کند که عضو چه گروهی شود و آزادی عمل و حق انتخاب در آن یک اصل دانسته می‌شود. این نفوذ و تداخل فرهنگی که به‌واسطه حضور رسانه‌ها، مهاجران بازگشته به وطن و ترویج اصول دموکراسی، در جامعه ایجاد شده است بر پیچیدگی رفتارها و اصول اجتماعی و فرهنگی جامعه‌ی افغانی افزوده است.

زنگ اول

ابهام در تعریف پیروزی

23 دلو 1391

جان آلن، جنرال چهارستاره امریکایی که ماموریتش به‌عنوان فرمانده نیروهای بین‌المللی مستقر در افغانستان، دیروز به پایان رسید، در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی گفته است، پیروزی ماموریت ناتو در افغانستان، نزدیک است. جان آلن گفته است که استراتژی ناتو و امریکا در جنگ افغانستان، موفقانه تطبیق شده است. در مورد موثریت استراتژی اوباما برای مقابله با شورشگری در افغانستان و مبارزه با تروریزم تردی نیست. پس از روی کار آمدن آقای اوباما در امریکا، استراتژی جدیدی برای مقابله با تروریزم و شورشگری به‌کار گرفته شد. بر مبنای این استراتژی، منابع بیشتر برای نبرد با شورشگری و تروریزم در افغانستان، اختصاص داده شد. قبلا امریکا تمام منابع و امکانات خود را در عراق متمرکز کرده بود تا از دولت جدید آن کشور حمایت کند. بر مبنای استراتژی جدید اوباما برای افغانستان، نیروهای تازه‌نفس امریکایی به افغانستان آمدند تا مناطق زیر کنترول طالبان را بازپس بگیرند و به روند آموزش و تجهیز نیروهای داخلی سرعت بخشند. ناتو و امریکا در بازپس‌گیری مناطقی که طالبان اشغال کرده بودند، موفق بودند. اما شورشگری شکست استراتژیک نخورد. در حال حاضر، طالبان تهدید استراتژیک برای افغانستان به‌حساب می‌آید. آموزش نیروهای داخلی افغانستان نیز تا جایی موفق بوده اما حملات سبز بر آبی، این روند را به‌شدت تهدید...

یادداشت‌ها

پس از مسعود - کاخ کاغذی، نگاهی به توافقات بن- قسمت یازدهم

14 دلو 1391

مدیریت بحران‌ها، حادثه‌ها، تحولات و رویداد‌ها برای کسانی‌که در بطن آن قرار دارند، دشوار اما هیجان‌آور است؛ ولی قضاوت در باره‌ی این تکانه‌ها، آن‌هم بعد از گذشت زمان، دشوار نیست. این نوشته نیز، قضاوت نویسنده است از مدیریت بحران سیاسی و رهبریِ پس از مسعود؛ مدیریتی توسط هم‌سنگران و نزدیکانش.تاریخ...