شنبه, 03 حوت 1398

درحالی‌که افزایش تلفات غیرنظامیان در ماه اخیر در پی حملات پیهم طالبان و دیگر شورشیان یکی از نگرانی‌های اصلی مردم و دولت بوده است، اما اخیرا حملات هوایی نیروهای بین‌المللی نیز تلفات غیرنظامیان را افزایش داده و به نگرانی‌های مردم و دولت افزوده است. در تازه‌ترین موارد، به اثر حملات نیروهای بین‌المللی در ولایت کنر، نه کودک به قتل رسیدند که این موضوع باعث بلند شدن صدای اعتراض دولت نسبت به عملکرد نیروهای بین‌المللی نیز شد.
با اعزام هیاتی از سوی دولت به ولایت کنر، کشته شدن غیرنظامیان به اثر حملات هوایی نیروهای بین‌المللی مورد تایید قرار گرفت و جنرال دیوید پتریوس، فرمانده عمومی نیروهای بین‌المللی در کشور، از کشته شدن غیرنظامیان در حملات نیروهای بین‌المللی در ولایت کنر عذرخواهی کرد. نیروهای بین‌المللی گفته‌اند که این غیرنظامیان اشتباها کشته شده‌اند.
با این حال، خواستیم که موضوع تلفات غیرنظامیان به اثر حملات نیروهای بین‌المللی را با برخی از شهروندان کشور در میان بگذاریم که آیا به نظر آنان می‌توان از تلفات غیرنظامیان در حملات هوایی جلوگیری کرد یا خیر. از سوی دیگر ادامه این حملات چه تاثیراتی را می‌تواند بالای روابط مردم با نیروهای بین‌المللی مستقر در کشور بگذارد.

کابل
ذبیح‌الله، معلم در یکی از مکاتب خصوصی: «به نظر من مردم افغانستان از هر طرف قربانی می‌دهند. گروه‌های مخالف دولت که دشمن اصلی مردم افغانستان هستند، هیچ رحمی به حال مردم ندارند، اما نیروهای بین‌المللی که برای حفظ جان مردم ما آمده‌اند نیز برخی اوقات شنیده می‌شود که به اثر حملات‌شان غیرنظامیان را به قتل رسانده‌اند. گرچند تفکیک دشمن از غیردشمن برای نیروهای بین‌المللی خیلی سخت است، اما اگر همکاری نزدیک‌تر با نیروهای داخلی داشته باشند، من فکر می‌کنم که می‌توانند جلوی تلفات غیرنظامیان را بگیرند. یعنی با هماهنگی کامل با نیروهای افغان یک عملیات را اجرا کنند. چون نیروهای افغان دشمن و غیردشمن خود را بهتر می‌توانند بشناسند و بهتر است که از اطلاعات و نظرات آنها در حملات کار گرفته شود.
در صورتی‌که تلفات غیرنظامیان به همین گونه ادامه پیدا کند، من فکر می‌کنم که تاثیر خیلی بدی بالای نیروهای خارجی به جا خواهد گذاشت. ادامه این کار منجر به بی‌اعتمادی و دوری مردم از نیروهای خارجی می‌شود و یک زمانی فرا می‌رسد که مردم علیه نیروهای خارجی بخیزند.»
اشرف، دکاندار در کارته سه: «تلفات غیرنظامیان سر و صدای آقای کرزی را هم بلند کرده و بارها از نیروهای خارجی خواسته که به حملات خودسرانه خود پایان دهند. اما نیروهای خارجی به کار خود ادامه داده که برخی اوقات باعث تلفات غیرنظامیان شده است. به نظر من تا زمانی که دوست و دشمن مردم افغانستان کاملا مشخص نشود، تلفات غیرنظامیان خاتمه پیدا نمی‌کند. نیروهای خارجی هم به فکر این که در یک منطقه دشمنان مردم افغانستان هستند بمباران می‌کنند، بعدها روشن می‌شود که غیرنظامیان هدف قرار گرفته‌اند. به همین دلیل است که تلفات ملکی روز به روز زیادتر می‌شود.
نیروهای خارجی زمانی که می‌خواهند یک جایی عملیات کنند، بهتر است از اول اطلاعات را خوب به‌دست بیاورند که منطقه مورد هدف چه کسانی هستند و آیا دشمن در آنجا راه‌ دارند یا خیر. اگر اطمینان‌شان خوب ثابت شد که به غیر از دشمن کسی دیگر در آن منطقه نیست، بعد دست به حملات هوایی یا زمینی بزنند.
عبدالرحیم، باشنده کابل: «در جنگ کشتار غیرنظامیان و افراد نظامی حتمی است و نمی‌شود بگوییم که جنگ وجود داشته باشد و کشتار در آن وجود نداشته باشد. نیروهای خارجی که یگان بار مرتکب اشتباه می‌شوند، زیاد تقصیر ندارند به دلیل این‌که در خیلی از مناطق کشور، دشمنان مردم افغانستان در خانه‌های مردم جای دارند. مثلا اگر چند طالب در خانه‌ای جای می‌گیرند و در آن خانه افراد بی‌گناه هم هستند، پس در این صورت چه کار باید کرد تا هم طالبان مسلح که هر لحظه جان مردم را تهدید می‌کنند از بین برده شوند و هم جان افراد بی‌گناه حفظ شود. در این صورت ابتدا تلاش شود که افراد بی‌گناه را از دشمنانی که در آن خانه جای گرفته‌اند، دور کرد و اگر در این کار موفق نشد، آنها مجبور می‌شوند که حمله کنند. تلفات غیرنظامیان زمانی در افغانستان خاتمه خواهد یافت که مردم دشمنان خود را در خانه‌های خود جای ندهند و اگر جای دادند، ممکن است که خودشان هم کشته شوند.»

هرات
نظیر احمد سروری، شهروند هراتی: «زمانی‌که نیروهای خارجی برای از بین بردن طالبان و تروریستان وارد افغانستان شدند مردم فکر می‌کردند که دیگر دوران سیاه‌روزی و بدبختی مردم تمام شده است و پس از این مردم با مشکلی روبرو نخواهند شد. ولی متاسفانه این یک خیال خام بود و مردم باز هم به انحای مختلف قربانی شدند. از جمله هزاران نفر در طول این چند سال در میان درگیری‌های دو طرف در کشور گیر مانده و بیشترین قربانی‌ها را دادند. بمباران هوایی یکی از بدترین گزینه‌ها برای مبارزه با تروریستان در افغانستان بوده که هر بار در آن تعداد زیادی از افراد ملکی قربانی شده‌اند، زیرا تشخیص تروریست از افراد بی‌گناه ملکی برای راکت شلیک شده از یک هلی‌کوپتر زیاد مشکل بوده است. از سوی دیگر حملات انتحاری نیز بیشترین تلفات را برای مردم ملکی به بار آورده است. این مساله می‌رساند که در افغانستان هیچ کدام از طرفین درگیر به موازین بین‌المللی در عرصه جنگ احترام نداشته‌اند و مردم ملکی را هیچ وقت ارزش نداده‌اند.»
سمیه حضرتی، دانشجو در دانشگاه هرات: «متاسفانه حکومت افغانستان از جمله معدود حکومت‌هایی است که برای جان شهروندانش کمترین ارزشی قایل نیست. روزانه ده‌ها شهروند کشور بی‌گناه و بی‌دلیل در میان درگیری‌های نیروهای دولتی یا خارجی از یک‌سو و طالبان از سوی دیگر کشته می‌شوند. بیشتر وقت‌ها افراد ملکی بی‌هیچ‌گونه موجبی کشته می‌شوند.‌ یا راکت‌های ناشناس از یک هواپیما یک موتر مملو از زنانی را که می‌خواهند به یک عروسی بروند آماج قرار می‌دهد.  یا ماین‌های کور کنار جاده‌ای موتر مسافربری را به هوا می‌پراند. ولی تنها کاری که از دست حکومت و رهبران حکومتی ما ساخته است، محکوم کردن این حادثه و توظیف هیاتی برای بررسی موضوع است و بدتر این‌که این هیات هیچ وقت گزارشی از کارکرد خود ارایه نمی‌دهد. خلاصه باید گفت که جان مردم ملکی کم‌ارزش‌ترین متاع در آشفته‌بازار بحران داخلی کشور است.»
عبدالنبی حکیمی، فعال جامعه مدنی در هرات: «تا زمانی که حکومت برخورد قاطع‌تری را در مورد کشتار افراد ملکی توسط نیروهای خارجی روی دست نگیرد و تا زمانی که نیروهای دولتی فشارهای خود بر طالبان را بیشتر نکنند، کشتار افراد ملکی همچنان ادامه خواهد داشت. به دلیل عدم بازپرسی از کشتار افراد ملکی توسط نیروهای خارجی این نیروها به یک مصوونیت خودخواسته باور پیدا کرده‌اند و به همین خاطر کشتار افراد ملکی به دست نیروهای خارجی به یک مساله پیش‌پا افتاده تبدیل شده است. طالبان نیز که خود را بری از هرگونه بازپرسی نسبت به اعمال خود می‌دانند، حادثه جنایت‌بار ننگرهار را رقم زدند.»

غزنی
عصمت‌الله، باشنده غزنی: «عامل اصلی کشتار غیرنظامیان و افراد ملکی در کشور ناهماهنگی بین نیروهای بین‌المللی و امنیتی داخلی می‌باشد. نیروهای کمک و همکاری آیساف تمام حملات هوایی‌شان را بدون کدام هماهنگی با نیروهای محلی انجام می‌دهند و یقینا در این گونه موارد ممکن است بر اثر سوتفاهمات و اخبار غلط مردم محلی آسیب ببینند. راه جلوگیری از کشتار افراد ملکی در کشور هماهنگی بین نیروهای داخلی و خارجی می‌باشد.»
نثاراحمد جوادی، باشنده غزنی: «علت کشتار افراد ملکی در حملات نیروهای ایتلاف،  علاوه بر ناهماهنگی بین نیروهای داخلی و خارجی، همکاری نکردن مردم با دولت است. مردم محل اگر با دولت همکاری داشته باشند، مخالفین دولت هیچ وقت جرات نمی‌توانند به مناطق‌شان بیایند. هرگاه مردم موارد مشکوک را به نیروهای امنیتی کشور خبر دهند، زمینه برای حملات قوای ایتلاف باقی نمی‌ماند. پس بهترین راه برای جلوگیری از کشتار مردم محل، همکاری مردم محل با نیروهای امنیتی داخلی است.» 
اشرف مصطفوی: «زمانی‌که جنگل آتش بگیرد، تر و خشک باهم می‌سوزند. در هر کشتار این طور نیست که تنها افراد ملکی کشته شوند. یقینا مخالفین دولت نیز در بین کشته شده‌ها هستند. راه بیرون‌رفت از این مشکل این است که نیروهای ایتلاف در حملات‌شان از نیروهای ویژه افغان استفاده کنند، دراین صورت کمتر افراد ملکی آسیب خواهند دید.»

بدخشان
عمالدین هلالی: «تلفات افراد ملکی در این اواخر در واقع ایجاد بستر و بهانه‌ای برای طالبان و مخالفان مسلح دولت است. هرچند نیروهای خارجی در افغانستان با قبول قانون اساسی و فرهنگ مردم افغانستان آمده‌اند، ولی با کشتن افراد ملکی خشم و نفرت مردم را نسبت به خودشان برانگیخته‌اند. من به عنوان یک شهروند افغانستان حملات خودسرانه نیروهای خارجی و تلفات افراد ملکی را شدیدا محکوم می‌نمایم و همچنین معامله‌ی ننگین دولت با نیروهای طالبان را که همه روزه جان هموطنان ما را با انتحار و انفجارشان می‌گیرند هیچ افغان تحمل کرده نمی‌تواند. از دولت افغانستان می‌خواهم که برای جلوگیری از این گونه اعمال صادقانه تصمیم بگیرد.»
یما جهانگیر: «فرقی نمی‌کند خارجی‌ها می‌کشند یا طالبان؛ به هر حال مردم کشته می‌شوند و رییس جمهور حملات را تقبیح نموده و اظهار تاسف می‌کند.»
عبدالغفار پیمان: «اگر خارجی‌ها تضمینات و تعهداتی مبنی بر پایان دادن به کشتار غیرنظامیان را به دولت افغانستان در میان گذارند اما از طالبان چه تضمینی باید گرفت؟ برای رییس جمهور مشکل نیست چرا که به صدای بلند باز فریاد می‌کند که به کشتار غیرنظامیان پایان دهید. مگر غیر از این حرف راهکار دیگری برای پایان دادن به این بحران وجود ندارد؟»

بامیان
فرهاد احمدی، شهروند بامیان: «به نظر من یک هماهنگی کلی بین نیروهای افغانی و خارجی وجود ندارد. عدم هماهنگی باعث قتل غیرنظامیان می‌شود و هیچ‌گونه بازپرسی از نیروهایی که باعث قتل عام مردم غیرنظامی می‌شوند، وجود ندارد.»
هاشم هنایش، یکی از دانشجویان بامیان: «کشته شدن افراد ملکی در افغانستان پدیده‌ی جدید نیست، در طول تاریخ افراد غیرنظامی در اکثر نقاط افغانستان به صورت گروهی و انفرادی به قتل رسیده‌اند و هر روز این جنایت رو به افزایش است. نه دولت‌مردان افغانستان توجه دارند و نه جامعه بین‌المللی.»
سیدغلام حسینی، باشنده بامیان: «هماهنگی بین نیروهای حافظ صلح به وجود بیاید و کسانی‌که باعث قتل غیرنظامیان می‌شوند تحت پیگرد قانونی قرار بگیرند. مردم بیش از این کشته و خساره‌مند نشوند. اگر کشته، زخمی و خساره‌مند شدن افراد ملکی همین‌گونه دوام نماید مردم افغانستان نسبت به کشورهایی که دست دوستی به افغانستان داده‌اند، بدبین می‌شوند و باعث خشم و انزجار مردم می‌گردد.»

بلخ
م ص مرادي، كارمند دولت: «تلفات غيرنظاميان در افغانستان واقعا دردآور و تكان‌دهنده است. ما در اين اواخر شاهد كشته شدن تعداد زيادي از مردم ملكي از سوي نيروهاي خارجي و طالبان در كشور بوديم كه به اثر بمبارد هوايي نيروهاي خارجي كشته شدند. اما دولت‌مردان كشور اين عمل آنان را تقبیح نمودند. فكر نكنم تقبيح نمودن ریيس جمهور كشور جايي را بگیرد.»         
عبدالشكور دانش، باشده شهر مزار شريف: «در كشوری سخن از عدم تلفات ملكي گفته شود كه انسان در نزد دولت آن اهميت داشته باشد.
مقامات كشور ما متاسفانه هيچ ارزشی به انسان قايل نيستند و دولت هم مردم بي‌گناه ملكي را حمايت نمي‌كند. طالبان كه اصل وظيفه‌شان كشتار مردم ملكي و از بين بردن فرهنگ افغاني است، هميشه با آنان سخن از صلح و مذاكره مي‌رود كه مـتاسفانه با انتحار و قتل مردم ملكي دوباره پاسخ داده مي‌شود. ما مردم از دو طرف قرباني مي‌دهيم.»

ننگرهار
بلال ارمان: «ددولت اوبهرنيوځواکونومخالفين چې په ګڼ ميشتوځايونوکی کوم بريدونه اوچا ودني کوي ددځمکي پرمخ په هيڅ يوقانون کې نشته ،اسلام يې په کلکه مخالف دی اودطالبانوپروړاندې امريکايانواود ولت دولس ملاتړ ډېروي،داسې ورځ به راشی چې بيا به هيڅ څوک دطالبانوپه پلويتوب ونه درېږي اودامريکايانودتل پاتي کيدولپاره زمينه برابروي.»
اتل مياخيل: «که چيري طالبان غواړي چي په راتلونکي کي يې دهيواد په سياسي نظام کي ځای وي نود ولس زړونه دي خپل کړي. په عامه ځايونو کی هغه ځايونو کی چی عامو خلکو ګڼه ګوڼه  زيات وی  هلته بريدونه کول که هغه د د ولت مخالفين دا چاره تر سره کوی يا د ناټو ځواکونه وسله وال مخالفين په افغانی او همدارنګه په بهرنيو ځواکونو باندې دا چاره ترسره کوي يا د ناټو ايساف ځواکونه يا افغان ځواکونه بر وسله والوالو طالبانو دا ډول بريدونه ترسره کوی زما له نظره دا يو غلط کار دی پدی خا‌طر چې ملکی وګړی بايد  هدف ونه ګرځی خو متاسفانه اوس په  افغانستان کی دا لړی روانه ده د دواړو خواوو نه   وسله والو  طالبان هم دا چاره ترسره کوی او ناټو ځواکونه هم موز پدي لنډه موده کی د افغانستان پر نورو سيمو مثلا په کندهار او کندوز سربيره په ختيز کی هم دوه بيلابيلي پيښی وشوی يوه د کابل بانګ پيښه وه چی دا هم  د وسله والو له خوا د دولت پر پوليسو  دا بريد پخپله ملکي خلک قرباني کړل او ملکي مرګ ژوبله پکې خورا درنده وه د پوځي او پوليسو پر پرتله همدارنګه د کونړ په غازي اباد کې بيا د ناټو ځواکونو په بمبار کې تر ٦٠ زيات ولسي وګړي چې پدې کې ماشومان هم وه ا و هغه پلاوي  چې د کابل نه راغي هغه هم ومنله چې د يوې مياشتې نه نيولې تر ١٠ کلنو پورې پکې ماشومان قرباني شول او حتي وسوزول شول زه فکر کوم دغه دواړه پېښې د غندلو دي سړي يې بايد وغندي او په راتلونکي کې بايد دا تکرار نه شي پدې باب باندې رئيس جمهور هم په کراتو کراتودا خبره کړې چې ملکي تلفاتو مخنيوي دې وشي خو متاسفانه د هغه خبرې هم داسي دي لکه د زاڼو نه د کټورو غوښتل او هيڅ ځاي يې تر اوسه پورې نه دي نيولي رئيس جمهور چې څه ويلي دي هيڅ مانا يې نه ده لرې بهرنيو ځواکونو ته ا و وسله وال طالب خو بې د هغې هم په مورچه کې ناست دي نو زه فکر کوم چې په دواړو خالاتو کې ولسي وګړي ددې قرباني کيږي نو  جدي توجه   دې ته پکار ده.»

زنگ اول

ابهام در تعریف پیروزی

23 دلو 1391

جان آلن، جنرال چهارستاره امریکایی که ماموریتش به‌عنوان فرمانده نیروهای بین‌المللی مستقر در افغانستان، دیروز به پایان رسید، در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی گفته است، پیروزی ماموریت ناتو در افغانستان، نزدیک است. جان آلن گفته است که استراتژی ناتو و امریکا در جنگ افغانستان، موفقانه تطبیق شده است. در مورد موثریت استراتژی اوباما برای مقابله با شورشگری در افغانستان و مبارزه با تروریزم تردی نیست. پس از روی کار آمدن آقای اوباما در امریکا، استراتژی جدیدی برای مقابله با تروریزم و شورشگری به‌کار گرفته شد. بر مبنای این استراتژی، منابع بیشتر برای نبرد با شورشگری و تروریزم در افغانستان، اختصاص داده شد. قبلا امریکا تمام منابع و امکانات خود را در عراق متمرکز کرده بود تا از دولت جدید آن کشور حمایت کند. بر مبنای استراتژی جدید اوباما برای افغانستان، نیروهای تازه‌نفس امریکایی به افغانستان آمدند تا مناطق زیر کنترول طالبان را بازپس بگیرند و به روند آموزش و تجهیز نیروهای داخلی سرعت بخشند. ناتو و امریکا در بازپس‌گیری مناطقی که طالبان اشغال کرده بودند، موفق بودند. اما شورشگری شکست استراتژیک نخورد. در حال حاضر، طالبان تهدید استراتژیک برای افغانستان به‌حساب می‌آید. آموزش نیروهای داخلی افغانستان نیز تا جایی موفق بوده اما حملات سبز بر آبی، این روند را به‌شدت تهدید...

یادداشت‌ها

پس از مسعود - کاخ کاغذی، نگاهی به توافقات بن- قسمت یازدهم

14 دلو 1391

مدیریت بحران‌ها، حادثه‌ها، تحولات و رویداد‌ها برای کسانی‌که در بطن آن قرار دارند، دشوار اما هیجان‌آور است؛ ولی قضاوت در باره‌ی این تکانه‌ها، آن‌هم بعد از گذشت زمان، دشوار نیست. این نوشته نیز، قضاوت نویسنده است از مدیریت بحران سیاسی و رهبریِ پس از مسعود؛ مدیریتی توسط هم‌سنگران و نزدیکانش.تاریخ...