شنبه, 03 حوت 1398

دادگاه ویژه که به منظور رسیدگی به جنجال‌های انتخابات اخیر مجلس نمایندگان با پیشنهاد دادگاه عالی و موافقت رییس جمهور ایجاد شد، روز چهارشنبه هفته گذشته از رییس جمهور خواست تا حداقل یک ماه دیگر روز گشایش پارلمان جدید را به تاخیر اندازد. این درحالیست که قرار بود رییس جمهور روز یک‌شنبه این هفته، سوم دلو پارلمان جدید را افتتاح کند. اما، با درخواست دادگاه ویژه برای تاخیر در افتتاح پارلمان، رییس جمهور با آن‌که وعده داده بود پارلمان را در اوایل دلو افتتاح می‌کند، اما اعلان کرده است که افتتاح پارلمان یک ماه با تاخیر افتتاح خواهد شد.
با این حال، خواستیم در این مورد که چرا رییس جمهور با وجودی که وعده داده بود در اوایل دلو پارلمان را افتتاح می‌کند، از این وعده‌ی خود پشیمان شده است، نظرات برخی از شهروندان کشور را از ولایات مختلف جویا شویم.

کابل
هارون، دانشجوی دانشگاه تعلیم و تربیه کابل: «به نظرم که رییس جمهور از ترکیب فعلی مجلس نمایندگان چندان رضایت ندارد و به همین دلیل علاقه‌ای برای افتتاح پارلمان هم ندارد. چون در این انتخابات افرادی که در گذشته از مخالفان عمده سیاسی آقای کرزی بودند، در مجلس جدید راه یافته‌اند و کرزی هم می‌خواهد که از طریق دادگاه ویژه تغییراتی را در ترکیب مجلس نمایندگان بیاورد.
از طرف دیگر موضوع نتایج انتخابات در ولایت غزنی نیز رییس جمهور را نگران ساخته و تلاش دارد که از هر راه ممکن تغییراتی را در نتایج انتخابات به وجود آورد و افرادی را که از او حمایت می‌کنند، به مجلس راه بدهد.»
نجیب‌الله، دوکاندار در کابل: «اگرچه ما از طریق رسانه‌ها شنیدیم که کرزی گفته بود در اوایل دلو پارلمان را افتتاح می‌کند، اما حالا که از این حرف خود پشیمان شده، به نظرم می‌خواهد تغییراتی را در پارلمان به وجود بیاورد. من فکر می‌کنم که رییس جمهور می‌خواهد یک تعداد افراد وابسته به خود را در پارلمان بیاورد. دادگاه ویژه را برای جنجال ایجاد کرده تا از این طریق نتایج انتخابات را به نفع خود تغییر دهد.»
محمد کاظم، دستفروش: «اگرچه تقریبا بیش از سه ماه می‌شود که انتخابات برگزار شده است، اما تاکنون جنجال‌های آن خاتمه نیافته است. این مساله برای دولت و کلای پیروز و بازنده شرم‌آور است. نامزدان پیروز می‌گویند که انتخابات مطابق قانون برگزار شده اما نامزدان بازنده می‌گویند تقلب زیاد در این انتخابات صورت گرفته است. مردم افغانستان فعلا گیج مانده‌اند که بالاخره تصمیم گیرندگان‌شان برای خرابی این وطن تصمیم می‌گیرند یا این‌که تصمیم دارند که قانون را پیاده کنند.»

بدخشان
قیام‌الدین احمدی، مسوول فدراسیون جوانان: «کرزی با این اقدامش می‌خواهد تا افراد مورد نظر خودش را به هر طریق ممکن به شورای ملی وارد کند که در آینده کدام دردسری برای کرزی صاحب ایجاد نکند و تنها خودش در تعیین وزرا و مصرف بودجه دست باز داشته باشد. در این شکی نبود که ایجاد محکمه ویژه به همین هدف و برمبنای خواسته‌های شخص رییس جمهور ایجاد شده است.»
صبغت‌الله آرمان، یک تن از شهروندان فیض آباد: «آقای کرزی درصدد کشاندن کشور به یک بحران کلان است که ریشه در باورهای قبیلوی داشته و پیش از این‌که در صدد تحکیم پایه‌های دموکراسی و برقراری یک نظام دموکراتیک باشد، بیشتر به فکر ساختارهای قبیلوی بوده و نمی‌گذارد که اراده مردم حاکمیت داشته باشد. به همین خاطر با این چانه‌زنی‌ها می‌خواهد نشان دهد که به اصل دموکراتیک بودن نظام باورمند نیست.»
عبدالباری رجبی، استاد در الحاقیه تربیت معلم خواهان: «به تعویق انداختن بازگشایی شورای ملی تا یک ماه دیگر در واقع خاک انداختن به چشم مردم و زیرپا گذاشتن رای و اراده مردم است. رییس جمهور دچار یک نوع سردرگمی شده و حضور افراد طرفدار خود را در مجلس نمایندگان کمرنگ می‌بیند. ایجاد محکمه ویژه و یک ماه تاخیر در بازگشایی فرصتی مناسب است که رییس جمهور در اختیار دارد تا از این طریق راه را برای فعالیت‌ها وآنچه که می‌خواهد هموار سازد و با تیم متقلب و غیرباورمند به ارزش‌های دموکراسی اراده مردم را نادیده گرفته کشور را به طرف بحران بکشاند. درصورتی‌که مطابق به قانون اساسی و قانون انتخابات صلاحیت بررسی تخلفات و تقلب‌های انتخاباتی به کمیسیون سمع شکایات داده شده و از طرف هر دو کمیسیون نتیجه نهایی اعلان شد، چه ضرورت به ایجاد محکمه ویژه بود؟»

بلخ
فهیم دانش: «افتتاح نشدن پارلمان جدید در كشور خود نمایان است. چنانچه ما می‌بینیم در پارلمان جدید بعضی افراد دیده می‌شوند كه در حقیقت رییس جمهور كرزی  را به تشویش انداخته است و از راه‌هایی كه گفته می‌شود غیرقانونی است می‌خواهد پارلمان كشور كه میلیون‌ها تن به‌خاطر ایجاد آن با بیم و ترس به پای صندوق‌های رای رفتند را منحل سازد. خواست من منحیث جوان این كشور از دولت این است تا با اعضای پارلمان كنار آمده به جای این‌كه آن‌را منحل سازد، به‌خاطر ایجاد پارلمان خوب و كارا كوشش نماید.»
محمد رحیم یوسفی، باشنده مزار شریف: «من به این فكر هستم كه چرا افتتاح پارلمان به تعویق افتاده است؟ اما باز هم خوش‌بین هستم كه شاید پارلمان جدید از پارلمان قبلی كیفیت خوب‌تری داشته باشد تا به زخم‌های مردم افغانستان كه ناسور گردیده‌اند مرحم بگذارد.»
سید احمد سیر، دانشجو در بلخ: «به نظر من افتتاح پارلمان جدید در افغانستان تبدیل به یك چالش جدی در بین مطبوعات شده است .حدود چندین ماه از انتخابات پارلمانی می‌گذرد و تنش‌های اخیر لوی‌سارنوالی و كمیسیون انتخابات از جمله مواردی است كه تا به حال پارلمان افتتاح نشده است و همچنین محكمه ویژه انتخاباتی هم نمی‌تواند تقلب‌هایی كه صورت گرفته را به طور شاید و باید حل نماید . به هر حال به نظر بنده فشارهای خارجی باعث شده است كه افتتاح پارلمانی كشور به تعویق بیافتد.»

هرات
عبدالصبور غفارزاده، شهروند هراتی: «از نظر من حتا ایجاد دادگاه ویژه انتخاباتی هم یک سناریوی ساختگی سازمان‌یافته از سوی حکومت برای تضعیف قوه مقننه است. آقای کرزی که می‌داند بر اساس قانون اساسی دیگر فرصتی برای حضور در قدرت ندارد تلاش دارد تا با ایجاد یک پارلمان ضعیف و دست‌نشانده بعدا بتواند خواست‌های خود را که احتمالا تا سرحد تغییر قانون اساسی نیز خواهد کشید، به کرسی بنشاند. این‌ها همه تلاش برای امتیازگیری از نمایندگان پیروز برای آینده است. ما یک ضرب‌المثل داریم که می‌گوید به مرگ بگیر که به تو راضی شود. حکومت دقیقا این ضرب‌المثل را  در مورد پارلمان اجرا می‌کند.»
مرضیه پاییز، دانشجو در دانشگاه هرات: «تاخیر در دایر کردن پارلمان در اصول مشروعیت حکومت را نیز زیر سوال می‌برد. قانونا کارکرد حکومت زمانی مشروعیت لازم را دارا می‌باشد که کابینه از مجلس نمایندگان رای اعتماد گرفته باشد.  قوه مقننه باید روی تصویب قوانین و تعدیل آنها اشراف کامل داشته باشد و هر سه قوه به طور فعال در دولت حضور داشته باشند. ولی متاسفانه در کشور ما این‌طور نیست. اصلا مشروعیت حکومت هیچ ارزشی برای دولت‌مداران ندارد. چندین ماه است که کابینه با سرپرستان وزارت‌خانه‌ها پیش می‌رود که شاید در هیچ کجای دنیا نظیر نداشته باشد.»
احمد سعید پویا، شهروند هرات: «تاخیر در تدویر مجلس نمایندگان دهن‌کجی به آرای مردم است.  مردم وقتی می‌بینند با آرای آنان چگونه بازی می‌شود مسلما از هر چه دموکراسی و مردم‌سالاری است دلزده خواهند شد. روند انتخابات گوناگون در این چند سال نشان داده که مردم روز به روز نسبت به انتخابات و به تبع آن دموکراسی بی‌باورتر می‌شوند. متاسفانه برای حکومت هم هیچ مهم نیست که چه قدر مردم به دولت اعتماد دارند. و حتا اگر در انتخابات آینده کمتر از یک میلیون نفر هم شرکت کنند باز هم برای دولت هیچ فرقی نمی‌کند. چون ما دموکراسی را فقط در روی کاغذ داریم.»

غزنی
ایوب شاولی، شهروند غزنی: «به نظر من به تاخیر انداختن شروع کار پارلمان از طرف ریاست جمهوری به خواست دادگاه ویژه، یک طرح و نقشه از پیش تعیین شده است. برای تغییر در نتیجه انتخابات، رییس جمهور در مقابل فشارهای اطرافیانش دست به این کار زده است. به نظر رییس جمهور وحدت ملی در انتخاب مردم رعایت نشده است. مردم باید صندوق‌های رای را به خواست ... پر می‌کردند تا به نظر رییس جمهور وحدت ملی حفظ می‌شد. حالا تا وحدت ملی را عملی نکرده است شروع کار به تاخیر خواهد افتاد.»
اسدالله جلال‌زی، یک تن از فرهنگیان غزنی: «به نظر من به تاخیر انداختن شروع کار پارلمان برای یک‌ماه دیگر از طرف رییس جمهور کرزی یک اقدام به‌جا بوده است. زیرا ممکن بود شماری از کسانی که دوسیه در تقلب‌های انتخاباتی داشته‌اند و از طرف کمیسیون انتخابات برنده اعلان شده‌اند، مصوونیت پارلمانی پیدا می‌کردند و در آن صورت مشکلات چندین برابر می‌شد.»
یاسر، شهروند غزنی: «از شتر پرسیدند که چرا گردنت کج است، گفت کجای بدنم راست است که گردنم راست باشد. کدام کار در این مملکت قانونی اجرا می‌شود که این دومش باشد. به نظر من این به تاخیر انداختن و دادگاه ویژه تشکیل دادن، یک بازی سیاسی است که دو روی دارد. ظاهرش رسیدن به حقوق کسانی است که در انتخابات پارلمان به حق‌شان ظلم انتخاباتی صورت گرفته است، اما روی دیگر این سکه واقعیتی است که از زبان رییس جمهور قبلا اعلان شده بود. در این مملکت گفتارها ملی است، اما عملکردها کاملا قومی.» 

بامیان
کبیر تابش، یکی از فرهنگیان بامیان: «رییس جمهور می‌خواهد در قسمت اعلان نتایج و افتتاح پارلمان اذهان عمومی را آماده بسازد و محکمه‌ای که دایر شده آنها هم یک ماه فرصت خواسته تا بتواند به وظایفش به صورت درست رسیدگی نماید. من معتقد هستم که در قسمت نتایج انتخابات هیچ‌گونه تغییرات نخواهند آمد. فقط فرصتی است که محکمه بتواند قناعت کاندیدان معترض را بگیرد و برای مردم هم معلوم شود که محکمه هم وظیفه‌اش را انجام داده و تاثیر بر نتایج و افتتاح پارلمان دارد. این‌ها عواملی است که افتتاح پارلمان را به تعویق اندخته است.»
عباس خاوری، شهروند بامیان: «هدف رییس جمهور بیشتر نفوذ کردن در انتخابات پارلمانی می‌باشد و می‌خواهد توسط محکمه‌ای که دایرشده طرفدران و اشخاص دلخواهش را معرفی نماید و نتایج را به ذوق دلش اعلان نماید. همچنین برای کاندیدان معترض و مردم بگوید که این محکمه نتایج انتخابات را به صورت شفاف و عادلانه اعلان نموده و به شکایات رسیدگی کرده است.»
محمد شهزاد، یکی از باشندگان بامیان: «با توجه به این‌که بالای کمیسیون مستقل انتخابات شکایات زیاد بود در رابطه با تقلب‌کاری‌های کمیسیون، ولی تغییراتی که در کمیسیون انتخابات وارد شد به خواست رییس جمهور نبود. بنابراین رییس جمهور که افتتاح پارلمان را به تعویق می‌اندازد، یکی از اهداف عمده‌شان تغییر دادن نتایج است و این نهایت بدنامی کمیسیون مستقل انتخابات است. برای مردم افغانستان و جامعه جهانی معلوم شد که کمیسیون انتخابات مستقل نیست و رییس جمهور و حتا مقامات بلندرتبه بالای کمیسیون تاثیر بسزایی دارند. در نهایت توسط محکمه که دایرشده می‌خواهد نتایج را تغییر دهد و با به تعویق انداختن افتتاح پارلمان برای مردم و کاندیدان معترض طوری وانمود کند که محکمه توانسته به شکایات رسیدگی نماید و نتایج نهایی را اعلان کرده است.»

کندز
منصور حکیم، فارغ دانش‌سرای کندز: «حکومت برای این که با یک مجلس مردمی‌تر از مجلس پیشین روبه‌رو شده‌است، تلاش دارد آن را افتتاح نکند. نمایندگان تازه‌ی پارلمان به هر نحوی که شده، برای افتتاح پارلمان در تاریخ معینش که قانون حکم کرده است، پافشاری کنند و نگذارند از این بیشتر به آرای مردم توهین و بی‌احترامی شود.»
حسیب حبیبی، دانش‌آموز در یکی از آموزشگاه‌های کندز: «از چند انتخاباتی که در افغانستان برگزار شده، هیچ کدام بی‌تقلب و دستکاری برگزار نشده است. بدون شک در انتخابات مجلس دوم هم دستکاری‌هایی صورت گرفته است. اما باید به یاد داشت که بیشترین نمایندگان، با آرای مردم انتخاب شده‌اند. آقای کرزی با وعده‌دهی به هردو گروه برندگان و بازندگان، نمی‌داند چه کند؟ به گروهی وعده‌ی افتتاح پارلمان را داده است و برای گروه دیگر، محکمه‌ی خاص ساخته است. افتتاح پارلمان تازه، موجی از نگرانی‌های موجود را از میان خواهد برداشت.»
محمد خان، کارمند دولت: «در شرایطی که همه چیز در کشور نگران‌کننده است، افتتاح نکردن پارلمان به این نگرانی‌ها افزوده است. بیشتر اعضا، در مجلس پیشین هم کار قابل ملاحظه‌ای انجام نداده بودند. امید داریم آقای کرزی و یا یکی از معاونانش پارلمان را در تاریخ معین شده در قانون اساسی گشایش بدهد. احترام نکردن به احکام قانون، می‌تواند از اعتبار حکومت بیش از این کم کند.»

زنگ اول

ابهام در تعریف پیروزی

23 دلو 1391

جان آلن، جنرال چهارستاره امریکایی که ماموریتش به‌عنوان فرمانده نیروهای بین‌المللی مستقر در افغانستان، دیروز به پایان رسید، در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی گفته است، پیروزی ماموریت ناتو در افغانستان، نزدیک است. جان آلن گفته است که استراتژی ناتو و امریکا در جنگ افغانستان، موفقانه تطبیق شده است. در مورد موثریت استراتژی اوباما برای مقابله با شورشگری در افغانستان و مبارزه با تروریزم تردی نیست. پس از روی کار آمدن آقای اوباما در امریکا، استراتژی جدیدی برای مقابله با تروریزم و شورشگری به‌کار گرفته شد. بر مبنای این استراتژی، منابع بیشتر برای نبرد با شورشگری و تروریزم در افغانستان، اختصاص داده شد. قبلا امریکا تمام منابع و امکانات خود را در عراق متمرکز کرده بود تا از دولت جدید آن کشور حمایت کند. بر مبنای استراتژی جدید اوباما برای افغانستان، نیروهای تازه‌نفس امریکایی به افغانستان آمدند تا مناطق زیر کنترول طالبان را بازپس بگیرند و به روند آموزش و تجهیز نیروهای داخلی سرعت بخشند. ناتو و امریکا در بازپس‌گیری مناطقی که طالبان اشغال کرده بودند، موفق بودند. اما شورشگری شکست استراتژیک نخورد. در حال حاضر، طالبان تهدید استراتژیک برای افغانستان به‌حساب می‌آید. آموزش نیروهای داخلی افغانستان نیز تا جایی موفق بوده اما حملات سبز بر آبی، این روند را به‌شدت تهدید...

یادداشت‌ها

پس از مسعود - کاخ کاغذی، نگاهی به توافقات بن- قسمت یازدهم

14 دلو 1391

مدیریت بحران‌ها، حادثه‌ها، تحولات و رویداد‌ها برای کسانی‌که در بطن آن قرار دارند، دشوار اما هیجان‌آور است؛ ولی قضاوت در باره‌ی این تکانه‌ها، آن‌هم بعد از گذشت زمان، دشوار نیست. این نوشته نیز، قضاوت نویسنده است از مدیریت بحران سیاسی و رهبریِ پس از مسعود؛ مدیریتی توسط هم‌سنگران و نزدیکانش.تاریخ...