چهارشنبه, 07 حوت 1398

با وجود این که مقام‌های دولت ایران در سفری که معاون اول ریاست جمهوری افغانستان به تهران داشت وعده دادند که اجازه خروج صدها عراده تانکرهای تیل که در آن سوی مرز از سوی دولت ایران متوقف شده‌اند را می‌دهد؛ اما تاکنون این وعده عملی نشده است. با متوقف شدن صدها عراده تانکر تیل در آن سوی مرز از سوی دولت ایران، قیمت انواع تیل در بازارهای کشور به صورت سرسام‌آوری افزایش یافته که این مساله باعث نگرانی شدید مردم افغانستان شده است.
با درنظرداشت این موضوع، صفحه بازتاب این هفته به توقف تانکرهای تیل از سوی دولت ایران اختصاص یافته است و در ذیل نظرات شماری از شهروندان کشور را از ولایات مختلف کشور می‌خوانیم.

کابل
جمشید، دستفروش: «ایران دیگر اوقاع خود را یکی از همسایگان خوب افغانستان قلمداد می‌کند و می‌گوید که آرامی مردم افغانستان به نفع ایران هم است. اما امروز می‌بینیم که اجازه ورود تانکرهای تیل به افغانستان را نمی‌دهد. اجازه ندادن به کالاهای تجارتی از سوی ایران، به مفهوم دشمنی آن کشور با مردم افغانستان است. به این ترتیب معلوم می‌شود که ایران هم آرامی و خوبی مردم افغانستان را نمی‌خواهد و هم تلاش می‌کند که مشکلاتی را برای مردم کشور خلق کند.»
وهاب، دوکاندار: «افغانستان هیچ موقع همسایه‌های خوب نداشته است. ایران و پاکستان از جمله کشورهای همسایه مهم افغانستان، بیشترین مشکلات را برای مردم ما خلق کرده‌اند. دولت ایران دیگر موقع داد از اسلام و برادری می‌زند اما حالا تیلی را که برای مردم افغانستان از دیگر کشورها وارد می‌شود، بر روی مردم می‌بندد. این مساله خود نشانگر این است که ایران چقدر به سود و خیر مردم افغانستان کار می‌کند. اگر ایران واقعا یک کشور اسلامی است، نباید چنین کاری را بکند که مردم افغانستان متضرر شوند. امروز تانکرهای تیل توسط ایران متوقف شده، اما ضرر این کار را مردم افغانستان می‌پردازند.»
سید قیوم، کارمند وزارت معارف: «بدبختانه همیشه مردم افغانستان ضرر اقدامات شوم کشورهای همسایه را دیده‌اند. اگر ایران با کشورهای غربی که در افغانستان نیرو دارند، دشمنی دارد نباید کاری کند که مردم افغانستان بیچاره و بدبخت شوند. توقف تانکرهای تیل توسط دولت ایران، عملا دشمنی و اختلاف با مردم افغانستان است. ایران که یکی از کشورهای خوب در همسایگی ما بود، با توقف تانکرهای تیل اکنون ثابت کرده است که مثل پاکستان تلاش می‌کند تا مردم افغانستان دچار بدبختی‌های بیشتر شوند.»

هرات
عبدالرفیق، موتردار در هرات: «از روزی که تانکرهای تیل در ایران توقف داده شده قیمت مواد نفتی به شکل سرسام‌آوری بالا رفته است. من در گذشته یک لیتر تیل را به قیمت چهل و یک افغانی می‌خریدم ولی حالا به قیمت پنجاه و دو افغانی می‌خرم. مسلما توقف دادن تانکرهای تیل توسط ایرانی‌ها هیچ ربطی به نیروهای ناتو نداشته و ایران فقط بهانه‌گیری می‌کند. اصل مساله این است که ایرانی‌ها تلاش دارند تا به هر طریق ممکن برای دولت افغانستان و مردم افغانستان مشکل ایجاد کنند، زیرا آنان با حضور نیروهای خارجی در افغانستان مخالف هستند و چون مستقیما نمی‌توانند این مخالفت خود را نشان دهند از راه‌های دیگر استفاده می‌کنند. در حالی‌که این مساله جز این که به مردم عادی ضرر برساند به هیچ کس دیگر ضرر نمی‌رساند.»
فوزیه سخی‌زاده، معلم در معارف هرات: «توقف دادن تانکرهایی که در این زمستان سرد برای مردم افغانستان مواد سوختی را می‌آورند توسط ایران همان قدر زشت است که کمک کردن برای تروریستان برای کشتن مردم و کشور ایران هردوی این اعمال را انجام داده است. هم برای تروریستان و طالبان کمک می‌کند و هم برای ضربه زدن به دولت و مردم افغانستان مواد نفتی مردم را توقف می‌دهد. حالا که همه جهان به دلیل این که ایران می‌خواهد تسلیحات هسته‌ای بسازد، این کشور را تحریم کرده است، خوب است که افغانستان هم در روابط خود با ایران بازبینی کند و اگر نمی‌تواند این روابط را کم کند، حداقل از منافع مردم خود دفاع کند.»
حامد وحیدی، کارمند دولت در هرات: «رویکردهای خصمانه ایران در قبال حضور نیروهای خارجی در افغانستان ضررش را به مردم افغانستان زده است. ایران سلاح به تروریستان و طالبان می‌فرستد که با نیروهای خارجی بجنگند ولی نصف این گلوله‌ها سینه‌های مردم را می‌شگافد. ایران بمب و مواد منفجره به طالبان می‌دهد که موترهای امریکایی‌ها را منفجر بسازند ولی این بمب‌ها و ماین‌ها بیشتر موتر‌های مردم ملکی را هدف قرار می‌دهد. و این گونه ایران تانکرهای نفت را به بهانه این که مربوط به نیروهای ناتو است توقف می‌دهد ولی مردم حالا باید این مواد نفتی را با بیش از چهل درصد افزایش قیمت خریداری کنند. این‌گونه است که همیشه دود برخوردهای ایران با حضور نیروهای خارجی در افغانستان به چشم مردم می‌رود.»

غزنی
احسان‌الله رضوی، شهروند غزنی: «در ارتباط با توقف تانکرهای تیل افغانستان در مرز ایران، این اولین بار نیست که ایرانی‌ها  دست به چنین اعمالی می‌زنند. وضعیت مهاجرین ساکن در ایران در بیشتر اوقات بسیار دردآورتر و ناگوارتر از آنچه که ما فکر می‌کنیم، است. به نظر من مقامات ایرانی دو رو هستند؛ ظاهرشان یک چیز را نشان می‌دهد و باطن‌شان چیز دیگر می‌گوید. درعرف سیاسی بین‌المللی وقتی که یک مقام بلندرتبه یک کشور یک حرف در روابط بین‌المللی می‌گوید، آن حرف قابل اجرا می‌باشد. اما سخنان مقامات ایرانی مانند سخنان بادآورده و بی‌اعتباری است که به آن هرگز اعتماد نمی‌شود. ایرانی‌ها دروغ‌گوهای زیادی گفته‌اند و می‌گویند.»
ذاکر رادفر، شهروند غزنی: «ایرانی‌ها به اشکال مختلف نمی‌خواهند مردم افغانستان به صورت آرام زندگی کنند. مانع شدن از ورود تانکرهای مواد سوختی به افغانستان یکی از نشانه‌های خصومت‌ورزی دولت ایران با مردم افغانستان می‌باشد.»
سجاد سنایی، معلم در یکی از لیسه‌های غزنی: «ایران با بسته کردن مرز و بند کردن  تانکرهای مواد سوختی افغانستان،  برای مردم مشکلات زیادی ایجاد کرده است. ایران با این که در طول سی سال جنگ حدود دو میلیون مهاجر افغان را در خود جای داده است، اما مهاجران افغان ساکن در ایران از برخوردها و سیاست‌های دولت ایران هیچ وقت رضایت نداشته‌اند.»

بامیان
انجنیر باقر حسینی، از شهروندان بامیان: «ممانعت از ورود تانکرهای نفتی افغانستان توسط ایران بیانگر بازی‌های منفی ایران است که می‌خواهد ضربه بزرگی بر پیکر نحیف افغانستان وارد نماید.»
هاشم هنایش، شهروند بامیان: «ایران می‌خواهد به اثبات برساند که مهم‌ترین کلید اقتصادی افغانستان به دست ایران است، در صورتی که این طور نیست. این طور معلوم می‌شود که ایران پای‌بند تعهدات بین‌المللی نیست. گذشته از آن طرف قرارداد افغانستان است و مهم نیست که نفت را کی به مصرف می‌رساند. ایران با این کار فقط نفرت ملت افغانستان را نسبت به خود شدت بخشید.»
باقر اندیشمند، یکی از باشندگان بامیان: «یک انگیزه سیاسی دخیل این کار است. ایران می‌خواهد به افغانستان و جامعه جهانی وانمود نماید که اگر ایران بخواهد می‌تواند اقتصاد، امنیت و ثبات افغانستان را زیر تاثیر قرار بدهد و این عمل ایران دقیقا یک فشار سیاسی بالای مردم افغانستان است.»

ننگرهار
ځالد شينواري: «زما له نظره دا ډيره د ټرانزيد ستونزه يا نور کوم مقابل پروتوکولونه چې ښايي په دې پورې اړه ونه لري دا د دواړو حکومتونو زمه واري جوړيږي  چې پدې مسئله باندې  کيني بحث وکړي که څه هم چې کوم پلاوى د افغانستان د ولسمشر د لومړي مرستيال په مشرۍ تللى وه خو هغه پلاى اصلاً ونه شو کولاى ستونزه هواره کړي  دې ته بايد دواړه حکومتونه په شريکه کيني او د ستونزې هغه اصلي ريښه راوسپړي مونږ خو د ايران سره د ډير پخوا نه ټرانزيډ لرو پخوا وختونو کې داسې کومه ستونزه نه ده پيښه شوې سودا ګرو کوم شکايت نه دى کړى او اصلاً په عمومي ډول که ووايو حکومت د سودا ګرو په وړاندې د يو ډول بې مسئوليتۍ احساس کوي هيڅکله د سودا ګرو ستونزې حکومت  په خپل وخت او زمان نه دي حل کړي مونږ که د پاکستان سره د ترانزيد مسئله راواخلو د کرزي په مشرۍ چې  حکومت   راغلى همدا د ترانزيد چيغې وهي  نهه کاله وشو مګر دا ستونزه هواره نه شوه کله يې د افغانستان موټر بند کړې وي کله د سودا ګرو په مخ دروازې تړي کله يوه ستونزه راولاړه وي کله بله ستونزه راولاړه وي نو دا د حکومت د بې تفاوتۍ عامل زه په دې کې بولم نه ترانزيټي ستونزې.»
اتل خان: «که هغه نورمونو او ارزښتونو ته وکتل شي افعانستان سره ايران دا قرارداد لري د نفتي موادو خو که پدې باندې حقوقي نظر واچوي او د بين الدول د قوانينو له مخې دا به يو څه د ايران سرغړونه وي ولې که بل لوري ته سړى وګوري د ايران دلايل چې دي هغه هم موجح دي هغوى وايي چې په افغانستان کې شتون لري او دغه تيل چې دي دا د امريکايي ځواکونو په ګټه باندې استعماليږي د هغوى په موټرو کې اچول کيږي د هغوى وسايل پرې اکمالات کيږي نو دا هم د هغوى يو دليل دى خو زه وايم چې د افغانستان حکومت او په ځانګړي ډول د سوداګرۍ وزارت بايد دې مسئلې ته ډير پام وکړي او ايرانيانو ته دا ژمنه ورکړي مثلاً چې دغه تيل چې دي دا امريکايي ځواکونو ته بلکې په خپله د افغانستان دولت او د ولس لپاره راوړل کيږي او دوى يې په خپله نفعه استعمالوي.»

بدخشان
فرزاد حافظی، آگاه مسایل سیاسی: «ایران به بهانه حضور نیروهای ناتو در افغانستان تانکرهای حامل مواد سوخت را توقف داده است. این موضوع از دیدگاه ما قابل پذیرش نیست به خاطر این که هر متاعی که به هر کشوری سرازیر می‌شود، منظور از آن استفاده عامه است. لهذا ایران نه تنها از دیدگاه سیاسی بهره‌برداری خود را مطرح می‌کند بلکه چهره واقعی خود را برای مردم افغانستان نشان می‌دهد. ایران می‌خواهد با این اقدامش به جامعه جهانی نشان دهد که در برابر تحریم‌های آنها می‌تواند مقاومت یا عکس‌العمل داشته باشد، ولی برعکس موقف خود را برادران ایرانی ما در افغانستان با تبارز دادن این سیاست‌ها و زورگویی‌ها از دست خواهند داد.»
خوشقدم عثمانی، یک تن از شهروندان فیض‌آباد: «در زمینه توقیف تانکر‌های مواد سوختی از سوی ایران دلایل زیادی وجود دارد. از جمله ادعاهای ایرانی‌ها بر سر این بوده است که از مواد سوختی نیروهای ناتو استفاده می‌کنند. اما این‌که ایران در زمینه اسنادی دارد و یا این که ادعای آنها به چه پیمانه درست است، بحثی جداگانه است. تاثیرات این کار فعلا فقط بر مردم ملکی وارد شده است و از بلند رفتن بهای مواد سوختی در بازارهای افغانستان تنها مردم فقیر متضرر می‌شوند.»
وحیده اکبری، آموزگار: «ایران هیچ وقت همسایه خوبی نبوده است و با مهاجرین ما همیشه برخورد غیرانسانی داشته است. بسیاری از هموطنان ما را اعدام و زندان و به زنجیر بسته‌اند و حالا با بند نمودن تانکرهای مواد سوختی می‌خواهند انتقام تحریم‌های اقتصادی امریکا علیه خود را از افغانستان بگیرند. ایران با این اقدامش نه تنها تاثیری بالای نیروهای ناتو در افغانستان آورده نمی‌تواند بلکه موقف همسایه بودن و هویت منطقه‌ای‌اش را ازدست خواهد داد.»

زنگ اول

ابهام در تعریف پیروزی

23 دلو 1391

جان آلن، جنرال چهارستاره امریکایی که ماموریتش به‌عنوان فرمانده نیروهای بین‌المللی مستقر در افغانستان، دیروز به پایان رسید، در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی گفته است، پیروزی ماموریت ناتو در افغانستان، نزدیک است. جان آلن گفته است که استراتژی ناتو و امریکا در جنگ افغانستان، موفقانه تطبیق شده است. در مورد موثریت استراتژی اوباما برای مقابله با شورشگری در افغانستان و مبارزه با تروریزم تردی نیست. پس از روی کار آمدن آقای اوباما در امریکا، استراتژی جدیدی برای مقابله با تروریزم و شورشگری به‌کار گرفته شد. بر مبنای این استراتژی، منابع بیشتر برای نبرد با شورشگری و تروریزم در افغانستان، اختصاص داده شد. قبلا امریکا تمام منابع و امکانات خود را در عراق متمرکز کرده بود تا از دولت جدید آن کشور حمایت کند. بر مبنای استراتژی جدید اوباما برای افغانستان، نیروهای تازه‌نفس امریکایی به افغانستان آمدند تا مناطق زیر کنترول طالبان را بازپس بگیرند و به روند آموزش و تجهیز نیروهای داخلی سرعت بخشند. ناتو و امریکا در بازپس‌گیری مناطقی که طالبان اشغال کرده بودند، موفق بودند. اما شورشگری شکست استراتژیک نخورد. در حال حاضر، طالبان تهدید استراتژیک برای افغانستان به‌حساب می‌آید. آموزش نیروهای داخلی افغانستان نیز تا جایی موفق بوده اما حملات سبز بر آبی، این روند را به‌شدت تهدید...

یادداشت‌ها

پس از مسعود - کاخ کاغذی، نگاهی به توافقات بن- قسمت یازدهم

14 دلو 1391

مدیریت بحران‌ها، حادثه‌ها، تحولات و رویداد‌ها برای کسانی‌که در بطن آن قرار دارند، دشوار اما هیجان‌آور است؛ ولی قضاوت در باره‌ی این تکانه‌ها، آن‌هم بعد از گذشت زمان، دشوار نیست. این نوشته نیز، قضاوت نویسنده است از مدیریت بحران سیاسی و رهبریِ پس از مسعود؛ مدیریتی توسط هم‌سنگران و نزدیکانش.تاریخ...