توقف مذاکرات مجالی برای اتخاذ تصمیم بهتر است

هیأت‌های دولت و طالبان توافق کرده‌اند که برای دست‌کم سه هفته استراحت کنند. به دنبال این استراحت، بحث‌های دو طرف روی موضوعات اصلی از سر گرفته خواهد شد. هرچند هنوز چگونه‌گی از سرگیری مذاکرات و روابط دو طرف در جریان این استراحت روشن نیست.

مذاکرات نفس‌گیر صلح بین دو طرف سه ماه پیش در دوحه آغاز شد. هیأت مذاکره‌کننده دولت به هدف دست‌یافتن به توافق صلح با طالبان در ۲۱ سنبله رهسپار دوحه شده بود. هیأت‌های دولت و طالبان در این مدت روی کارشیوه مذاکرات توافق و موضوعات مورد بحث را نیز با یک‌دیگر تبادله کرده‌اند. این دو، از موارد مهم پیش‌رفت مذاکرات سه ماهه دوحه بوده است.

تصمیم هیأت‌های دو طرف برای استراحت دست‌کم سه هفته‌ای به منظور ادامه مذاکرات یک تصمیم منطقی و به‌جا است. این استراحت به دو طرف کمک می‌کند تا ادامه مذاکرات را به شکل بهتر و در فضای خالی از تشویش و نگرانی دنبال کنند.

در مدتی که هیأت دولت افغانستان در قطر به سر می‌برد، رابطه مستقیم مردم با این هیأت قطع بود. به همین دلیل، نه هیأت مذکور می‌توانست با جرأت از مردم نماینده‌گی کند و نه هم مردم می‌توانستند روی اقدامات این هیأت اعتماد کنند. از این رو، توقف سه هفته‌ای مذاکرات به هیأت دولت افغانستان مجال می‌دهد تا این رابطه را به صورت مستقیم احیا کند. هم‌چنان مردم نیز فرصت خواهند یافت تا از نماینده‌گان خود بپرسند که جانب مقابل چه خواسته‌هایی دارد و این خواسته‌ها تا چه اندازه‌ای با خیر عمومی و آینده کشور مرتبط است.

قاعدتاً مذاکرات بین هیأت‌های دو طرف نباید تا این اندازه طولانی می‌شد. بهترین روش آن بود که هر دو طرف، پس از برداشتن هر گامی، به استراحت کوتاه می‌رفتند. این استراحت هم به هیأت دولت و هم به هیأت طالبان کمک می‌کرد تا گام‌های بعدی را استوارتر بردارند. متأسفانه، مذاکرات دوحه این‌گونه پیش نرفت و هر دو طرف بدون وقفه به مذاکرات ادامه دادند.

توقف کوتاه در مذاکرات، عیب نیست. این توقف، ضعف هم تلقی نمی‌شود. نباید نسبت به توقف برنامه‌ریزی‌شده مذاکرات با دیده منفی و شکست نگاه کرد. وقفه‌های این چنینی به طرف‌های مذاکره‌کننده مجال می‌دهد تا درست‌تر اقدام کنند و درست‌تر تصمیم بگیرند. از این رو، توقف سه هفته‌ای مذاکرات با رضایت دو طرف، یک اتفاق مثبت و مفید است.

اعضای هیأت مذاکره‌کننده دولت در این مجال باید با مردم در ارتباط مستقیم قرار بگیرند. آن‌ها تنها به دولت پاسخ‌گو نیستند. این هیأت باید مردم را نیز در جریان آن‌چه در دوحه گذشته است و آن‌چه قرار است در آینده اتفاق بیفتد، قرار دهد. مردم حق دارند بدانند که طی سه ماه گذشته در دوحه چه گذشته است. از این رو، توقف سه هفته‌ای مذاکرات، مجال مناسبی برای گفت‌وگوی متقابل هیأت با مردم و مردم با هیأت است.

هیأت دولت برای آن‌که با صلابت از دولت و مردم نماینده‌گی کند، نیاز شدید به برقراری تماس با افکار عمومی و مردم دارد. این تماس باید در ظرف سه هفته آینده برقرار شود. هیأت مذکور باید مطمئن شود که مردم چه می‌خواهند و خطوط سرخ آن‌ها در صلح با طالبان چیست. از این رو، نباید فرصت سه هفته‌ای پیش رو با سبک‌سری از دست برود.

از جانب دیگر، توقف سه هفته‌ای مذاکرات، به حوزه جمهوریت مجال می‌دهد تا دیدگاه‌های پراکنده در سطح اجتماع و نخبه‌گان سیاسی را توحید کند. شورای عالی مصالحه ملی مسوولیت دارد تا خطوط راهنمای مذاکرات برای هیأت دولت را در این مدت آماده کند. دست هیأت دولت هنگام برگشت به دوحه باید پر باشد و این هیأت فاز دوم مذاکرات را بدون دغدغه دنبال کند. این کار اما زمانی ممکن است که صدای پراکنده کنونی به یک صدای واحد تبدیل شود. مسوولیت توحید این صداها بر دوش شورای عالی مصالحه ملی است.

صلح در افغانستان در ظرف زمانی محدود به دست نمی‌آید. مذاکرات بین نماینده‌گان دولت و طالبان باید به شکل اصولی دنبال شود. توقف آگانه و با نیت خیر در مذاکرات برای پیش‌برد بهتر این روند، بخشی از قاعده مذاکرات اصولی است. انتظار می‌رود که نماینده‌گان دولت و طالبان پس از توقف سه هفته‌ای مذاکرات با برنامه‌تر و با اراده معطوب به ختم جنگ پشت میز مذاکرات قرار گیرند. بدیهی است که مردم در انتظار پایان جنگ هستند و این جنگ باید مسوولانه پایان یابد. بنابراین، از طولانی‌شدن مذاکرات نباید دل‌سرد شد و به هیأت‌های مذاکره‌کننده باید فرصت داد تا اصول مذاکرات را بهتر رعایت کنند.

دکمه بازگشت به بالا