زعفران ایرانی در بازار جهانی به نام زعفران افغانستان فروخته می‌شود

محمدحسین نیک‌خواه

از مدتی به این‌سو خبرهایی در مورد قاچاق زعفران از ایران و فروش آن به نام زعفران افغانستان در بازارهای جهانی نشر شده است. برخی فروشند‌گان و بازرگانان زعفران در هرات، می‌پذیرند که زعفران ایرانی به گونه‌ی قاچاقی و غیرقانونی وارد افغانستان می‌شود.

از دید اعضای اتاق زراعت و مالداری هرات و بازرگانان صادرکننده زعفران در این ولایت، در پشت پرده قاچاق زعفران ایرانی به افغانستان دست‌هایی است که می‌خواهند زعفران افغانستان را در بازار جهانی بدنام بسازند.

اتاق زراعت و مالداری هرات می‌گوید در پیوند به قاچاق زعفران از آن‌سوی مرز به افغانستان، بارها به مقام‌های محلی هرات شکایت شده است، اما تاکنون حکومت برای مهار قاچاق زعفران اقدامی نکرده است.

اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری هرات می‌پذیرد که شکایت‎‌هایی در مورد نبود بازار فروش مناسب، کاهش میزان صادرات به دلیل همه‌گیری کرونا و مسدود شدن مرز کشورهای خارجی و قاچاق زعفران، به این نهاد صورت گرفته است.

پس از تحریم‌های شدید ایالات متحده امریکا و اجرای استراتژی «فشار حداکثری» از سوی این کشور بر ضد ایران، ارزش ریال ایرانی در مقابل ارزهای خارجی کاهش شدید پیدا کرد و این موارد سبب دشواری تجارت ایران با کشورهای خارجی شد.

هم‌زمان با کاهش ارزش ریال ایرانی در مقابل ارزهای خارجی، قاچاق برخی کالاها از ایران به کشورهای همسایه از جمله افغانستان افزایش یافت. با اجرای تحریم‌های اقتصادی، بازرگانان ایرانی تلاش کردند با روش‌های گوناگون تحریم‌ها را دور بزنند و راهی برای تجارت با کشورهای خارجی پیدا کنند.

به دنبال صادرات و قاچاق کالاهای گوناگون از ایران به افغانستان، بازار ورود غیرقانونی و قاچاق زعفران نیز طی ماه‌های اخیر رونق پیدا کرده است. برخی فعالان اقتصادی در هرات می‌پذیرند که اجناس ایرانی از این کشور به افغانستان قاچاق می‌شود.

اتاق زراعت و مالداری هرات می‌گوید که گزارش‌هایی در پیوند به قاچاق زعفران از ایران به افغانستان وجود دارد و این نهاد برای جلوگیری از قاچاق زعفران ایرانی به کشور، بارها به مقام‌های محلی هرات شکایت کرده، اما این شکایت‌ها نتیجه‌ی چندانی نداشته است.

 نجیب‌الله رحمتی، معاون اتاق زراعت و مالداری هرات و از صادرکنند‌گان زعفران در این ولایت، در صحبت با روزنامه ۸صبح می‌گوید که «دوستان نادان و دشمنان دانا» سبب بدنامی زعفران مرغوب افغانستان در بازارهای جهانی شده‌اند.

به گفته‌ی او، قاچاق زعفران از ایران به افغانستان و فروش زعفران ایرانی به نام زعفران افغانستان در بازارهای جهانی، اندکی سیاسی شده و دامن زدن به آن به سود صادرات‌کنند‌گان زعفران در کشور نیست.

وی می‌افزاید، افزون بر زعفران، کالاهای مشابه دیگر از جمله مواد غذایی، تخم مرغ، گوشت مرغ و انواع گوناگون کالاهای ایرانی به پیمانه فراوان از آن‌سوی مرز به افغانستان قاچاق می‌شود و حکومت نتوانسته جلو ورود اجناس مشابه را بگیرد.

اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری هرات می‌گوید که به دنبال قاچاق زعفران ایرانی از این کشور به افغانستان، صادرکنند‌گان زعفران از این مسأله ابراز نگرانی کرده و در نشستی مشترک با اعضای این اتاق، خواهان جلوگیری از ورود زعفران ایرانی به افغانستان شده‌اند.

عبدالله دشتی، معاون اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری هرات، در صحبت با روزنامه ۸صبح می‌گوید که کاهش قیمت زعفران در ایران به دلیل کاهش شدید ارزش ریال ایرانی و نیز نبود شرایط صادرات زعفران از ایران به کشورهای خارجی، سبب شده زعفران این کشور به نام زعفران افغانستان صادر شود.

او می‌افزاید، برخی کشورها برای پشتی‌بانی از صادرکنند‌گان و فروشند‌‌گان زعفران و ایجاد سهولت برای افزایش روابط تجاری با افغانستان، تعرفه گمرکی واردات زعفران افغانستان را در مقایسه با کشورهای دیگر کاهش داده‌اند.

هند از جمله کشورهایی است که از چند سال پیش، به منظور فراهم‌سازی سهولت برای صادرکنند‌‌گان افغانستان، تعرفه واردات زعفران را برای صادرکنند‌گان کشور کاهش داده است. بر این اساس، تعرفه واردات زعفران برای سایر کشورها ۳۶ درصد و برای صادرکنند‌‌گان افغانستان سه درصد است.

به باور اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری هرات، این امر یکی از عوامل مهم قاچاق زعفران از ایران به افغانستان و فروش زعفران ایرانی در بازارهای جهانی به ویژه بازارهای هند به نام زعفران افغانستان است.

کاهش بهای زعفران در بازارهای محلی افغانستان و کاهش چشم‌گیر میزان صادرات آن به دلیل همه‌گیری کرونا و مسدود شدن مرز برخی کشورهای خارجی در ماه‌های اخیر، یکی دیگر از نگرانی‌های مهم صادرکنند‌گان طلای سرخ در هرات است.

خان‌جان الکوزی، عضو هیأت مدیره اتاق تجارت و سرمایه‎‌گذاری افغانستان، در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌پذیرد که پس از همه‌گیری جهانی ویروس کرونا، میزان صادرات زعفران افغانستان به کشورهای خارجی کاهش چشم‌گیری داشته است.

از سوی دیگر، انوارالحق احدی، سرپرست وزارت زراعت، آبیاری و مالداری، چندی پیش در سفر به هرات، به صادرکنند‌گان زعفران اطمینان داد که حکومت افغانستان تلاش‌هایی برای فراهم‌سازی سهولت بیش‌تر برای صادرات زعفران، انجام می‌دهد.

زعفران از گیاهان دارویی است که در جریان سال‌های پسین کاشت و برداشت آن در هرات رشد قابل ملاحظه‌ای داشته است. آمار ریاست زراعت هرات نشان می‌دهد که در این ولایت شش تا هفت هزار هکتار زمین زیر کشت این گیاه است. در ولسوالی‌های انجیل، گذره، غوریان، زنده‌جان و پشتون‌زرغون هرات زمین‌های زیادی زیر کشت زعفران است.

در اوضاعی که با محدود شدن صادرات و کاهش بهای زعفران در بازارهای داخلی کشور، کشاورزان و صادرکنند‌گان آن دچار زیان مالی شده‌اند، قاچاق زعفران ایرانی و فروش آن در بازار جهانی به نام طلای سرخ افغانستان، بر نگرانی کشاورزان و صادرکنند‌‌گان زعفران در هرات افزوده است.

دکمه بازگشت به بالا
بستن