ایران، افغانستان و ویروس کرونا

وحید پیمان

یک منبع در وزارت صحت عامه می‌گوید که «کتمان شیوع ویروس کرونا در ایران» منجر به افزایش تهدید شیوع این بیماری در افغانستان شده است؛ به این معنا که افغانستان روزها پس از شیوع بیماری کرونا در ایران، از شیوع این بیماری در آن کشور با‌خبر شد و با تأخیر مجبور به کنترل مرزهایش با ایران گردید.

شورای امنیت ملی دیروز و دقیقاً پس از گذشت نزدیک به ۲۰ روز از ورود کرونا به ایران، رفت‌و‌آمد در تمام مرزها را مسدود ساخت. هم‌چنان سفارت افغانستان در ایران، دیروز ارایه خدمات کنسولی برای شهروندان ایرانی‌ که قصد سفر به افغانستان دارند را به حالت تعلیق در‌آورد. تعداد مبتلایان به ویروس کرونا در ایران به ۴۳ نفر و تعداد جان‌باخته‌گان در این کشور به هشت نفر رسیده است.

ایران نظام بهداشتی عقب‌مانده‌ای ندارد، با آن‌ هم میان نشر خبر کشف چهار مورد واقعه کرونا و مرگ دو تن، تنها دو ساعت تفاوت بود. معمولاً بیماران مبتلا به کرونا طی ده تا پانزده روز، این ویروس را با خود حمل می‌کنند. درست زمانی که خبر انتشار این ویروس در ایران به نشر رسید، نگرانی درباره شیوع این ویروس در افغانستان نیز به بالاترین حد خود افزایش یافت.

بنا بر آماری که از سوی مسوولان ایرانی همواره منتشر می‌شود، یک میلیون شهروند افغانستان به صورت قانونی و بین یک‌و‌نیم تا دو میلیون دیگر به صورت غیر‌قانونی در ایران زنده‌گی می‌کنند. تنها سفارت‌ ایران در کابل و کنسول‌گری این کشور در هرات روزانه ۱۰۰۰ ویزا برای شهروندان افغانستان صادر می‌کنند که اکثریت مطلق این شهروندان بلافاصه پس از ختم میعاد ویزا دوباره از ایران باز می‌گردند. به همین ترتیب روزانه بین دو هزار تا چهار هزار شهروند افغانستان از ایران رد مرز می‌شوند. این‌همه عبور و مرور، تهدیدهای مرگ‌باری در پی شیوع کرونا در ایران برای افغانستان در پی داشته است.

شایعه ویروس کرونا در هرات و دیگر شهرهای مرزی با ایران درست در همین زمان داغ شد تا  این‌که هم‌اکنون سه مورد مشکوک به کرونا در هرات دیده شده و نمونه‌هایی از آن برای بررسی در لابراتوارهای صحی به کابل ارسال گردیده است. وزارت صحت عامه نیز تایید کرده است که هر سه فرد مشکوک، اخیراً به شهر قم ایران سفر کرده بودند. منابع صحی می‌گویند که ایران به احتمال قوی به ‌خاطر حضور پررنگ مردم در انتخاباتی که روز جمعه گذشته برگزار شد، شیوع این ویروس را کتمان کرده بود.

به هر ترتیب پس از تثبیت موارد کرونا در ایران، در شهرهای هرات، نیمروز و فراه در مرز با این کشور شایعات شیوع این بیماری بسیار داغ شده و ترس و دلهره زیادی را به همراه داشته است. طبیعی است که اگر وقوع این موارد در هرات تأیید شود، به احتمال قوی می‌تواند منجر به سرایت آن به دیگر ولایت‌های افغانستان گردد.

هرات با ایران مرز مشترک دارد و بزرگ‌ترین مرز زمینی با این کشور را تشکیل می‌دهد. تردیدی نیست که این‌همه عبور و مرور از مرزهای ایران به هرات، خطر شیوع این بیماری در هرات را به بالاترین حد ممکن افزایش می‌دهد، به ویژه این‌که این بیماری در روزهای نخست قابل تشخیص نیست و تنها زمانی مورد بررسی قرار می‌گیرد که علایمی از آن در شخص بیمار ظاهر شود. معمولاً علایم این بیماری بین ۱۰ تا ۱۵ روز بروز نمی‌دهد. هیچ تضمینی وجود ندارد که مسافران زیادی بدون آن‌که علایمی داشته باشند، از مرز ایران وارد افغانستان نشده باشند.

در کشورهای پیش‌رفته، آمار مرگ‌و‌میر بر اثر کرونا تنها دو درصد خوانده شده، اما در ایران آمار تا اکنون ۱۴ درصد مرگ‌و‌میر بر اثر این بیماری بوده است. دیگر کشورها ابزاری برای علاج این بیماری ندارند، بلکه آن‌ها بیماران را به زودی تشخیص می‌دهند، زود آن‌ها را قرنطین می‌کنند و مراقبت‌های ویژه را دوی دست می‌گیرند.

تا جایی‌ که خبرها رسیده، اداره صحت عامه هرات امکانات زیادی برای مبارزه با این بیماری ندارد؛ اما از امکانات دست‌داشته، توانسته به خوبی استفاده کند. در همین حال، داکتر فیروزالدین فیروز، وزیر صحت عامه، دیروز طی نشستی با نماینده‌گان وزارت‌های زراعت، اقتصاد، مبارزه با حوادث، اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری، اداره نورم و استندرد و اداره هوانوردی ملکی دیدار کرده و روی واردات اقلام مواد غذایی که از ایران وارد کشور می‌شود، به منظور جلوگیری از انتقال ویروس کرونا از طریق مواد غذایی بحث کرده است.

به نظر می‌رسد که مواردی از این‌دست باید کارشناسی شود. ایران بزرگ‌ترین‌ صادر‌کننده مواد غذایی به افغانستان است. آیا در کشورهایی که پیش از ما تجربه کرونا داشتند، موردی از این دست رخ داده است؟ آیا ویروس کرونا از طریق مواد غذایی انتقال می‌یابد؟ اگر این موارد به خوبی بررسی نگردد، ممکن است پهلو به پهلوی کرونا، شاهد گرانی مواد غذایی در افغانستان نیز باشیم.

دیگر کشور همسایه ایران، عراق است. عراق محدودیت‌های ویژه‌ای را در مناطق مرزی خود با ایران وضع کرده است. بستن مرز از وظایف وزارت‌های صحی در جهان نیست. شورای امنیت و نهادهای مرتبط، در این زمینه تصمیم‌گیری می‌کنند، اما این کار زمانی صورت می‌گیرد که نهادهای معتبر صحی نگرانی‌های جدی‌ای را مطرح کنند.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن