تغییر وارونه؛ زانوی طالب نشکسته است

رییس جمهور غنی در روز عید قربان (۲۹ سرطان) از تهیه برنامه‌ای برای تغییر وضعیت در کشور خبر داد. او یک روز بعد در جمع نیروهای ارتش اعلام کرد که وضعیت جنگ تا شش ماه آینده به نفع دولت تغییر خواهد کرد. در هفتم اسد، در مراسم گرامی‌داشت از روز ملی بیرق، بار دیگر آقای غنی گفت که برنامه عمل حکومت آماده است و وضعیت به زودی تغییر می‌کند. در دهم اسد، در نخستین نشست «کابینه الکترونیکی»، او تأکید کرد تا زمانی که وضعیت میدان جنگ تغییر نکند، طالبان پشت میز مذاکره حاضر نخواهند شد.

رییس جمهور در یازدهم اسد نشست فوق‌العاده شورای ملی را برگزار کرد. او هدف برنامه تازه حکومت را این‌گونه اعلام کرد: «با طالبان یا زانو به زانو مذاکره می‌کنیم یا زانوی آن‌ها را در جنگ می‌شکنیم.» هر دو اتاق شورای ملی به این برنامه رأی مثبت دادند.

برنامه عمل حکومت برای تغییر وضعیت جنگ، واکنشی به پیش‌روی‌های گروه طالبان به مناطق تحت کنترل دولت و ناامیدی حوزه جمهوریت از گفت‌وگوی صلح با این گروه بود. این برنامه زمانی اعلام شد که دست‌کم شش گذرگاه تجارتی و بیش از ۲۰۰ ولسوالی از شروع ماه ثور به این طرف به دست طالبان سقوط کرده بود. شاه‌بیت برنامه عمل حکومت، جنگ بود. گروه طالبان به دنبال اعلام این برنامه، حکومت را به جنگ‌طلبی متهم کرد.

مردمِ ناامید از صلح و نگران از پیش‌روی طالبان، از برنامه عمل حکومت برای تغییر وضعیت جنگ اعلام پشتی‌بانی کردند. مردم واقعاً خواستار تغییر بودند و این برنامه برای آن‌ها امید بقا داده بود. انتظار عمومی آن بود که دولت هر گلوله طالبان را با گلوله پاسخ بدهد و از عقب‌نشینی مأیوس‌کننده نظامی دست بکشد. تصور می‌شد که دولت با اجرای این برنامه به استقرار برسد و به دنبال آن، عملیات سنگین پاک‌سازی را به اجرا بگذارد. متأسفانه این کار تا این دم نشده است.

برنامه عمل حکومت نتوانست ابتکار عمل جنگ را از دست طالبان بیرون بکشد. این برنامه که با بمب‌افکن‌های بی–۵۲ در روزهای اخیر همراهی شده، تغییری در وضعیت به میان نیاورده است. خلاف چشم‌داشت عمومی، دولت به دنبال اعلام این برنامه کنترل مراکز شش ولایت را تا روز گذشته از دست داده بود. این ولایت‌ها شامل نیمروز، جوزجان، کندز، سرپل و تخار می‌شود. سقوط مراکز این ولایت‌ها نشان داد که برنامه عمل حکومت از نطفه ناکام بوده است.

به تغییراتی که در پی اعلام برنامه عمل حکومت در میدان‌های جنگ به میان آمده است، باید «تغییر وارونه» نام نهاد. این برنامه به جای کمک به تغییر وضعیت به نفع دولت، به زیان آن تمام شده است. واقعیت‌های میدان جنگ به وضوح این تغییر وارونه را نمایش می‌دهد.

با توجه به این تغییر وارونه وضعیت، می‌توان گمان کرد که اولاً حکومت برنامه‌ای برای تغییر مثبت وضعیت آماده نکرده است. دوماً، اگر چنین برنامه‌ای آماده هم شده، در مقام عمل موثر نبوده است. به این ترتیب، امیدی که حکومت با اعلام برنامه عمل خود در دل‌ها ایجاد کرده بود، امید واهی بوده است.

وضعیت جنگ فعلاً به نفع دولت و مردم نیست. پیش‌روی گروه طالبان بسیار سریع است. اعتماد به بمب‌افکن‌های بی–۵۲ خوب است؛ اما برای تغییر وضعیت کافی نیست. حکومت اگر برنامه‌ای دارد باید آن را به اجرا بگذارد. پیش‌روی طالبان اگر سد نشود، روزگار مردم و دولت هر دو سیاه خواهد شد. در این حالت، این مقامات عالی‌رتبه و تصمیم‌گیرنده دولت هستند که در پیشگاه تاریخ و ملت مسوول خواهند بود.

مقامات درجه‌یک دولت، به جای شعار و وعده واهی، عمل کنند. همین حالا هم اعتماد مردم نسبت به آن‌ها سست شده است. نگذارید که این اعتماد به صفر برسد. برای تغییر وضعیت، تعلل نکنید و امید مردم به آینده را احیا کنید. واضح است که اگر مردم نسبت به دولت بی‌اعتماد و نسبت به آینده ناامید شوند، بقای دولت در حد خیال باقی خواهد ماند. این هشدار جدی است.

دولت باید باور کند که طالبان آماده عقب‌نشینی نیستند. دست‌کم گرفتن این گروه به معنای خودکشی است. برای بقای دولت لازم است که تمام کانال‌های فشار بر این گروه فعال شود. این کانال‌ها طیف وسیعی از اقدامات را در گستره جنگ و دیپلماسی شامل می‌شود. هنوز فرصت برای بقا و مقاومت موجود است. با سراسیمه‌گی و محاسبات اشتباه، این فرصت را از دست ندهید. نیروهای دولتی به بسیج منظم نیاز دارند. تهدیدات و فرصت‌ها باید دوباره مرور شود و متناسب به آن برای سناریوهای متنوع آماده‌گی گرفته شود. در غیر این صورت، این گروه طالبان است که زانوی دولت را در میدان جنگ خواهد شکست.

دکمه بازگشت به بالا