روز جهانی کودک؛ فقر زنده‌گی چهار میلیون کودک افغان را تهدید می‌کند

زهرا عطایی

از بیستم نوامبر مصادف با سی‌ام عقرب به عنوان «روز جهانی کودک» بزرگ‌داشت شد. کودکان افغان اما با وجود شکل گرفتن تلاش‌ها برای بهتر شدن زنده‌گی آنان، روزهای سختی را پشت سر می‌گذارند. بر‌اساس آمارها، حدود نصف نفوس کشور (حدود ۱۶ میلیون نفر) را کودکان تشکیل می‌دهند. از میان این آمار، حدود چهار میلیون کودک افغان زیر خط فقر زنده‌گی می‌کنند. سازمان جهانی یونیسف این فقر را «نیاز شدید به غذا» خوانده و می‌گوید که حدود دو میلیون کودک زیر سن پنج سال در کشور از سوءتغذی رنج می‌برند. آمارهای این نهاد نشان می‌دهد که ۶۰۰ هزار کودک افغان با «سوءتغذی جدی» روبه‌رو هستند و دست‌کم نیمی از کودکان افغان واکسین نمی‌شوند. افزون بر این، ۱٫۲ میلیون کودک افغان در سراسر کشور مصروف کارهای شاقه‌‎‌اند. هم‌چنان آمارهای وزارت معارف نشان می‌دهد که هشت میلیون کودک به آموزش دست‌رسی دارند، اما ۳٫۷ میلیون کودک دیگر از این نعمت محروم‌اند. این‌همه در حالی است که به گفته‌ی مسوولان در وزارت صحت عامه، در خون حدود ۱۰ درصد کودک زیر سن ۱۴ سال، نمونه‌هایی از مواد مخدر دیده شده است.

وزارت کار و امور اجتماعی وضعیت اقتصادی کودکان را «نامناسب» می‌داند و تصریح می‌کند که حدود چهار میلیون کودک افغان زیر خط فقر به سر می‌برند و ۱٫۲ میلیون کودک نیز به انجام کارهای شاقه مجبور اند.

عبدالفتاح عشرت احمدزی، سخنگوی این وزارت، به روزنامه ۸صبح گفت که بیش‌تر از  ۱۰ هزار کودک بی‌سرپرست در پرورشگاه‌ها نگهداری می‌شوند. بر‌اساس آمار این وزارت، ۷۱ پرورشگاه دولتی و خصوصی در افغانستان  وجود دارد که کودکان در آن‌ها نگهداری می‌شوند. آقای عشرت از پرورشگاه‌های کابل، بلخ و قندهار به عنوان پرورشگاه‌های معیاری نام برد و افزود که قرار است سایر پرورشگاه‌ها نیز معیاری شود. او گفت، به تازه‌گی یک مرکز ساخته شده است که کودکان گم‌ شده، دیپورت شده و کودکانی که از خانه قهر می‌کنند، در آن نگهداری شوند. به گفته‌ی وی، کودکان بین هفت تا ۱۰ روز در این مراکز نگهداری می‌شوند و قرار است این مراکز در سطح کشور گسترش یابند.

وزارت صحت عامه در مورد صحت کودکان افغان می‌گوید که این کودکان از بیماری‌های گوناگونی رنج می‌برند. اکمل سمسور، سخنگوی این وزارت، تصریح می‌کند که ۵۴ واقعه پولیو در جریان سال روان در کشور ثبت شده است. این در حالی است که سال گذشته حدود ۲۹ واقعه پولیو ثبت شده بود. آقای سمسور تصریح کرد که  حدود یک درصد از  کودکان افغان با سوراخ قلب به دنیا می‌آیند. از این میان، شماری از کودکان به مرور زمان از بیماری رهایی می‌یابند، اما برخی دیگر نیاز به تداوی دارند. او گفت که حدود شش درصد از کودکان در اثر بیماری سوء‌تغذیه از بین می‌روند. وی  تصریح کرد که در سال ۲۰۱۸ حدود ۳۶ در‌صد کودکان به سوء‌تغذیه گرفتار شده بودند. وزارت صحت عامه می‌گوید که ۲۳ درصد کودکان افغان از سینه‌وبغل‌، ۲۰ درصد از میکروبی شدن، شش درصد از اسهالات و شش درصد از کمبود وزن رنج می‌برند. بر‌اساس یافته‌های این وزارت، در خون ۹٫۲ درصد از کودکان افغان که پایین‌تر از ۱۴ سال دارند، نمونه‌هایی مواد مخدر دیده شده است.

هم‌زمان با این، شماری از کودکان افغان به دلایل مختلف از آموزش محروم‌اند. بر‌اساس آمارهای وزارت معارف، تنها هشت میلیون کودک در کشور به مکتب می‌روند. نجیبه آرین، سخنگوی وزارت معارف، می‌گوید که به دلیل جنگ و  ناامنی در کشور، ۳٫۷ میلیون کودک از آموزش باز مانده‌اند.

کودکان افغان در موارد جرمی نیز نقش داشته‌اند. وزارت امور داخله می‌گوید که برخی از کودکان به دلیل ارتکاب جرایم سرقت، چپاول، ره‌زنی، قتل و اخلال امن عامه گرفتار شده‌اند. این وزارت می‌گوید، در میان ۸۰۰ مجرمی که در جریان ماه‌های گذشته از سوی پولیس گرفتار شده‌اند، حدود نصف آنان را کودکان تشکیل می‌دهند. این‌همه در حالی است که برخی از کودکان در میان ۳۸۰ هزار معیوب جنگ نیز حضور دارند. با این حال، وزارت دولت در امور شهدا و معلولین آمار دقیقی از کودکان معیوب ارایه نمی‌کند.

این آمارها در حالی نشر می‌شود که فعالان حقوق کودک، وضعیت کودکان افغان را بحرانی می‌خوانند و می‌گویند که افغانستان نا‌امن‌ترین کشور برای کودکان است. ظفرشاه رویی، فعال حقوق کودک، می‌گوید که زمینه رشد برای کودکان در کشور فراهم نشده است و کودکان افغان در حال حاضر از وضعیت بد اقتصادی، جسمی، روانی و امنیتی رنج می‌برند. او تصریح می‌کند که خانواده‌های افغان حتا در  بخش تربیت کودکان‌شان با مشکل روبه‌رو هستند و برخی از خانواده‌ها توقع دارند که کودکان‌شان همانند بزرگان از پس مخارج خانواده برآیند. آقای رویی افزود که روش تربیت کودکان افغان با دیگر کشورها  تفاوت اساسی دارد؛ زیرا به گفته‌ی وی، در سایر کشورها کودکان کار نمی‌کنند و این وظیفه والدین است تا از پس مخارج آن‌ها برآیند.

آقای رویی از سویی هم گفت که کشورهای دیگر اصول خاصی برای تربیت و آموزش کودکان دارند، در حالی که در افغانستان هیچ نوع اصولی در این زمینه وجود ندارد. وی با ابراز نگرانی از وضعیت کنونی، گفت که کودکان رکن اساسی یک کشور اند و تا زمانی‌ که آنان در امنیت کامل و زیر پوشش آموزشی قرار نداشته باشند، نمی‌توان آینده روشن آن‌ها را تضمین کرد. آقای رویی با توجه به شرایط کودکان افغان، آینده کشور را «تاریک» می‌داند؛ زیرا به گفته‌ی وی، هیچ نوع توجهی به کودکان در کشور نشده است و آنان از هر نگاه آسیب دیده‌اند.

پیش‌تر صندوق کودکان ملل متحد (یونیسف) نیز در گزارش سال ۲۰۱۹ خود گفته بود که حدود سه‌ونیم میلیون کودک در افغانستان نیاز شدید به غذا دارند و حدود دو میلیون کودک زیر سن پنج سال از سوءتغذی رنج می‌برند. آمارهای این نهاد نشان می‌دهد که ۶۰۰ هزار کودک در افغانستان با «سوءتغذی جدی» روبه‌رو اند و دست‌کم نیمی از کودکان افغان واکسین نمی‌شوند.

این‌همه در حالی  است که کودکان به دلیل جنگ و ناامنی در کشور، حتا به اساسی‌ترین حقوق‌شان دست‌رسی ندارند.

دکمه بازگشت به بالا
بستن