ناامنی‌ در بزرگ‌راه هرات –‌اسلام‌قلعه؛ انتقال «آزمایشی گمرک» هم‌چنان قربانی می‌گیرد

محمدحسین نیک‌خواه

چند ماه می‌شود که تأسیسات گمرک هرات از مرکز شهر به بندر مرزی اسلام‌قلعه انتقال یافته است. قرار بود گمرک به گونه‌ی «آزمایشی» انتقال یابد تا مشکلات و نقاط قوت انتقال آن مشخص شود.

هم‌زمان با جابه‌جایی تأسیسات گمرک به مرز اسلام‌قلعه، ناامنی‌ها در مسیر بزرگ‌راه هرات‌–‌اسلام‌قلعه افزایش چشم‌گیری یافته است. در ‌زمان نسبتاً کوتاهی دست‌کم پنج رویداد مرگ‌بار امنیتی در این مسیر اتفاق افتاد که در نتیجه‌ی آن ۱۵ تن قربانی شدند.

شورای ولایتی، بازرگانان، کارمندان گمرک و ساکنان هرات، افزایش ناامنی در این مسیر ارتباطی مهم را نگران‌کننده عنوان می‌کنند، اما مقام محلی هرات در مورد تدابیر حکومت محلی برای تأمین امنیت مسیر چیزی نمی‌گویند.

با این همه، فرماندهی پولیس هرات، از معرفی مقام‌های امنیتی که در تأمین امنیت بزرگ‌راه هرات‌–‌اسلام‌قلعه کوتاهی می‌کنند، به نهادهای عدلی و قضایی، سخن می‌زند.

ناامنی‌ها در بزرگ‌راه هرات‌–‌اسلام‌قلعه

طی چند ماه اخیر بزرگ‌راه هرات‌–‌اسلام‌قلعه، از مسیرهای ارتباطی مهم و راه‌بردی کشور، دست‌خوش ناامنی و فعالیت مخالفان تفنگ‌دار حکومت شده است. این مسیر در موارد گوناگون گواه قتل، آدم‌ربایی، کارگذاری ماین کنار جاده‌ای و حمله بر نیروهای امنیتی بوده است.

ربوده شدن کارمندان بانک مرکزی و رهایی آنان، حمله بر موتر کمیشن‌کاران گمرک، ربوده شدن و قتل پنج کارمند بانک مرکزی، حمله بر نیروهای مرزی ارتش در بازار شهرک مرزی اسلام‌قلعه و در نهایت انفجار ماین کنار جاده‌ای در مسیر کاروان موترهای رییس گمرک هرات، مهم‌ترین موارد ناامنی در این بزرگ‌راه طی ماه‌های اخیر است.

به دنبال وقوع رویدادهای امنیتی در ماه‌های اخیر، دست‌کم ۱۵ نظامی و غیرنظامی در این مسیر قربانی شده‌اند. در تازه‌ترین مورد، انفجار ماین کارگذاری شده از سوی مخالفان تفنگ‌دار حکومت، جان چهار پولیس را گرفت و دو تن دیگر آنان زخم برداشتند.

جیلانی فرهاد، سخنگوی والی هرات، از بیان تدابیر حکومت برای برقراری امنیت در این مسیر خودداری می‌ورزد. امین‌الله هفت‌بلا، ولسوال «کهسان» هم ادعا دارد که به دستور اداره محلی نمی‌تواند در این مورد چیزی بگوید.

نگرانی بازرگان هراتی

در پی انتقال تأسیسات گمرک از مرکز شهر به بندر مرزی اسلام‌قلعه، رفت‌وآمد بازرگانان، کارمندان گمرک و کمیشن‌کاران از مسیر بزرگ‌راه هرات‌–‌اسلام‌قلعه افزایش یافت. اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری هرات، افزایش ناامنی در این مسیر را برای بازرگانان هراتی نگران‌کننده می‌داند. یونس قاضی‌زاده، رییس این اتاق، در صحبت با روزنامه ۸صبح می‌گوید که تاجران برای ترخیص کالاها و بررسی محموله‌های‌شان مجبور اند از این مسیر تردد کنند، اما ناامنی مشکل بزرگی برای آنان ایجاد کرده است.

حمیدالله خادم، رییس اتاق صنایع و معادن هرات، افزایش ناامنی در بزرگ‌راه هرات‌–‌اسلام‌قلعه را مشکلی بزرگ عنوان کرده و از مقام‌های محلی هرات، حکومت مرکزی، شورای امنیت ملی و شخص رییس‌ جمهور می‌خواهد که برای تأمین امنیت در این مسیر، اقدام فوری کنند.

به باور اتاق‌ تجارت و سرمایه‌گذاری و اتاق صنایع و معادن هرات، افزایش نیروهای امنیتی در مسیر بزرگ‌راه و انتقال گمرک از بندر مرزی اسلام‌قلعه به مرکز شهر، می‌تواند سبب کاهش موارد امنیتی در مسیر شود.

انتقاد از عمل‌کرد مقام‌های امنیتی

شورای ولایتی هرات، افزایش ناامنی‌ها در بزرگ‌راه هرات‌–‌اسلام‌قلعه را‌ نشان‌گر ضعف مدیریت مقام‌های ارشد امنیتی می‌داند و از بدتر شدن وضعیت امنیتی و افزایش فعالیت هراس‌افگنان در این مسیر ابزار نگرانی می‌کند.

وکیل‌احمد کروخی، رییس کمیته‌ی امنیتی این شورا، در صحبت با ۸صبح می‌گوید که نگرانی‌های مردم و بازرگانان در مورد افزایش ناامنی در این مسیر را با مقام‎‌های ارشد امنیتی هرات شریک کرده است.

به گفته‌ی او، ریاست امنیت ملی ادعا دارد که گزارش‌های اطلاعاتی مبنی فعالیت مخالفان دولت را با مقام‌های امنیتی شریک می‌کند، اما به نظر می‌رسد نهادهای امنیتی در خنثا‌سازی حملات دست‌آورد زیادی ندارند.

او می‌افزاید که گفت‌وگوهای صلح سبب سردرگمی نیروهای امنیتی گشته و روحیه‌ی آنان در نبرد با مخالفان ضعیف شده است. آقای کروخی تأکید می‌کند که والی هرات در نشست شورای نظامی، مشکلات امنیتی را با صراحت بیان کرد و بر اقدام جدی برای مهار آن پافشاری کرد، اما بازهم در تأمین امنیت کوتاهی می‌شود.

واکنش فرماندهی پولیس هرات

فرماندهی پولیس هرات، در واکنش به افزایش رویدادهای امنیتی در بزرگ‌راه هرات‌–‌اسلام‌قلعه، از مجازات، بازپُرس و معرفی مقام‌های امنیتی که در تأمین امنیت کوتاهی می‌کنند به سارنوالی، سخن می‌زند. عبیدالله نورزی، فرمانده پولیس هرات، در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گوید که در نشست شورای نظامی، روی چگونه‌گی تأمین امنیت مسیرهای ارتباطی بحث شده است.

این مقام ارشد امنیتی هرات، می‌گوید که تأمین امنیت از شهر تا منطقه‌ی احمدآباد ولسوالی «کهسان» که حدود ۸۰ کیلومتر می‌شود، بر دوش پولیس است، اما تأمین امنیت از ختم منطقه‌ی احمدآباد تا نقطه‌ی صفری مرز، بر دوش نیروهای مرزی ارتش می‌باشد.

وی می‌افزاید که برای جلوگیری از رویدادهای امنیتی در مناطق مربوط به نیروهای مرزی ارتش، باید توجه بیش‌تری صورت بگیرد و کاستی‌های موجود با والی هرات شریک شده است.

به باور فرمانده پولیس هرات، کارگذاری ماین‌های کنار جاده‌ای با روش‌های گوناگون، نشان‌گر قوت «دشمن» نیست، اما با وجود برخی کاستی‌ نیروهای امنیتی دست‌آوردهایی در برقراری امنیت بزرگ‌راه هرات‌–‌اسلام‌قلعه داشته‌اند.

گمرک به شهر منتقل شود

از دید مسوولان اتاق‌های تجارت و سرمایه‌گذاری و صنایع و معادن هرات، انتقال تأسیسات گمرک از بندر اسلام‌قلعه به مرکز شهر، می‌تواند سبب کاهش رفت‌وآمد و تأمین بهتر امنیت بزرگ‌راه هرات‌–‌اسلام‌قلعه شود.

یونس قاضی‌زاده، رییس اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری هرات، در صحبت با ۸صبح می‌گوید که انتقال گمرک هرات قرار بود به صورت آزمایشی انجام شود و در صورت بروز مشکل، تأسیسات آن دوباره به مرکز شهر انتقال یابد و خواست بازرگانان هرات، انتقال گمرک است.

پیش از این، حمدالله همدرد، رییس گمرک هرات، گفته بود که بر اساس قوانین «سازمان جهانی گمرک‌ها» تأسیسات گمرک باید در مبدأ ورودی بندرهای مرزی باشد، اما در افغانستان به دلیل مشکلات امنیتی، اجرای این مسأله دشوار است. از دید او، تا زمان ایجاد زیرساخت‌های مناسب در بندر اسلام‌قلعه، بهتر است گمرک دوباره به مرکز شهر منتقل شود.

به باور هراتیان، افزایش ناامنی‌ها در بزرگ‌راه هرات‌‌–‌اسلام‌قلعه با موقعیت گمرک در بندر مرزی پیوند دارد و حکومت محلی هرات و حکومت مرکزی باید در مورد انتقال گمرک به مرکز شهر، تصمیم نهایی را بگیرند و اجازه ندهند «انتقال آزمایشی گمرک» از مردم قربانی بگیرد.

دکمه بازگشت به بالا