افزایش کودکان کار در جوزجان؛ بیش از دو هزار کودک در شبرغان مصروف کارهای شاقه‌اند

۸صبح، جوزجان

فقر و بیکاری در جوزجان مانند دیگر ولایت‌ها رو به افزایش است. نشانه‌های فقر در ‌گوشه و کنار شهر به چشم می‌خورد. اکثر خیابان‌های شهر شبرغان، مرکز جوزجان، با کراچی‌های دستی کودکان کار پر شده‌ است؛ کودکانی که به جای رفتن به مکتب کار می‌کنند تا یک وعده غذایی برای خانواده‌های‌شان‌ فراهم کنند. براساس آمارهای موجود، سال پار در چنین برهه زمانی حدود ۸۰۰ کودک در مرکز جوزجان مصروف کار بودند، اما اکنون این رقم به دو هزار کودک افزایش یافته است.

حمیدالله نُه‌ساله، یکی از کودکان کار در شبرغان است. او از روی جاده‌ها و زباله‌دانی‌ها بوتل‌‌های پلاستیکی را گردآوری می‌کند و به فروش می‌رساند تا از این رهگذر در تأمین مخارج خانواده سهیم باشد. این کودک می‌گوید که با عاید روزمره‌اش حتا پول نان خشک خانواده را خریداری نمی‌تواند، اما مجبور است کار کند. فقر و ناداری حمیدالله را اجازه نمی‌دهد در این سن‌و‌سال مکتب برود و از دوران کودکی لذت ببرد. او مجبور است بار سنگین مخارج خانواده را بر شانه‌هایش حمل کند و دوره کودکی را قربانی خانواده‌اش کند. با دستانی که باید قلم را بگیرد و بنویسد، مجبور است بوتل‌های آب، پلاستیک و قطی‌های نوشابه مصرف‌شده را از زباله‌ها و اطراف جاده‌ها گردآوری کند و در بدل پول بسیار ناچیز به فروش برساند.

جاوید، کودک دیگری است که در جاده‌های شهر شبرغان بولانی‌فروشی می‌کند. او که پدرش را از دست داده، اکنون نان‌آور یک خانواده شش نفری است. جاوید خرسند است از این‌که کار می‌کند و همه‌روزه یک مقدار پول ناچیز به خانه می‌برد، اما نمی‌داند آینده‌اش با این بولانی‌فروشی به کجا خواهد رسید. این کودک توضیح می‌دهد که پدرش در جریان جنگ‌های اخیر میان نیروهای امنیتی حکومت پیشین و جنگ‌جویان طالبان در شمال کشته شده است. مادر جاوید از طرف شب بولانی می‌پزد و اول صبح پسرش را برای فروش آن به شهر می‌فرستد.

در کنار حمیدالله و جاوید، صدها کودک دیگر نیز در شهر شبرغان مشغول کارهایی با درآمد ناچیز‌ هستند. محمدالله کودک دیگری است که در گوشه‌ای از شهر کراچی ترکاری‌فروشی دارد. او بدون خانواده‌اش از والسوالی خواجه‌دوکوه به مرکز جوزجان آمده است. هدف آمدن او به مرکز جوزجان «کار» است تا بتواند دست‌مزدش را برای خانواده‌اش به ولسوالی خواجه دوکوه بفرستد. محمدالله می‌گوید که در پایان هفته پول گردآوری‌شده را برای خانواده‌اش می‌فرستد. این کودک ۱۳ ساله، آرزو دارد مکتب برود، اما مجبور است کار کند و نیازهای خانواده را تأمین کند.

در همین حال، فریبا خانم میان‌سالی است که دو کودک خود را همه‌روزه برای رنگ‌ کردن بوت‌ها به شهر شبرغان می‌فرستد. فریبا می‌گوید که همسرش به علت مریضی فوت کرده و یک دختر معلول دارد که نیاز به مداوا و مراقبت دارد. این باشنده شهر شبرغان می‌گوید که مجبور است فرزندانش را به جای مکتب، به کار بفرستد تا مصارف خانه‌اش تأمین شود.

افزایش کودکان کار در جاده‌های شهر شبرغان نگرانی فعالان مدنی را برانگیخته است. جواد حکیمی، یکی از فعالان مدنی در جوزجان، در صحبت با روزنامه ۸صبح می‌گوید که تحولات اخیر در کشور، زورگویی‌های افراد مسلح در روستاهای دوردست و متوقف شدن برخی از پروژه‌های اشتغال‌زایی، سبب افزایش فقر در این ولایت شده است. آقای حکیمی می‌افزاید که با افزایش فقر، تعداد زیادی از خانواده‌های روستانشین از ولسوالی‌ها به شهر شبرغان آمده و کودکان این خانواده ها برای پیدا کردن نفقه‌ خانواده، مشغول کارهای شاقه شده‌اند.

مسوولان ریاست کار و امور اجتماعی طالبان در جوزجان می‌گویند که تاکنون آمار مشخصی از کودکان کار در این ولایت نزد آنان ثبت نشده است، اما یک نهاد امدادرسان که در بخش کمک‌های بشردوستانه در این ولایت فعالیت دارد، آمار کودکان کار در جوزجان را بیش از دو هزار کودک عنوان می‌کند که بیشتر آنان مصروف کارهای شاقه هستند. مسوولان این نهاد امدادرسان توضیح می‌دهند که اکثر این کودکان به دلیل ناامنی‌ و نبود زمینه کار از ولسوالی‌های جوزجان به شهر شبرغان آواره شده‌اند. این در حالی است که طبق آمارهای ثبت‌شده از سوی نهادهای امدادرسان، سال پیش در همین ماه، حدود ۸۰۰ کودک در خیابان‌های شهر شبرغان مشغول کار بودند.

جوزجان تنها شهری نیست که کودکان کار در آن افزایش یافته است. پس از تسلط طالبان بر کشور و افزایش فقر و بیکاری، در اکثر نقاط کشور کودکان مجبور شده‌اند، به‌جای رفتن به مکتب، به کارهای روی بازار و شاقه روی بیاورند.

دکمه بازگشت به بالا