صدها کشته و زخمی؛ زورآزمایی حکومت و طالبان در ماه می

عبدالاحمد حسینی

پس از اعلام زمان خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، میزان خشونت‌ در کشور شدت گرفته است. وزارت دفاع ملی می‌گوید که حملات گروه طالبان هم‌زمان با آغاز روند خروج نیروهای خارجی از اول ماه می افزایش یافته است. به گفته مسوولان این وزارت، گروه طالبان با این پیش‌فرض که گویا نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان بدون حمایت نیروهای خارجی توان حفظ شهرها و ولایات را ندارند، حملات‌شان را افزایش داده است. این مسوولان تصریح می‌کنند که طالبان در جریان ماه می پلان عملیات وسیع را برای سقوط ولایت‌ها و ولسوالی‌ها روی دست گرفته بودند، اما با شکست مواجه شدند. به گفته وزارت دفاع، در جریان یک ماه گذشته یک هزار و ۵۰۰ طالب در نتیجه حملات نیروهای امنیتی و دفاعی کشته شده‌اند. با این‌همه، طالبان در جریان ماه می موفق شدند دست‌کم چهار ولسوالی را در ولایت‌های میدان‌وردک، بغلان و لغمان تصرف کنند. مسوولان وزارت دفاع ملی اما می‌گویند که به دلیل مشکلات فنی، از این ولسوالی‌ها عقب‌نشینی تاکتیکی کرده‌اند. این مسوولان تأکید دارند که به زودی ولسوالی‌های از دست رفته را از نزد گروه طالبان آزاد می‌سازند. در همین حال وزارت امور داخله می‌گوید که در جریان یک ماه گذشته نزدیک به ۲۵۰ غیرنظامی توسط گروه طالبان کشته و بیش از ۵۲۰ تن دیگر زخمی شده‌اند. مسوولان در این وزارت تأکید دارند که طالبان در جریان ماه می هشت حمله انتحاری، ۱۷۶ انفجار ماین، ۴۲ مورد ترور و ده‌ها حمله تهاجمی را انجام داده‌اند. گروه طالبان با رد این ادعاها می‌گوید که نیروهای امنیتی و دفاعی افغان عامل اصلی تلفات غیرنظامی در کشور‌ند. این گروه مدعی است که در جریان یک ماه گذشته بیش از ۲۰۰ غیرنظامی در حملات زمینی و هوایی نیروهای امنیتی کشته و زخمی شده‌اند. علاوه بر این، طالبان دولت را عامل تشدید خشونت‌ می‌خوانند و تصریح می‌کنند که این گروه هیچ طرحی برای سقوط ولایات روی دست نداشته است.

جو بایدن، رییس جمهور امریکا، در اواخر حمل سال جاری زمان خروج نیروهای امریکایی از افغانستان را اعلام کرد. براساس این اعلام، روند خروج نیروهای امریکایی از اول ماه می آغاز شد و قرار است این روند تا یازدهم سپتامبر سال جاری میلادی تکمیل شود. با اعلام زمان خروج نیروهای امریکایی، میزان خشونت‌ در کشور افزایش یافته است. هم‌چنان وزارت دفاع ملی می‌گوید که گروه طالبان پس از اعلام زمان خروج نیروهای خارجی، به حملاتش شدت بخشیده‌ است. فواد امان، معاون سخنگوی این وزارت، روز یک‌شنبه، نهم جوزا، به روزنامه ۸صبح گفت که این حملات از اول ماه می هم‌زمان با آغاز روند خروج نیروهای خارجی افزایش یافته است. به گفته او، طالبان به این فکر بودند که بدون حمایت نیروهای خارجی از نیروهای امنیتی افغان، توان سقوط شهرها و ولسوالی‌ها را دارند. به همین دلیل معاون سخنگوی وزارت دفاع ملی گفت که این گروه عملیات‌های کلان را در چهار زون راه‌اندازی کرد‌. هرچند همه ولایات در جریان ماه گذشته شاهد جنگ و درگیری بین نیروهای امنیتی و جنگ‌جویان طالبان بود، اما فواد امان گفت که تمرکز طالبان بیش‌تر بر ولایت‌های قندهار، هلمند، ارزگان، ننگرهار، لغمان، میدان‌وردک، لوگر، فراه، فاریاب، کندز، بلخ، غزنی و بغلان بوده است. باری مسوولان ارشد امنیتی نیز گفته بودند که طالبان حملات‌شان را به منظور سقوط هفت ولایت راه‌اندازی کردند که در نتیجه با شکست روبه‌رو شده‌اند.

معاون سخنگوی وزارت دفاع ملی در ادامه تصریح کرد که گروه طالبان در همه ولایت‌ها با شکست سنگین روبه‌رو شد. به گفته او، این گروه هیچ شهر را نتوانست تصرف کند. به باور آقای امان، تمامی تلاش طالبان همین بود که بتوانند یک ولایت را سقوط دهند. معاون سخنگوی وزارت دفاع ملی افزود که با وجود همه تلاش‌های گروه طالبان، طرح‌های این گروه خنثا و حملاتش عقب زده شده است. او ادعا کرد که در جریان ماه می یک هزار و ۵۰۰ جنگ‌جوی طالب در نبرد با نیروهای امنیتی کشته‌ شده‌اند. معاون سخنگوی وزارت دفاع در حالی از شکست و دفع حملات طالبان خبر می‌دهد که گروه طالبان در جریان ماه گذشته دست‌کم ‌چهار ولسوالی را در ولایت‌های میدان‌وردک، بغلان و لغمان سقوط دادند. این گروه در بیستم ماه ثور ولسوالی نرخ میدان‌وردک را تصرف کرد‌. به دنبال آن ولسوالی برکه در بغلان و ولسوالی دولت‌شاه در لغمان به دست طالبان سقوط کرد. چندی پیش ولسوالی جلریز میدان‌وردک نیز به دست جنگ‌جویان طالبان سقوط کرد و حدود ۹۰ تن از نیروهای امنیتی به این گروه تسلیم شدند. فواد امان سقوط این ولسوالی‌ها را تأیید نمی‌کند و می‌گوید که نیروهای امنیتی به دلیل مشکلات فنی از این ولسوالی‌ها عقب‌‌نشینی تاکتیکی کرده‌اند.

فواد امان تصریح کرد که هم‌اکنون عملیات نیروهای امنیتی برای بازپس‌گیری این ولسوالی‌ها به شدت جریان دارد. آقای امان اطمینان داد که همه ولسوالی‌ها و ولایات از وجود گروه طالبان پاک‌سازی می‌شود. از سویی هم معاون سخنگوی وزارت دفاع ملی به شکست‌ طالبان در میدان‌های جنگ اشاره کرد و گفت این گروه باید به این باور رسیده باشد که از راه نظامی به پیروزی نمی‌رسد. او افزود که نیروهای امنیتی و دفاعی کشور مسلکی‌ هستند و با امکانات خوب مجهزند. به گفته او، این نیروها انگیزه بالا برای دفاع از کشور دارند و با همه قوت در برابر طالبان ایستاد خواهند شد. او گفت: «[نیروهای امنیتی] از مردم محافظت می‌کنند و به طالبان این فرصت را نخواهند داد که از راه نظامی خواست‌های نامشروع، فکر باطل و اجندای کشورهای بیرونی را تحمیل کنند».

از جانب دیگر آقای امان خاطر‌نشان کرد که گروه طالبان با راه‌اندازی حملات‌شان بر غیرنظامیان تلفات وارد کرده است. به گفته او، در هر عملیات که این گروه انجام می‌دهد، نخست به غیرنظامیان تلفات وارد می‌شود و پس از آن به تأسیسات و زیر‌بنا‌‌های کشور آسیب می‌رسد. او گفت: «در هر جایی که حمله می‌کنند، پل و پلچک را تخریب می‌کنند، مکاتب و ساختمان ولسوالی‌ها را آتش می‌زنند».

وزارت امور داخله نیز می‌گوید که طالبان با انجام حملات، به غیرنظامیان تلفات وارد کرده‌اند. طارق آرین، سخنگوی این وزارت، می‌گوید که در جریان یک ماه گذشته ۲۴۷ غیرنظامی کشته و ۵۲۷ غیرنظامی دیگر زخمی‌ شده‌اند. در این آمار، کشته‌‌‌گان مکتب سید‌الشهدا شامل نیستند. تنها در حمله بر این مکتب، نزدیک به ۱۰۰ تن کشته و بیش از ۱۵۰ تن دیگر زخمی شدند. دولت طالبان را عامل این حمله می‌داند، طالبان اما با رد این ادعا می‌گویند که این حمله توسط خود حکومت انجام شده است.

با این حال سخنگوی وزارت امور داخله می‌گوید که در جریان یک ماه گذشته طالبان هشت حمله انتحاری، ۱۷۶ حمله انفجار، ۴۲ مورد ترور و ده‌ها حمله تهاجمی را انجام داده‌‌اند.

طالبان: نیت سقوط ولایت‌ها را نداشتیم

گروه طالبان با رد ادعای دولت، می‌گوید که عامل اصلی تلفات غیرنظامیان، نیروهای امنیتی‌اند. ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، به روزنامه ۸صبح گفت که در جریان یک ماه گذشته بیش از ۲۰۰ غیرنظامی توسط نیروهای امنیتی کشته و زخمی ‌شده‌اند. در عین حال او تصریح کرد که نیروهای امنیتی با انجام حملات هوایی و زمینی بر تأسیسات و زیربناها آسیب می‌رسانند. از سوی دیگر مجاهد افزایش حملات از سوی این گروه را نپذیرفت. او تصریح کرد که مقام‌های امنیتی دولت بارها تأکید کرده‌اند که میزان حملات‌شان تا ۵۰ درصد افزایش یافته است. سخنگوی طالبان گفت که حملات تنها هفت درصد از طرف این گروه افزایش داشته و آن ‌هم دفاع جنگ‌جویان این گروه از ساحات تحت کنترل‌شان بوده است. او افزود که پس از اعلام آتش‌بس، قول‌ اردوها اعلامیه‌هایی را مبنی بر از‌سرگیری حملات‌شان پخش کردند. او گفت که این خودش به این معنا است که نیروهای امنیتی اشتیاق به جنگ دارند و طرف‌دار جنگ هستند.

ذبیح‌الله مجاهد هم‌چنان گفت که گروه طالبان تاکنون برای سقوط ولایات برنامه‌ای طرح نکرده‌اند. او گفت: «اگر پلان گرفته شود، به آسانی می‌توانیم همین کار را بکنیم. چند روز پیش نیروهای ما نزدیک مهترلام، مرکز ولایت لغمان، رفتند و کنترل شدند. تا نزدیک مهترلام رسیدند، پس تا یک کیلومتری این شهر خط انداختیم و نیروهای خود را از نزدیک شهر مهترلام دور ساختیم. این به این معنا نیست که دشمن کدام عملیات دارد و یا دفاع کرده‌اند. ما خود ما پلان نداشتیم. در ولایت‌های دیگر هم پلان نیست. به همین دلیل است که کدام ولایت را نگرفتیم».

از سوی دیگر سخنگوی طالبان گفت که تاکنون این گروه در میدان جنگ شکست نخورده و در جریان یک ماه گذشته ولسوالی‌های برکه و بغلان مرکزی را در بغلان، دولت‌شاه را در لغمان، واشیر را در هلمند و جلریز را در میدان‌وردک تصرف کرده‌ است. به گفته او در جریان عملیات این گروه تعداد زیادی از نیروهای امنیتی تسلیم این گروه شده‌اند و مقدار زیادی سلاح نیز به دست آنان افتاده است.

در همین حال کمیسیون مستقل حقوق بشر از افزایش خشونت‌ها ابراز نگرانی می‌کند. ذبیح‌الله فرهنگ، سخنگوی این کمیسیون، به روزنامه ۸صبح گفت که طرف‌های درگیر جنگ حقوق بین‌المللی بشردوستانه را رعایت نمی‌کنند و به خواست مردم که همانا آتش‌بس است، توجه نمی‌شود. آقای فرهنگ افزود که جان غیرنظامیان برای طرف‌های درگیر جنگ ارزش ندارد و طرف‌ها بر شدت جنگ تأکید می‌کنند. او از حکومت و گروه طالبان خواست که بر طبل جنگ نکوبند و گام‌های موثر را در راستای تأمین آتش‌بس و برقراری صلح بردارند.

گفتنی است که سطح درگیری‌ها در جریان یک ماه گذشته بلند بوده است. براساس آمارهای «پروژه داده‌های رویدادها و نقاط درگیری مسلحانه (اکلد)»، در جریان سال ۲۰۲۱ میلادی میانگین تلفات روزانه جنگ افغانستان به بیش از ۸۰ نفر می‌رسد. بدین ترتیب تاکنون حدود ده هزار نفر از طرف‌های درگیر جنگ و غیرنظامیان در نتیجه درگیری‌های چهار ماه اول سال روان میلادی کشته شده‌اند. این بیش‌ترین آمار از زمان ثبت آمارها توسط اکلد است. این نهاد در میانه‌های سال ۲۰۱۶ میلادی روند ثبت آمارهای مربوط به جنگ افغانستان را آغاز کرد.

دکمه بازگشت به بالا