مرکز توسعه فرهنگی هرات؛ رویایی دست‌نیافتی یا ایده‌ای عملی؟

محمدحسین نیک‌خواه

در جلسه اداری ولایت هرات که روز دوشنبه دوم جدی برگزار شد، پیشنهاد اختصاص زمین برای ایجاد مرکز توسعه فرهنگی از سوی والی هرات تایید شد. بر این اساس قرار است حدود ۲۰۰ جریب زمین در شمال شهر هرات به مجتمع فرهنگی اختصاص داده شود.

ریاست اطلاعات و فرهنگ هرات موافقت والی هرات برای اختصاص زمین به این مرکز را اقدامی تاریخی دانسته و ایجاد آن را از نیازهای جدی این شهر می‌داند.

در جلسه اداری ولایت هرات، پنج نهاد دولتی موافقت‌نامه ساخت این مرکز را تایید کرده‌اند و انتظار می‌رود تا چند ماه دیگر طی مراحل اداری اسناد انتقال زمین انجام شود.

فعالان فرهنگی هر چند از این اقدام استقبال می‌کنند، اما تأکید دارند که وعده‌های مسوولان باید عملی شود و میان دادن وعده و عملی شدن آن فاصله زیادی وجود دارد.

هرات در حال حاضر تالار سینما و تیاتر ندارد. ساختمان سینمای هرات در زمان حاکمیت طالبان و ساختمان تیاتر در پی عقب‌نشینی خیابان مرکزی شهر تخریب شد.

هر چند پیش از این نیز بارها وعده‌ی بنا شدن ساختمان سینما و تیاتر از زبان مسوولان گفته شده است، اما این وعده‌ها تاکنون عملی نشده است.

 

مرکز توسعه فرهنگی چگونه بنا می‌شود؟

با نام هرات پسوند‌های گوناگون گره خورده است، از پایتخت فرهنگی کشور گرفته تا شهر علم و فرهنگ و عروس شهرهای افغانستان، اما در چنین شهری با این پسوندها تالار سینما و تیاتر وجود ندارد.

ریاست اطلاعات و فرهنگ هرات می‌گوید در جلسه اداری ولایت که روز دوشنبه دوم جدی برگزار شد، اقدامی تاریخی برای رشد فرهنگ و هنر صورت گرفت و پیشنهاد این ریاست برای اختصاص زمینی به خاطر ایجاد مرکز توسعه فرهنگی از سوی عبدالقیوم رحیمی، والی هرات، تایید.

بر اساس طرحی که ریاست اطلاعات و فرهنگ هرات قصد عملی کردن آن را دارد مرکز توسعه فرهنگی در شمال شهر و نزدیک به محل تاریخی «خیابان هرات» ایجاد خواهد شد.

این مرکز شامل بخش‌های جداگانه برای موزیم، کتاب‌خانه عامه، سینما و تیاتر، نگارستان، رصدخانه، نمایشگاه‌های فرهنگی و برگزاری جلسات و محافل فرهنگی خواهد بود. طرح ریاست اطلاعات و فرهنگ این است که برای هر کدام از این بخش‌ها ساختمان‌های معیاری و مجزا بنا شود.

آریا رؤفیان، رییس اطلاعات و فرهنگ هرات در گفت‎وگو با روزنامه ۸صبح می‌گوید از زمان حکم‌رانی تیموریان که مجموعه‌ی تاریخی «مصلی» برای امور فرهنگی بنا شده بود هیچ مرکز دیگری به این منظور ساخته نشده است و این برای نخستین‌بار است که حکومت افغانستان می‌خواهد چنین مرکزی را ایجاد کند.

به گفته او تصویر هرات در ۱۰ تا ۲۰ سال آینده باید متفاوت از امروز باشد و تراکم جمعیت از مرکز شهر و مشرف به شهر قدیم باید به حاشیه شهر تقسیم شود.

آقای رؤفیان می‌افزاید که هرات همین اکنون مکانی برای نمایش تیاتر، سینما و اجرای برنامه‌های فرهنگی ندارد، افزون بر این ساختمان‌های کتاب‌خانه عامه، موزیم هرات که دومین موزیم افغانستان است، انجمن ادبی و دیگر بخش‌های فرهنگی هم معیاری نیست و ایجاد مرکز توسعه فرهنگی از نیازهای جدی این ولایت است.

اگر زمین باشد بودجه پیدا می‌شود

در جلسه اداری ولایت هرات ریاست‌های شهرسازی، شهرداری، اراضی، حج و اوقاف و اطلاعات و فرهنگ توافق کرده‌اند که ۲۰۰ جریب زمین در شمال شهر برای ایجاد مرکز توسعه فرهنگی اختصاص پیدا کند.

هیأتی متشکل از نماینده‌گان این پنج نهاد دولتی هم برای پی‌گیری قضیه از سوی والی هرات مشخص شد و قرار است پیشنهاد سپرده شدن زمین‌ها از ریاست اراضی به ریاست اطلاعات و فرهنگ برای تایید به مرکز کشور فرستاده شود.

از دید ریاست اطلاعات و فرهنگ هرات، ا گر زمین برای ایجاد مرکز توسعه فرهنگی وجود داشته باشد و رییس جمهور فرمان سپردن زمین به این ریاست را بدهد، جذب منابع مالی برای ایجاد مرکز کار آسانی است.

رییس اطلاعات و فرهنگ هرات پافشاری می‌کند که پس از سپردن زمین باید ماستر پلان و طرح مهندسی جامع برای ساختمان‌های مرکز ایجاد شود. گام بعدی جذب بودجه و منابع مالی است که شامل حکومت مرکزی، نهادها و کشورهای خارجی و افراد می‌باشد.

به گفته رییس اطلاعات و فرهنگ تا کنون چندبار بودجه ساخت تالار تیاتر برای هرات از مرکز کشور اختصاص یافته است، اما به خاطر نبود زمین کار ساخت آغاز نشده است.

با این حال کارشناسان فرهنگی از ایجاد مرکز توسعه فرهنگی در هرات استقبال می‌کنند. ولی‌شاه بهره، کارشناس فرهنگی و رییس پیشین اطلاعات و فرهنگ هرات به روزنامه ۸صبح می‌گوید هرات از جمله ولایت‌هایی است که تیاتر نوین افغانستان در آن اساس‌گذاری شده است و نبود ساختمانی برای اجرای نمایش‌های تیاتر در این ولایت حس می‌شود.

به باور آقای بهره ایجاد مرکز توسعه فرهنگی باید از اولویت‌های کاری مقام‌های محلی هرات باشد و این مسأله با جدیت در مرکز کشور نیز دنبال شود تا مرکز توسعه فرهنگی در این شهر ایجاد گردد.

 

میان وعده و عمل فاصله زیادی است

نزدیک دو دهه قبل زمان حاکمیت طالبان ساختمان قدیمی سینمای هرات از سوی طالبان تخریب شد. چند سال پیش هم ساختمان تیاتر این شهر در پی اجرای طرح عقب‌نشینی خیابان مرکزی تخریب شد.

از زمان تخریب ساختمان تیاتر تا کنون مسوولان محلی هرات بارها وعده ساخت عمارت جدید را داده‌اند، حتا چندی پیش گفته شد زمینی در شمال شهر هرات برای ساختمان تیاتر مشخص شده است، اما این وعده‌ها تا کنون عملی نشده است.

فعالان مدنی هرات باور دارند که وعده دادن مسوولان کار آسانی است، اما عملی شدن وعده‌ها دشوار است و باید مقام‌ها به وعده‌هایی که به مردم می‌دهند عمل کنند.

سیدواسع سیدی، از فعالان مدنی هرات در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گوید زمینی که برای ایجاد مرکز توسعه فرهنگی در نظر گرفته شده در حال حاضر ترمینال مسافربری هرات است و انتقال آن دست‌کم دو سال زمان می‌برد.

او از ایجاد مرکز توسعه فرهنگی استقبال می‌کند، اما باور دارد که ایجاد چنین مرکزی دشوار است و امکان دارد با تغییر و تبدیل شدن مقام‌های محلی طرح ایجاد این مرکز فراموش شود.

حمیدالله کام‌گار، نویسنده و فعال فرهنگی نیز تأکید می‌کند که باید پیش از ساخت مرکز فرهنگی دیدگاه فعالان فرهنگی در مورد طرح و نقشه ساختمان‌ها گرفته شود و معماری اصیل هرات در ساخت‌وساز بناهای آن مدنظر گرفته شود.

با این‌ها هنرمندان سینما و تیاتر که از زبان مسوولان بارها وعده شنیده و شاهد عملی شدن آن نبوده‌اند می‌گویند تا زمانی‌که سنگ تهداب مرکز توسعه فرهنگی گذاشته نشود، آنان نمی‌توانند روی وعده‌های مسوولان حساب باز کنند.

در چنین شرایطی باید منتظر ماند و دید که ایجاد مرکز توسعه فرهنگی در هرات رؤیایی دست‌نیافتی است یا ایده‌ای که در نهایت عملی خواهد شد.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن