ضرب‌الاجل ده روزه حکمتیار به ارگ؛ مواد موافقت‌نامه صلح را عملی کنید

عبدالاحمد حسینی

حزب‌ اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار، روز جمعه، پانزده حوت، تظاهراتی را در شهر کابل به راه انداخت. این حزب به دلیل آن‌چه عدم تعهد به مواد توافق‌نامه صلح از سوی حکومت می‌خواند، دست به تظاهرات زد. هواداران حزب اسلامی شاخه حکمتیار حکومت را به ناتوانی از جلوگیری ترورهای هدفمند و قانونی‌شکنی متهم کردند و از حکومت خواستار پایان دادن به جنگ، هموار کردن مسیر گفت‌وگوهای صلح و آزادسازی زندانیان این حزب از زندان‌های حکومت شدند. هم‌اکنون حدود سه هزار تن از اعضای حزب اسلامی در زندان‌های حکومت به سر می‌برند. این حزب می‌خواهد هرچه زودتر این زندانیان براساس مفاد موافقت‌نامه صلحی که با این حزب به امضا رسیده است، آزاد شوند. حزب اسلامی به حکومت ده روز دیگر ضرب‌الاجل تعیین کرد تا به خواست‌های این حزب رسیده‌گی شود. افراد وابسته به حزب اسلامی گلبدین حکمتیار هشدار دادند که اگر حکومت به این خواست‌ها توجه و رسیده‌گی نکند، تظاهرات گسترده‌ای را در کابل و سایر شهرها به راه خواهند انداخت. در همین حال حکومت می‌گوید که با هر درخواستی از نگاه قانونی مواجهه می‌کند و هر تصمیمی را با توجه به منافع ملی می‌گیرد.

حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار حدود چهار سال پیش (در یکم میزان سال ۱۳۹۵) توافق‌نامه صلح را با حکومت افغانستان امضا کرد. این توافق‌نامه‌ صلح دارای سه فصل و بیست‌وپنج ماده است. براساس این توافق‌نامه، آقای حکمتیار به حکومت پیوست و دست از جنگ و مخالفت با حکومت برداشت. اکنون که چهار سال از امضای این توافق‌نامه می‌گذرد، حکمتیار حکومت را به تعهد‌شکنی متهم می‌کند و می‌گوید که ارگ ریاست جمهوری به مفاد این توافق‌نامه پابند نبوده است. از جمله این حزب باور دارد که حکومت می‌بایست زندانیان باقی‌مانده حزب اسلامی را براساس مفاد توافق‌نامه صلح تاکنون از زندان رها می‌کرد.

در فصل دوم و در ماده یازدهم این توافق‌نامه ذکر شده است که دولت جمهوری اسلامی افغانستان ضمن تأمین مصونیت قضایی رهبر و اعضای حزب اسلامی، متعهد است که «زندانیان» و «اسرای» این حزب را که شامل فهرست توافق شده و مرتکب جرایم جنایی نشده‌ باشند و دعوای حق‌الناس علیه آن‌ها وجود نداشته باشد، از طریق کمیسیون علنی که به همین منظور تشکیل می‌شود، در اسرع وقت که بیش‌تر از سه ماه نباشد، رها کند. در مقابل حزب اسلامی در این ماده تعهد کرده است که افراد رها شده به میدان جنگ علیه دولت نرفته و به هیچ گروه مسلح «غیرقانونی» و «تروریستی» نپیوندند. اکنون حزب اسلامی می‌گوید که حکومت نسبت به مفاد این توافق‌نامه پابند نبوده و زندانیان این حزب را آزاد نکرده است. بر همین اساس این حزب دیروز تظاهرات مردمی را در شهر کابل برگزار کرد.

گلبدین حکمتیار در بین هوادارانش به ارگ ده روز مهلت داد تا زندانیان حزبش را از زندان رها کند. او گفت در صورتی که به این خواست حزب اسلامی رسیده‌گی نشود، تظاهرات گسترده‌ای را در کابل و ولایات راه‌اندازی خواهد کرد. حکمتیار به حکومت اخطار داد که در صورت عملی نشدن این مطالبات، اگر بار دیگر تظاهراتی راه‌اندازی کنند، تنها یک مطالبه خواهند داشت که آن هم کناره‌گیری حکومت کنونی از قدرت خواهد بود. رهبر حزب اسلامی از طرف دیگر گفت که کشتی حکومت کنونی شکسته و در حال غرق شدن است. او در سخنانش چندین بار از «حکومت جدید»، «قیام ملی» و «استعفای ارگ‌نشینان» یاد کرد.

حکمتیار در پیوند به روند صلح از طالبان خواست که مشروط به اعلام آماده‌گی ارگ‌نشینان به استعفا، آتش‌بس را بپذیرند و به جای مذاکره با نماینده‌گان ارگ، با جناح‌های تأثیر‌گذار مذاکره کنند.

در عین حال همایون جریر، عضو ارشد حزب اسلامی، هدف این تظاهرات را جلوگیری از ترورهای هدفمند و جلوگیری از ترور علمای دینی و خبرنگاران یاد کرد. او به روزنامه ۸صبح گفت که در حال حاضر ترورهای هدفمند افزایش یافته، فساد اداری به اوجش رسیده و خشونت‌ افزایش یافته است. وی این وضعیت را برای حزب اسلامی و هوادارانش غیرقابل تحمل دانست و گفت که به همین منظور تظاهرات گسترده را در شهر کابل راه‌اندازی کرده‌اند. در ضمن آقای جریر خاطر‌نشان کرد که هدف دیگر این تظاهرات وادارا ساختن حکومت به تطبیق مفاد توافق‌نامه صلح با این حزب است. وی افزود که هم اکنون حدود سه هزار تن از اعضای حزب اسلامی در زندان‌های حکومت زندانی‌اند و حکومت باید هرچه زودتر آنان را آزاد کند. این عضو حزب اسلامی تصرح کرد که این حزب به هیچ وجه نمی‌خواهد کسانی که مرتکب جنایت شده و مشکلات «حق‌العبدی» دارند، آزاد شوند. او گفت کسانی که پیش از امضای موافقت‌نامه صلح زندانی شده‌ و به جرم فعالیت‌های سیاسی در زندان‌ هستند، آزاد شوند.

از سویی هم، این حزب با صدور قطع‌نامه‌ای هشت ماده‌ای از حکومت خواست که از ترورهای هدفمند، سرقت، تورید و قاچاق سلاح و روند ملیشه‌سازی جلوگیری کند و از ایجاد موانع فراروی صلح دست بردارند. به باور این حزب، حکومت عملاً سد راه صلح است و نمی‌خواهد مردم افغانستان با طالبان به یک صلح درازمدت برسند. آقای جریر افزود که حکومت باید به بسته پیشنهادی زلمی خلیل‌زاد لبیک بگوید. قابل یادآوری است که به تازه‌گی‌ زلمی خلیل‌زاد یک طرح را به حکومت و شماری از سیاستمداران پیش‌کش کرده است. در این طرح، نقشه راه ایجاد یک حکومت انتقالی پیش‌بینی شده است. روزنامه ۸صبح که به یک نسخه از این طرح دست یافته، گفته است که چندین سناریوی احتمالی برای ایجاد دولتی زیر نام «دولت انتقالی صلح» در این طرح پیش‌بینی شده است. با این حال آقای جریر این طرح را مثبت ارزیابی می‌کند و می‌گوید که مشکل جاری با تطبیق این طرح پایان می‌یابد. با این‌همه او نیز هشدار داد در صورتی که حکومت به خواست‌های حزب اسلامی رسیده‌گی نکند، تظاهرات مسالمت‌آمیزی را در کابل و سایر شهرها راه‌اندازی خواهند کرد.

در همین حال حکومت ادعای حزب اسلامی مبنی بر قاچاق سلاح و ملیشه‌سازی را رد کرده است. دواخان مینه‌پال، سخنگوی ارگ ریاست جمهوری، در توییتی گفته است: «بر حکومت اتهام وارد کردن که در کانتینرهای گندم، سلاح وارد می‌کند و ملیشه می‌سازد، از این حرف‌ها بوی خواست‌های یک همسایه دشمن می‌آید.» او اما در رابطه به خواست‌های دیگر حزب اسلامی گفته است که حکومت به عنوان نظام مشروع و قانونی، هر خواست را از نگاه قانون «پوره» می‌کند و هر تصمیم را نیز با توجه به منافع ملی می‌گیرد.

گفتنی است که گلبدین حکمتیار از چندی به این سو همواره از عملی نشدن مواد توافق‌نامه صلح از سوی حکومت شکایت دارد. باری آقای حکمتیار در بیست‌وششم دلو به مناسب خروج قشون سرخ شوروی از افغانستان هشدار داد که اگر توافق‌نامه صلح حزب اسلامی و دولت عملی نشود، با راه‌اندازی تظاهرات گسترده ارگ را محاصره و ارگ‌نشینان را به سرنوشت «پرچمی‌ها» گرفتار خواهد کرد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن