کمیسیون دست پرورده؟

استفاده از کاپی تذکره برای ثبت نام در انتخابات پارلمانی جنجال‌های زیادی را به راه انداخته است. گمان می‌رود که چنین کاری زمینه‌ی تقلب گسترده را در انتخابات فراهم سازد. آنچه از همه بیشتر در این ماجرا نگران‌کننده است، نقض استقلال کاری کمیسیون و مداخله‌ی رییس جمهور در امور آن است. آقای غنی با مداخله در امور کمیسیون نشان می‌دهد که باز هم مایل به اعمال نفوذ در پروسه‌ی انتخابات است و ظاهراً فاجعه‌ی تقلب انتخابات ۲۰۱۴ تأثیری بر اراده‌اش ندارد.

روزنامه‌ی اطلاعات روز گزارش می دهد که آقای غنی تصمیم استفاده از کاپی تذکره برای ثبت نام رای‌دهنده‌گان را بر کمیسیون انتخابات تحمیل کرده است. به گزارش این روزنامه، «رییس‌ جمهور غنی در آخرین جلسه‌اش با اعضای کمیسیون مستقل انتخابات که شماری از وزرای دولت، نماینده‌گان نهادهای بین‌المللی و سایر مقامات دولت نیز حضور داشتند، از اعضای کمیسیون می‌خواهد که طرزالعملی را تصویب و فیصله‌ای را اعلام کند که رای‌دهنده‌گان بتوانند توسط کاپی شناس‌نامه‌های‌شان برای انتخابات ثبت‌ نام کنند. رییس ‌جمهور بر این خواستش در حد خشم و پرخاش پافشاری می‌کند و با استفاده از زور و بدون توافق جمعی اعضای کمیسیون مستقل انتخابات اعلامیه‌ی نهایی به ‌صورت یک‌جانبه و نصف شب جمعه توسط کمیسیون صادر می‌شود.»

آنچه در این گزارش تکان‌دهنده است، همراهی گل¬¬آجان عبدالبدیع صیاد، رییس کمیسیون انتخابات با تصامیم رییس جمهور و سبوتاژ کردن دیگر کمیشنران این کمیسیون است. در واقع پس از این‌که در جلسه‌ی شش عضو کمیسیون اکثریت کمیشنران خلاف خواست آقای غنی موضع گرفتند، «گل‌آجان صیاد، رییس کمیسیون به بهانه‌ی تلفون به بیرون می‌رود و به آقای بیدار، عضو دیگر کمیسیون پیام می‌دهد. او نیز هم‌زمان با بیرون شدن از جلسه اعلام می‌کند که نصاب تکمیل نیست و نتیجه را ملغا اعلام می‌کند. این در حالی است که چهار همکار دیگر کمیسیون به ‌شمول مشاوران یوناما در جلسه حاضر بوده و تصمیم اعضا با امضای چهار عضو کمیسیون مبنی بر رد تصمیم رییس‌ جمهور و چسپاندن استیکرها به کاپی شناس‌نامه، درج کتابچه‌ی جلسات کمیسیون می‌شود.»

کشمکش‌های داخلی کمیسیون با ارگ نشان می‌دهد که تأثیرگذاری بر انتخابات پارلمانی برای ارگ چقدر مهم است. همین روند در انتخابات ریاست جمهوری نیز تکرار شده می‌تواند. آشکارا، ارگ از چشم‌انداز مشارکت نکردن لازم مردم در حوزه‌های نفوذ رییس جمهور نگران است. از بیانیه‌ی کمیسیون پیداست که مردم در مناطق ناآرام، به خصوص مناطق پشتون‌نشین نگران اند که در صورت چسپاندن استیکر انتخابات در پشت تذکره، امنیت جانی‌شان از سوی طالبان به خطر بیفتد. این گروه به طور پیوسته بر مراکز ثبت نام حمله می‌برد.

در عین حال، این نگرانی‌ها اگر از سوی ارگ جدی گرفته نشود، مردم مناطق مذکور ثبت نام نکرده و در انتخابات هم شرکت نخواهند کرد. این موضوع میزان آرا را به سود مخالفان رییس جمهور در مناطق آرام تغییر خواهد داد. نگرانی از جدال‌های قومی نیز وجود دارد. به عنوان مثال، در انتخابات پارلمانی قبلی اکثریت نماینده‌گان غزنی متعلق به هزاره‌های افغانستان بود، این مسئله باعث جنجال شد و شماری از نماینده‌گان به رغم برنده شدن از رفتن به پارلمان بازماندند.

به گزارش ۸صبح، نتایج انتخابات پارلمانی غزنی زمانی با جنجال مواجه شد که حامد کرزی، رییس جمهور [پیشین] کشور در یک کنفرانس خبری از نتایج ابتدایی انتخابات در ولایت غزنی ابراز نارضایتی کرد. آقای کرزی در این نشست گفت: «در برخی از ولایات افغانستان، انتخابات آن‌گونه که باید می‌شد، نشد. به ویژه در ولایت غزنی ۱۲ ولسوالی از این انتخابات محروم شدند.» آقای کرزی تأکید کرد که در ولایت غزنی وحدت ملی حفظ نشده است. وی افزود: «کمیسیون انتخابات و کمیسیون سمع شکایات انتخاباتی به ‌خاطر تأمین وحدت ملی و مصالح ملی، درباره‌ی غزنی و برخی از ولایات دیگر، که در آن‌ها انتخابات درست برگزار نشده و نماینده‌گی از مردم به گونه‌ای که باید صورت می‌گرفت، صورت نگرفته، اقداماتی را انجام دهند تا این نقیصه رفع شود.»

همین اکنون نیز در ولایت غزنی برخی از گروه‌های قومی می‌گویند که باید زمینه‌ی اشتراک آن‌ها در انتخابات پارلمانی مساعد شده تا جنجال انتخابات قبلی تکرار نشود. ولی مشکل در این‌جاست که در مناطق پشتون‌نشین امکان تهدید رای‌دهنده‌گان و برگزار نشدن انتخابات به خاطر نفوذ طالبان وجود دارد. برای همین ارگ می‌کوشد تا جای ممکن زمینه‌ی اشتراک رای‌دهنده‌گان در مناطق مذکور را فراهم سازد تا هم موازنه‌ی قومی در انتخابات پارلمانی و هم انتخابات ریاست جمهوری حفظ شود.

خشم و زورگویی رییس جمهور نشان می‌دهد که او به خاطر مصالح قومی و سیاسی خود استقلال و اعتبار نهادهای انتخاباتی را زیر سوال می‌برد. از زمان آغاز روند ثبت نام رای‌دهنده‌گان، مشکل بنیادین همانا بی‌باوری مردم نسبت به انتخابات بوده است و اکنون با این جنجال‌ها مشخص است که ارگ هیچ علاقه‌ای به احیای اعتبار نهادهای انتخاباتی و اعتماد مردم به برگزاری یک انتخابات شفاف ندارد. رییس جمهور اگر علاقه‌ای به استقلال کمیسیون انتخابات دارد، به فیصله‌ها و طرزالعمل‌های داخلی آن احترام بگذارد. اگر چنین نکند به هیچ وجه نمی‌توان استقلال کمیسیون را باور کرد. با این‌که اعضای کمیسیون، به خصوص رییس آن، با لحن قاطع صحبت از استقلال نهاد کرده، اما اکنون روشن است که این اظهارات نمایشی بیش نبوده است.

آقای اشرف غنی همواره شعار داده است که صلاحیت و اختیارات به نهادها واگذار شود و نه افراد. ولی اکنون خلاف آن عمل می‌کند. در دولت، افراد خاص در ارگ و شورای امنیت بیشتر از وزیرانی که از پارلمان رای آورده‌اند، صلاحیت دارند. انحصار صلاحیت بدترین شکل ممکن در اختیار ارگ است. جالب این‌جاست که اشرف غنی برای محدود کردن وزارت‌هایی که متعلق به تیم خودش نیست (مانند وزارت معارف)، ریاست‌های مستقل آن را جدا می‌کند، ولی صلاحیت‌های گسترده را به وزارت‌های متعلق به تیم خود اعطا می‌کند. آقای اکلیل حکیمی هرچند سمت وزارت مالیه را در اختیار دارد، ولی در عمل یک صدراعظم است. همین‌طور، دایره‌ی اختیارات و نفوذ آقای اتمر نیز به عنوان مشاور شورای امنیت ملی که همانند وزارت‌های کلیدی از امکانات، معاشات و کارمندان زیادی برخوردار است، روشن نیست.

به این ترتیب، آقای غنی با انحصار قدرت، تحت کنترول در آوردن نهادها و دادن اختیارات گسترده به تیم خود، نشان می‌دهد که در عرصه‌ی دولت‌داری همانند چهره‌ی اقتدارگرایی چون داوودخان عمل می‌کند. نهادها اکنون چیزی فراتر از او نیستند. اگر آقای غنی به همین منوال شعارها و وعده‌های قبلی خود، مانند تقویت نهادها را نقض کند، به زودی از خود چهره‌ی سیاست‌مدار نمایش‌پیشه و خلاف ورز را برای همیشه در ذهن مردم حک خواهد کرد.

دیدگاه are closed.

هشت صبح در شبکه‌ اجتماعی فیسبوک