شناس‌نامه‌ی غور؛ روزنه‌ی امید برای فرهنگیان

محمدحسین نیک‌خواه

قرار است کتاب «شناس‌نامه‌ی غور» در شهر فیروزکوه مرکز این ولایت رونمایی شود. ۱۰ تن از اعضای انجمن ادبی غور طی دو سال مطالب این کتاب را گردآوری کرده و ادعا دارند این نخستین کتابی است که برای معرفی کامل یک ولایت در افغانستان چاپ شده است.

در این کتاب ۷۰۰ صفحه‌ای، معلوماتی در مورد تاریخ قدیم و وضعیت کنونی ولایت غور گنجانده شده است. نویسنده‌گان باور دارند نشر آن می‌تواند سبب آشنایی بیش‌تر ساکنان دیگر ولایت‌های کشور با ولایت محروم غور شود.

مسوولان ریاست اطلاعات و فرهنگ غور هر چند از وضعیت چاپ و نشر کتاب در این ولایت راضی نیستند، اما چاپ و نشر شناس‌نامه‌ی غور را مهم‌ترین فعالیت فرهنگی طی ۱۸ سال اخیر در این ولایت می‌دانند.

این کتاب با هزینه‌ی اداره محلی ولایت غور و پشتی‌بانی شخص والی در ایران چاپ و روانه‌ی بازار فروش در افغانستان شده است.

برخی نویسنده‌گان نواقصی را در چاپ و نشر کتاب ذکر کرده‌اند و این نواقص را در اثر علمی‌ای که بیش‌تر از ۱۰ نفر روی آن کار کرده است قابل قبول نمی‌دانند.

با این حال نویسنده‌گان شناس‌نامه‌ی غور هم وجود برخی مشکلات در آن را می‌پذیرند، اما چاپ و نشر آن را دست‌آوردی بزرگ برای ولایت محروم و دورافتاده‌ی غور می‌دانند.

 

تلاش جمعی برای شناس‌نامه‌ی غور

انجمن ادبی غور سال ۱۳۹۴ خورشیدی به گونه رسمی ثبت شد و فعالیتش را آغاز کرد. هر چند این نهاد تا کنون ساختمان دایمی ندارد و در مکان‌های گوناگون برگزار می‌شود، اما فعالیت آن برای مردم غور یک دست‌آورد به حساب می‌آید.

اعضای انجمن روزهای چهارشنبه هر هفته دور هم گرد می‌آیند، شعر نقد می‌کنند و طی چند سال اخیر با کوشش آن‌ها بیش‌تر از پنج عنوان کتاب در این ولایت چاپ شده است.

فضل‌الحق فایق، رییس انجمن ادبی غور به روزنامه‌ی ۸صبح می‌گوید معلومات کامل در مورد ولایت غور فرهنگ، تاریخ، اداب و رسوم و مکان‌های تاریخی و تفریحی این ولایت در کتاب شناس‌نامه‌ی غور گنجانده شده است. آقای فایق می‌افزاید این کتاب نخستین کتابی است که در مورد معرفی کامل یک ولایت در افغانستان چاپ شده است.

غلام‌ناصر خاضع، والی غور در گفت‌وگو با روزنامه‌ی ۸صبح می‌گوید هزینه‌ی مالی تحقیق، نگارش و چاپ کتاب که بالغ بر ۴۵۰ هزار افغانی می‌شود از بودجه دولت و از سوی اداره‌ی محلی غور پرداخت شده است.

والی غور چاپ و نشر این کتاب را نشانه‌ی توجه حکومت به حوزه‌ی فرهنگ دانسته و آن را در معرفی و شناساندن ولایت غور برای ساکنان دیگر ولایت‌ها ارزنده می‌داند.

نقد شناس‌نامه غور

حمیدالله کام‌گار نویسنده‎‌ی کتاب «غور، گوهری در صدف خراسان» در مطلبی کتاب شناس‌نامه غور را از چند جهت نقد کرده است. کام‌گار در این نوشته تلاش کرده نکات ضعف و قوت کتاب را برجسته نماید. بخشی از مطلب آقای کام‌گار به‎‌گونه فشرده این‌جا ذکر می‌شود.

به نوشته‌ی کام‌گار (از مهم‌ترین نکات مثبت این مجموعه می‌توان به تحقیقات میدانی نویسنده‌گان آن اشاره نمود که این تحقیقات میدانی در اکثر کتاب‌های منتشر شده در مورد غور کم‌تر به چشم می‌رسد.

۱ – در روی جلد کتاب تنها یک تصویر از «گل‌های قالین» قرار گرفته که از دید من هیچ هم‌خوانی با نام کتاب و محتویات آن نداشته؛ از طرفی قالین هنرِ دستی مردم غور نه؛ بلکه در تمام مناطق افغانستان بافته می‌شود و این هنر بیش‌تر به دست ترکمن‌های افغانستان است و جالب‌تر این‌که در غور اصلاً نژادی به نام ترکمن وجود نداشته و ندارد.

۲ – در روی جلد و کنار آن، سه بار نام کتاب اشتباه تایپی و املایی دارد. اگرچه این اشتباهات در داخل کتاب هم زیاد به چشم می‌خورَد، اما چون اولین نگاه مخاطب به طرح جلد کتاب است، بناً باید در آن توجه جدی صورت گیرد.

۳ – در تمام صفحات کتاب؛ بعد از عنوان؛ پاراگراف اول (۰.۲) سانتی‌متر به قسمت داخلی کشیده شده و شروع متن تمام پاراگراف‌های اول بعد از (۰.۲) سانتی‌متر شروع گردیده که اشتباه است.

 ۴ – در معرفی سلسله‌هایی که از سرزمین غور برخاسته‌اند فقط نام گرفته شده و لیست گردیده؛ می‌توانست در کتابی با این حجم بالا، در مورد هر سلسله در حد پنج تا ۱۰ صفحه معلومات بیش‌تر ارایه گردد تا شکوه و قدرت و جلال گذشته‌ی این سرزمین را به مخاطب نشان بدهد.

۵ – بر اساس تحقیقات صورت گرفته توسط این‌جانب؛ در غور تاریخی (۱۱) منطقه‌ی آن و یا مناطقی که فرمان‌روایان‌شان غوری‌ها بودند، پایتخت شناخته شده است. اما در کتاب شناس‌نامه‌ی غور به این مسأله اشاره‌ای هم نگردیده و جا دارد در چاپ‌های بعدی به پایتخت‌های تاریخی غور مطلبی گنجانیده شود.)

 

مشکلات اهالی فرهنگ و هنر

در حالی که چاپ کتاب شناس‌نامه‌ی غور به عنوان یک دست‌آورد از سوی اداره‌ی محلی این ولایت دانسته می‌شود، اما برخی از فرهنگیان غوری وضعیت کلی حوزه‌ی فرهنگ به ویژه چاپ و نشر کتاب را قناعت‌بخش نمی‌دانند.

محمدنصیر توکلی، معاون انجمن ادبی غور باور دارد هر چند طی سال‌های اخیر برخی آثار نویسنده‌گان غوری با تلاش انجمن ادبی چاپ و نشر شده است، اما حکومت مرکزی برای پشتی‌بانی از نویسنده‌گان و هنرمندان هیچ اقدام قابل ملاحظه‌ای انجام نداده است.

فخرالدین آریاپور، رییس اطلاعات و فرهنگ غور چاپ کتاب شناس‌نامه‌ی غور را مهم‌ترین دست‌آورد بخش فرهنگی این ولایت طی ۱۸ سال اخیر می‌داند، اما با این حال وضعیت چاپ و نشر کتاب و به صورت کل حال و هوای حوزه‌ی فرهنگ را قابل قبول نمی‌داند.

اداره‌ی محلی ولایت غور و برخی فرهنگیان این ولایت تاکید می‌کنند در ولایت باستانی‌ای که زمانی مرکز فرمان‌روایی سلاطین بوده است باید وضعیت فرهنگ و هنر خیلی بهتر از اینی باشد که هست.

فرهنگیان غور باور دارند حکومت مرکزی و وزارت اطلاعات و فرهنگ کشور تا کنون هیچ اقدام قابل ملاحظه‌ای برای پشتی‌بانی از حوزه‌ی فرهنگ در این ولایت انجام نداده است.

با وجود همه‌ی مشکلاتی که بخش فرهنگ در ولایت غور دارد، باز هم چاپ و نشر کتاب شناس‌نامه‌ی غور روزنه‌ای تازه را برای فردایی بهتر در بخش فرهنگ و هنر در این ولایت باز کرده است.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن