بازار میوه‌های تازه: نبود سردخانه‌های معیاری، ورود میوه‌های خارجی و افت نرخ‌ها

در روزهای آغازین فصل میوه‌های تازه‌ی افغانستان قرار داریم. در بازارهای کوچک و بزرگ سطح شهر، میوه‌های تازه‌ی داخلی و خارجی فراوان به چشم می‌خورَد. با این حال، تاجران میوه‌ی تازه می‌گویند که نرخ میوه‌ی تازه، به صورت بی‌رویه‌ای پایین آمده و به کاسبان صدمه وارد کرده است. هم‌چنان، به ادعای تاجران، نبود سردخانه‌های معیاری و افت قیمت‌ها باعث شده است که تاجران و دهقانان میوه، مفاد چندانی از این رهگذر به دست نیاورند.

امید حیدری، مسوول اتحادیه‌ی تاجران میوه‌های تازه و سبزی افغانستان، می‌گوید که در سال‌های پیش، تاجران، میوه‌های تازه و سایر محصولات‌شان را به هند می‌فرستادند. با بسته شدن مسیر حریم هوایی پاکستان به هند، هزینه‌ی این انتقال تجارتی بلند شده است و تاجران نمی‌توانند محصولات را به هند بفرستند. آقای حیدری می‌افزاید که قسمت اعظمی از میوه‌های تازه‌ی افغانستان، به پاکستان می‌رود و در برابر پول ناچیز به فروش می‌رسد. وی این مقدار مفاد تاجران را از رهگذر صادرات میوه‌ی تازه به پاکستان، بسیار اندک و برای دهقانان و تاجران زیان‌آور عنوان می‌کند.

آقای حیدری هم‌چنان می‌افزاید که حکومت، برای اخذ ویزا و دیگر امکانات، به خاطر صادرات میوه‌های تازه به بیرون، هم‌کاری نمی‌کند. به قول او، زمانی که راه برای تاجران جهت صادرات باز می‌شود، باید در بخش‌های انتقال پول و امنیت شغلی در بیرون از کشور نیز با تاجران هم‌کاری صورت بگیرد.

با این حال، مسوولان وزارت تجارت و صنعت می‌گویند که آنان، اخیراً در صحبتی که با تاجران میوه‌های تازه داشته‌اند، روی چند راه ترانزیتی برای صادرات میوه‌های تازه بحث کرده‌اند.

 

نبود سردخانه‌های معیاری

امید حیدری می‌گوید که یکی چالش‌های عمده‌ی فراراه تاجران میوه‌های تازه و سبزیجات در افغانستان، نبود سردخانه‌های معیاری است. به گفته‌ی آقای حیدری، وزارت زراعت، از چندین سال به این‌سو نتوانسته است که نیازهای تاجران را مبنی بر ایجاد سردخانه‌های معیاری در شهرهای مختلف، رفع کند. مسوول اتحادیه‌ی تاجران میوه‌های تازه و سبزیجات، می‌گوید که شمار محدودی از سردخانه‌ها در مرکز و چند ولایت انگشت‌شمار وجود دارد که برای نگه داری محصولات کفایت نمی‌کند.

در همین حال، شیرآغا، یکی از تاجران میوه‌های تازه، می‌گوید که در سایر کشورها، هنگامی که وضعیت بازار نامناسب و زیان‌آور می‌شود، تاجران میوه‌های تازه، میوه‌های‌شان به سردخانه‌ها انتقال می‌دهند و در زمان مناسب، به بازار عرضه می‌کنند، اما در افغانستان حکومت نتوانسته است این امکان را فراهم کند. آقای شیرآغا می‌افزاید که این وضعیت، تاجران را از کار، دل‌سرد می‌کند.

 

«دوازده سردخانه بزرگ می‌سازیم.»

با این حال، مسوولان وزارت زراعت می‌گویند که این وزارت، طرح ساخت ۱۲ سردخانه‌ی معیاری و بزرگ را در ده ولایت نهایی کرده است. اکبر رستمی، سخنگوی وزارت زراعت، می‌گوید که این سردخانه‌ها در ولایت‌هایی که بیش‌ترین تولید میوه‌های تازه را دارند ساخته می‌شود. به گفته‌ی آقای رستمی، ساخت ۱۲ سردخانه، ۲۶ میلیون افغانی هزینه خواهد برد. سخنگوی وزارت زراعت، می‌گوید ظرفیت هر کدام این سردخانه‌ها را ۵۰۰  متریک تن خواهد بود. در کنار این، آقای رستمی تأکید می‌کند که وزارت زراعت، اخیراً شماری از سردخانه‌های غیر فعال را نیز در شماری از ولایت‌ها فعال کرده است.

 

انتقال پر دردسر

در کنار این، تاجران میوه‌های تازه، در راستای انتقال میوه‌ها از ولایت‌ها  نیز با مشکلات بسیاری مواجه اند. به گفته‌ی آقای حیدری، در بسیاری مواقع، میوه‌های دهقانان و تاجران، برای چندین روز در راه می‌مانند و فاسد می‌شوند. نجابت حیدری، رییس مارکیت خربزه و تربز، می‌گوید که یک روز پیش از عید، راه‌های مواصلاتی به کابل بسته شد و تمام موترهای پر از میوه‌های تازه، برای چندین روز در راه ماندند. آقای حیدری می‌افزاید که پس از آن‌که راه باز شد، میوه‌های تازه به صورت بی‌رویه‌ای وارد کابل و سبب برهم زدن وضعیت بازار شد.

اعضای اتحادیه‌ی تاجران میوه‌های تازه و سبزیجات می‌گویند که آنان نشست‌هایی با نهادهای حکومت ذی‌ربط داشته‌اند، اما با این وجود روزبه‌روز، برعلاوه‌ی آن‌که مشکلات تاجران کاهش نمی‌یابد، افزون نیز می‌شود.

 

واردات میوه‌ی خارجی

یکی دیگر از  عواملی که باعث کم‌رنگ شدن بازار میوه‌های تازه‌ی داخلی شده است، واردات میوه‌های تازه از خارج است. آقای حیدری می‌گوید که حکومت، نتوانسته است که بر اساس یک طرح و پلان مشخص، جلو واردات میوه‌های تازه از خارج را بگیرد و استفاده از میوه‌های داخلی را ترویج کند.

نجابت حیدری، می‌گوید که بخش زیادی از ادارات دولتی، هتل‌های عروسی و مردم، از میوه‌های خارجی استفاده می‌کنند. این امر، به شدت سبب صدمه زدن به بازار میوه‌های داخلی شده است.

این در حالی است که امسال، با آغاز فصل میوه‌های تازه، نگرانی‌های کارکنان در این بخش، از حیث صادرات و افت قیمت‌ها در داخل، مطرح می‌شود. همین اکنون، در شماری از ولایت‌های تولید‌کننده‌ی میوه‌های تازه و مرکز، نرخ برخی از میوه‌های داخلی به صورت بی‌پیشینه‌ای کاهش یافته است. پیش از این، از فروش هر کیلو میوه و ترکاری در فراه، از یک تا سه افغانی گزارش شده بود.  حکومت، پیش از این ایجاد دهلیزهای هوایی برای صادرات میوه‌جات خبر داده است، اما چنان‌که دیده می‌شود، این راه‌ها در بسیاری از مواقع بسته است و گاهی نیز، برای تاجران گران تمام می‌شود. اکنون، بسیاری از تاجران می‌گویند که تاکنون، قادر به صادرات میوه‌های تازه به بیرون از کشور نشده‌اند.

Comments are closed.