پنج ماه تا خروج نیروهای بین‌المللی؛ زنان افغان از آینده مبهم نگران‌اند

آسیه حمزه‌ای

جو بایدن، رییس جمهور امریکا، با اعلام پایان طولانی‌ترین جنگ، از خروج کامل نیروهای کشورش از افغانستان تا ماه سپتامبر سال جاری میلادی خبر داد. خروجی که به گفته او سبب خواهد شد امریکا به شکل نظامی پای خود را از افغانستان بیرون بکشد، اما فعالیت دیپلماتیک و کمک‌های بشردوستانه‌اش تداوم یابد. این خبر بازتاب‌ فراوانی داشت، تا آن‌جا که برخی، این خروج را قبل از رسیدن به یک توافق سیاسی، غیرمسوولانه می‌دانند. در این میان، نگرانی‌های زنان بیش‌تر است. شماری از فعالان زن در عرصه‌های مختلف می‌گویند که خروج مستقیم و بی‌شرط امریکا در حالی صورت می‌گیرد که در رابطه با بسیاری از موضوعات به شمول زنان و حقوق آن‌ها در مرحله پساخروج نه صحبتی شده و نه وضاحتی داده شده است. زنان می‌گویند فقط نگران خود نیستند، بلکه نگران کشورشان نیز هستند که برای‌شان جایگاه مادر را دارد.

حبیبه سرابی، عضو هیات مذاکره‌کننده صلح

نگرانی از خروج پیش از رسیدن به توافق سیاسی

حبیبه سرابی، عضو هیات مذاکره‌کننده دولت افغانستان در دوحه قطر، در این رابطه به روزنامه ۸صبح می‌گوید که گفته می‌شد خروج کامل نیروهای امریکایی توام با شرایط است، اما متاسفانه شاهد رویه مخالف آن هستیم. این خروج بدون در نظر گرفتن هیچ شرایطی صورت می‌گیرد، شرط و شروطی برای خروج نیروهای ایالات متحده امریکا از افغانستان وجود ندارد و به‌ طور مستقیم عملی خواهد شد که به عقیده من خروج در چنین شرایطی کار درستی نیست.

او در ادامه ضمن اشاره به این‌که مردم افغانستان همواره در برابر تروریسم و افراط‌گرایی ایستاده و مقابله کرده‌اند، تاکید می‌کند که امریکا و جامعه جهانی در قبال مردم افغانستان مسوول هستند و باید باشند. مردم افغانستان در مقابله با تروریسم و افراط‌گرایی قربانی‌های زیادی داده‌اند. قربانی‌های ما فقط از امروز نیست، بلکه از دوران نفوذ شوروی قربانی داده‌ایم، خون داده‌ایم و از همان زمان مبارزه شروع شده است. بعد از دهه‌ها مبارزه که مردم این کشور بهای سنگین و سختی را پرداخته‌اند، امریکا و جامعه جهانی نباید به راحتی از کنار افغانستان عبور کنند.

بانو سرابی تصریح می‌کند که خروج کامل بدون شرط و بدون رسیدن به یک توافق سیاسی، برای ما نگران‌کننده است و باید ابتدا توافق سیاسی صورت می‌گرفت. سرابی افزود که ما افغان‌ها هیچ‌گاه فکر نمی‌کردیم امریکایی‌ها مادام‌العمر در افغانستان می‌مانند، اما باید اول توافق انجام می‌گرفت و بعد مسوولانه برنامه خروج نیروهای امریکایی اعلام می‌شد. خروج باید به شکلی باشد که هیچ یک از دست‌آوردهای دو دهه اخیر به شمول دست‌آوردهای زنان دچار تزلزل و بی‌ثباتی نشود.

فاطمه گیلانی، عضو هیات مذاکره‌کننده صلح

احتمال جنگی مهلک

فاطمه گیلانی، دیگر عضو هیات مذاکره‌کننده دولت افغانستان، نظر متفاوت‌تری در این رابطه دارد.

او به ۸صبح می‌گوید این درست است که زنان برای دست‌آوردهای خود قربانی‌های زیادی داده‌اند، اما آن‌چه واضح و مبرهن است، این است که ما دیگر از زن چندین دهه قبل صحبت نمی‌کنیم. زنان امروز، زنان قوی هستند که واقعاً دیگر کسی نمی‌تواند هر شرایطی را به آن‌ها تحمیل کند. زن افغان را دیگر کسی نمی‌تواند نادیده بگیرد و چندین ماه مذاکره در دوحه و چانه‌زنی نماینده‌گان زن گویای این واقعیت بوده است. مساله دیگر و مهم‌تر این است که اگر تا پیش از ۱۱ سپتامبر ما نتوانیم موضوع صلح را نهایی بسازیم، بی‌پرده باید گفت که جنگی مهلک و خطرناک در راه خواهد بود و در آن صورت همه آسیب خواهیم دید؛ زن، مرد، کودک  و جوان و کهن‌سال.

به عقیده فاطمه گیلانی، در شرایطی که خروج کامل نیروهای امریکایی از خاک افغانستان قطعی شده است، باید تمرکز روی این شود که مساله صلح را تا پیش از سپتامبر نهایی کنیم و به سرانجام برسانیم.

فرشته کریم، فعال حقوق زنان و اطفال و موسس نهاد چهارمغز

اتحاد کنیم که مادر (وطن) خونین‌تر نشود

فرشته کریم، فعال حقوق زنان و اطفال و موسس نهاد چهارمغز، خروج امریکا را نامسوولانه و غافل‌گیرکننده توصیف می‌کند. او به ۸صبح می‌گوید  که هر چند اعلان این خروج غافل‌گیرکننده بود، اما حالا جای بحث و صحبت برای این‌که چرا این‌گونه شد وجود ندارد و هیچ‌یک از شهروندان افغانستان نباید وقت خود را برای این موضوع تلف کند. به گفته او، اکنون زمان عمل است که خودمان چه باید بکنیم تا مادر که وطن است خونین‌تر نشود، تا خانه‌مان که وطن است، ویران‌تر نشود.

او خطاب به رهبران سیاسی می‌گوید که زمان، زمان اتحاد است، چه برای زنان چه برای مردان. او می‌گوید که حاشیه‌ها را باید کنار گذاشت و باید چند دست، یک دست شود تا به اتحاد درونی برسیم. رهبران سیاسی و هر آن‌که در این ملک داعیه رهبر بودن را دارد، باید امروز خود را نشان بدهد. چه می‌تواند بکند؟ به عنوان کسی که در سطح جامعه حضور دارم، بعد از اعلان موضوع خروج ناگهانی امریکایی‌ها شاهد نگرانی و علامه‌های سوال در گفتار بسیاری از شهروندان هستم؛ این‌که چه خواهد شد! امروز افغانستان در یک نقطه مهم تاریخی قرار گرفته است که همه در آن نقش مهم بازی می‌کنند، از یک شاگرد مکتب گرفته تا یک جوان، کسانی که برای زنان کار می‌کنند، کسانی که برای اطفال کار می‌کنند. کسانی که در سیاست هستند، کسانی که در فرهنگ هستند و…

فرشته ادامه می‌دهد: نگرانی‌هایی که من دارم، مانند هر شهروند دیگر این است که به سختی ساختیم، اکنون چه خواهد شد؟ آیا این خروج منجر به تشدید جنگ خواهد شد؟ به سختی و با رنج، ۲۰ سال است خشت‌خشت روی هم مانده‌ایم تا خانه‌مان را آباد کنیم. با این حال، نگران بودن باید ما را به مرحله عمل برساند، نه این‌که دست روی دست بگذاریم. باید برخیزیم. برای کودک این وطن برخیزیم، برای زنان این وطن برخیزیم، برای پدران و مادران این وطن برخیزیم.

گیتا سعید، شاعر و فعال مدنی

زنان در خط اول قربان‌گاه جنگ؛ در کنار اردوی قهرمان بایستیم

گیتا سعید، شاعر و فعال حقوق زنان است. او که خود قربانی جنگ است و همسرش از سوی طالبان در فاریاب کشته شد، در این باره به ۸صبح می‌گوید که خروج امریکا برخلاف توقعات و انتظارات با در نظر داشت وضعیت بد جاری در کشور، کاملاً غیرمسوولانه و به‌ شدت نگران‌کننده است.

او پیش‌بینی می‌کند که اگر این خروج، آتش جنگی جدید را در افغانستان روشن کند، زنان بازهم در خط اول قربان‌گاه قرار خواهند داشت. به نظر خانم سعید، مردم اعم از زن و مرد، در چنین شرایطی نباید پُشت نظام را خالی کنند تا دوران سقوط حکومت داکتر نجیب تکرار نشود و افغانستان دوباره در کام اژدهای جنگ و بربریت فرو نرود. او می‌افزاید که اتحاد مردم و حمایت‌شان از داشته‌ها و بودن‌شان در کنار اردوی قهرمان، مهم‌ترین و عاقلانه‌ترین تصمیمی خواهد بود که تاریخ سیاسی و اجتماعی مشترک مردم افغانستان را رقم خواهد زد.

در حالی امروز همه از اتحاد می‌گویند، جو بایدن در اظهارات اخیرش افغانستان را کشوری توصیف کرد که هیچ‌گاه ماموریت اتحاد در آن نداشته است و اتحاد در این کشور ایجاد نمی‌شود. با توجه به این‌که خروج کامل نیروهای امریکایی تا ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۱ عملی خواهد شد، باید بیش از پیش به این پرداخت که میراث ۲۰ ساله امریکا برای افغانستان چه بوده است؟ چرا پیش از توافق سیاسی افغانستان را ترک می‌کند و چرا در موارد بسیاری وضاحتی از دوران پساخروج خود نداده است؟ مهم‌تر از همه این‌که ما چه‌قدر می‌توانیم متحد شویم؟ برای افغانستانی با پیشینه چهار دهه جنگ چه روزهایی در انتظار است؟

دکمه بازگشت به بالا