فراهیان: جنازه‌ی تومان را دفن می‌کنیم

محمدحسین نیک‌خواه

بیش‌تر از دو هفته می‌شود که کارزار منع استفاده از تومان  در ولسوالی‌های مرزی ولایت فراه آغاز شده است. فعالان مدنی فراه به نتایج مثبت این کارزار خوش‌بین‌اند و از حکومت می‌خواهند برای پشتی‌بانی از آن تلاش کند.

تا همین چند سال پیش که ارزش تومان  کاهش نیافته بود، بیش‌تر معاملات در مرکز فراه و ولسوالی‌های هم‌مرز با ایران با استفاده از این پول صورت می‌گرفت، اما هرچه بهای تومان کاهش یافت، مردم فراه هم معامله با این ارز را کاهش دادند.

والی فراه چندی پیش در دیدار با بزرگان قومی ولسوالی‌های مرزی این ولایت از آنان خواست مردم را برای استفاده بیش‌تر از پول افغانی و کاهش دادوستد با تومان تشویق کنند.

از دید فعالان مدنی فراه با آن‌که استفاده از ارزهای خارجی نسبت به گذشته در این ولایت کاهش چشم‌گیری یافته است، اما در برخی ولسوالی‌ها هنوز هم تومان  و روپیه (کلدار پاکستانی) به پیمانه زیاد استفاده می‌شود.

برخی نماینده‌گان فراه در مجلس نماینده‌گان نیز با استقبال از آغاز کارزار منع استفاده از تومان  از حکومت می‌خواهند با ایجاد سازوکار قانونی پول افغانی را در این ولایت ترویج دهد.

کاهش چشم‌گیر استفاده از تومان

پس از آغاز کارزار منع استفاده از کلدار پاکستانی در ولایت شرقی خوست و گسترش آن به دیگر ولایت‌های کشور از چندی قبل کارزار منع استفاده از تومان  و کلدار پاکستانی در ولایت فراه نیز آغاز شده است.

هر چند با تلاش زیاد، نتوانستیم دیدگاه اداره محلی فراه را در این مورد به دست آوریم، اما دفتر والی فراه چندی پیش با نشر خبرنامه‌ای اعلام کرد کارزار منع استفاده از تومان  در ولسوالی‌های مرزی این ولایت آغاز شده است.

در این خبرنامه آمده بود که محمدشعیب ثابت، والی فراه در دیدار با بزرگان و موی‌سفیدان ولسوالی‌های هم‎مرز با ایران از آنان خواسته در معاملات‌شان از افغانی استفاده کنند.

به روایت برخی فعالان مدنی ولایت فراه تا چند سال پیش اکثر مردم در مرکز و ولسوالی‌ها معاملات بزرگ مانند زمین، خانه و موتر را با استفاده از تومان  صورت می‌دادند، اما با کاهش بهای تومان استفاده مردم هم از این ارز کاهش یافت.

بریالی غفاری، از فعالان مدنی فراه در صحبت با روزنامه ۸صبح می‌گوید استفاده از تومان در مرکز و برخی ولسوالی‌های این ولایت کاهش چشم‌گیری یافته است، اما در ولسوالی‌های هم‌مرز با ایران هنوز هم تومان  استفاده می‌شود.

در ولسوالی‌های لاش‌جوین، قلعه‌کاه، اناردره، شیب‌کوه و پشت‌کوه که در نزدیکی مرز ایران موقعیت دارد تومان و در ولسوالی‌های گلستان، بکوا و فراه‌رود که نزدیک ولایت هلمند است، کلدار پاکستانی در دادوستد استفاده می‌شود.

زیان بزرگ اقتصادی با کاهش بهای تومان

برخی فعالان اقتصادی و صرافان ولایت فراه باور دارند که دو دسته افراد از تومان  در این ولایت استفاده می‌کنند؛ کسانی که برای کارگری به ایران می‌روند و با خود تومان می‌آورند و سرمایه‌دارانی که در برخی ولسوالی‌ها در معاملات بزرگ‌شان از تومان استفاده می‌کنند.

حاجی عبدالله عزیزی، از فعالان اقتصادی در ولایت فراه به روزنامه ۸صبح می‌گوید هم کارگرانی که از ایران به فراه تومان می‌فرستند و هم افرادی که سرمایه‌‌شان تومان بود با کاهش بهای آن زیان بزرگ اقتصادی دیده‌اند.

اتحادیه سرتاسری صرافان افغانستان هم تأکید دارد که برخی سرمایه‌داران و صرافان در ولایت‌های هرات، فراه و نیمروز با کاهش بهای تومان زیان کرده و حتا تا به ورشکسته‌گی رسیده‌اند.

بهاءالدین رحیمی، معاون اتحادیه سرتاسری صرافان افغانستان در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح ضمن استقبال از آغاز کارزار منع استفاده از تومان در ولایت فراه، از بانک مرکزی افغانستان می‌خواهد سازوکار مشخصی را برای ترویج پول ملی کشور در ولایت‌های مرزی روی دست گیرد.

آقای رحیمی می‌افزاید طی سال‌های اخیر به دلیل مشکلات اقتصادی ایران و اعمال تحریم‌های شدید امریکا بر این کشور، نرخ تومان نوسان‌های زیادی داشت و این مسأله زیان بزرگی به صرافان و سرمایه‌داران در ولایت‌های زون غربی افغانستان نیز به بار آورد.

از دید او پول افغانی نشانه‌ی اقتدار و هویت ملی افغانستان است و حکومت، به ویژه بانک مرکزی، باید مردم را به استفاده از پول ملی‌شان و منع استفاده از پول‌های خارجی در معاملات تشویق کنند.

آگاهان امور اقتصادی باور دارند که استفاده از پول ملی می‌تواند بازدهی بهتری برای سرمایه‌داران داشته باشد. آنان می‌گویند که در صورت استفاده از پول افغانی، مشکلات اقتصادی در کشورهای همسایه و نوسان ارزهای خارجی نمی‌تواند اثر منفی بر دارایی سرمایه‌داران بگذارد.

خوش‌بینی‌ها از ترویج پول افغانی

از دید آگاهان امور دلایل گوناگونی برای استفاده از تومان و دیگر ارزهای خارجی در ولایت فراه وجود دارد. دکتر داوود عرفان، استاد دانشگاه و آگاه امور سیاسی باور دارد، در ولسوالی‌هایی که با ایران مرز مشترک دارد، پول افغانی در بازار عادی به عنوان پول دادوستد معمول است، اما گاهی از تومان به ویژه در خریدوفروش موتر استفاده می‌شود.

از نظر او  دلیل استفاده از تومان، کارگران زیادی است که از این ولسوالی‌ها به ایران می‌روند و در حقیقت هر خانواده حداقل یک کارگر در ایران دارد که پول تومان ارسال می‌کند، هم‌چنان بازارچه‌های مرزی و فروش مواد مخدر عوامل دیگر رواج  تومان است.

از جانب دیگر برخی نماینده‌گان مردم فراه در مجلس نماینده‌گان با استقبال از آغاز کارزار منع استفاده از تومان در این ولایت، خواهان پشتی‌بانی حکومت و افزایش آگاهی‌دهی به مردم برای کاربرد پول افغانی‌اند

همایون شهیدزاده، نماینده فراه در مجلس نماینده‌گان خواهان وضع موانع قانونی و تعزیرات بر استفاده تومان و دیگر ارزهای خارجی در فراه است.

عبدالستار حسینی، یکی دیگر از نماینده‌گان فراه در مجلس نماینده‌گان به روزنامه ۸صبح می‌گوید استفاده از هر نوع ارز خارجی قابل قبول نیست و حکومت نباید اجازه بدهد ارزهای خارجی در روند عادی خریدوفروش کالا استفاده شود.

او تأکید می‌کند که مردم فراه با پشتی‌بانی حکومت و عزم قوی باید جنازه‌ی تومان  و ارزهای خارجی را دفن کنند و در معاملات‌شان از افغانی کار بگیرند.

این در حالی است که کارزار منع استفاده از روپیه‌ی پاکستانی در ولایت‌های شرقی نتایج بسیار خوبی در پی داشت و از دید باشنده‌گان ولایات شرقی، گلیم کلدار از مناطق آنان جمع شده است.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن