تمدید رخصتی‌ نهادهای آموزشی؛ در حدود ۸۰ درصد مکاتب خصوصی در معرض ورشکست شدن قرار دارند

با سیر صعودی گراف مبتلایان به ویروس کرونا، دولت زمان رخصتی نهادهای آموزشی را تمدید کرد. با تمدید شدن زمان رخصتی نهادهای آموزشی، مکاتب خصوصی دچار افت مالی شده‌اند. اکنون شماری از مکاتب خصوصی در شهر کابل و سایر شهرها گردهم‌آیی برگزار کرده‌ و از حکومت و نهادی مسوول خواسته‌اند که در زمینه مشکلات مالی، این نهادها را کمک کنند. مسوولان مکاتب خصوصی می‌گویند که با تمدید شدن زمان رخصتی مکاتب خصوصی، آن‌ها با شکست روبه‌رو شده‌اند و در حدود ۷۰ الی ۸۰ درصد این مکاتب در معرض ورشکسته‌گی قرار دارند.

با شیوع ویروس کرونا و قرنطین شدن شهرهای کشور، تمامی مکاتب دولتی و خصوصی رخصت و دانش‌آموزان با خلای آموزش مواجه شدند. هرچند وزارت معارف با ارایه برنامه‌های آموزشی از طریق تلویزیون‌های «معارف» و «ملی» و رادیو توانسته است تا جایی این خلا را پر کند، اما مکاتب خصوصی با ارایه برنامه‌های آموزشی آنلاین و ثبت ویدیوهای آموزشی در صدد پر کردن این خلا‌ها هستند. هم‌چنان وزارت معارف برای این‌که از شیوع ویروس کرونا جلوگیری کند و قرنطین تطبیق شود، به معلمان مکاتب دولتی وعده داده که معاش‌شان بدون کم و کاستی پرداخت می‌شود. در این میان اما معلمان مکاتب خصوصی در حالت بی‌سرنوشتی قرار گرفته و مکاتبی که عواید نداشته‌اند از پرداخت معاش به معلمان و کارمندان‌شان سر باز زده‌اند. این معلمان و مدیران مکتب‌های خصوصی اکنون به دلیل مشکلات اقتصادی با تنگ‌دستی مواجه‌اند و با برپا کردن گردهم‌آیی‌های اعتراضی، از دولت می‌خواهند که در این زمینه با معلمان و نهادهای آموزشی خصوصی همکاری کند.

غلام‌حیدر جعفری، رییس اتحادیه مکاتب خصوصی همکاران معارف افغانستان، در صحبت با روزنامه ۸صبح گفت که در حدود دو هزار و ۵۰۰ مکتب خصوصی در سراسر کشور فعالیت دارند و توانسته‌اند بیش از ۵۰۰ هزار دانش‌آموز را تحت پوشش قرار دهند. علاوه بر این، مکاتب خصوصی برای بیش از ۵۰ هزار شهروند زمینه کار را فراهم کرده و سالانه میلیون‌ها دالر به دولت مالیه پرداخت کرده‌اند. آقای جعفری بیان داشت، اکنون که کشور به دلیل شیوع ویروس کرونا در حالت اضطرار قرار دارد و سکتور خصوصی معارف نیز به دلیل این حالت زیان دیده است، حکومت مکلف است که از مکاتب خصوصی حمایت کند. آن‌طوری که رییس اتحادیه مکاتب خصوصی گفت، بیش از ۴۰ میلیون دالر به این سکتور زیان وارد شده است. با این حال او بیان داشت که با توجه به این زیان مالی، ۷۰ الی ۸۰ درصد مکاتب خصوصی به دلیل نداشتن عواید، توان پرداخت معاشات کارمندان و کرایه ساختمان‌شان را ندارند و در حالت ورشکسته‌گی قرار دارند.

این در حالی است که با تطبیق قرنطین، وزارت معارف سه طرح را برای حمایت از مکتب‌های خصوصی به حکومت پیش‌کش کرده‌ بود. این طرح‌ها شامل ارایه خدمات ۱۰۰ درصدی از سوی دولت بود. در این طرح مکاتب خصوصی اجازه اخذ فیس از دانش‌آموزان را نداشتند. در طرح دوم شرایط پنجاه-پنجاه بود و در طرح سوم ۸۰ درصد ارایه خدمات توسط مکاتب خصوصی در نظر گرفته شده بود که ۲۰ درصد دیگر را دولت حمایت می‌کرد. در این طرح مکاتب خصوصی ۱۰۰ درصد فیس از شاگردان اخذ می‌کردند و معاش معلمان، کرایه ساختمان و سایر مسایل را خود پرداخت می‌کردند. اکنون که سه ماه از ارایه این طرح گذشته، اما به گفته آقای جعفری سرنوشت آن‌ معلوم نشده و حکومت پاسخی نداده است.

آقای جعفری خاطر‌نشان کرد که اکنون معلمان و مسوولان مکاتب خصوصی به دلیل مشکلات اقتصادی در حالت رقت‌باری قرار دارند و توانایی تأمین مایحتاج زنده‌گی‌شان را ندارند. آقای جعفری افزود که به همین دلیل اتحادیه مکاتب خصوصی از حکومت خواسته تا یک بودجه مشخص را از بودجه مبارزه با کرونا به این مکاتب اختصاص دهد تا مکاتب خصوصی بتوانند معاش معلمان و کرایه ساختمان مکاتب‌شان را پرداخت کنند. افزون بر این، آقای جعفری تصریح کرد که برای جبران خساره و جلوگیری از ورشکسته‌گی مکاتب به دولت پیشنهاد کرده‌اند که مالیه‌ی پنج سال آینده مکاتب خصوصی را معاف و در کنار آن برای مکاتب خصوصی زمینه قرضه‌های طویل‌المدت و بدون سود را فراهم کند تا این مکاتب از ورشکسته‌گی نجات یابند.

این خواست‌ها در حالی ابراز می‌شود که وزارت مالیه می‌گوید توان معاف مالیه برای پنج سال آینده را ندارد. این وزارت تصریح می‌کند که براساس قانون این نهاد حق ندارد که مالیه را معاف کند یا ببخشد. وزارت مالیه می‌افزاید که تنها این وزارت می‌تواند در قسمت پرداخت مالیه به صورت قسطی با مکاتب خصوصی همکاری کند. این وزارت تصریح می‌کند که تنها مقام‌ها عالی‌رتبه حکومتی می‌توانند مالیه را معاف کنند.

از سوی دیگر شماری از مکاتب خصوصی پیش از اعلام قرنطین و شیوع ویروس کرونا نظر به عواید و رشد مکاتب‌شان از بانک‌های خصوصی قرضه گرفته‌اند. این مکاتب با قرنطین و تعطیل شدن‌شان اکنون در بازپرداخت قرضه‌های‌شان با مشکل مواجه‌اند. از آن‌جایی‌ که در حال حاضر مکتب‌های خصوصی با کمبود عواید دچار اند، توانایی پرداخت بدهی‌های‌شان را ندارند. این مکاتب از نهادهای مسوول می‌خواهند که در قسمت پرداخت بدهی‌ها به این نهادها همکاری کنند.

در همین حال شماری از مدیران و معلمان مکاتب خصوصی می‌گویند که با قرنطین شدن شهر‌ها و رخصت شدن مکاتب با مشکلات زیادی اقتصادی مواجه‌اند. ناظرحسین حیدری، مدیر یکی از مکاتب در شهر کابل است. او می‌گوید که از زمان رخصت شدن مکاتب تا اکنون بدون داشتن عواید، کرایه ساختمان را پرداخت کرده و این امر اکنون برایش کمرشکن شده است. او می‌گوید که اکثر مکاتب ماهانه از ۲۰ الی ۱۰۰ هزار افغانی بدون این‌که عواید داشته باشند، کرایه ساختمان پرداخت می‌کنند. وی افزود که اگر دولت کمک نکند، ممکن است شمار زیادی از مکاتب خصوصی ورشکست شوند و نتوانند کرایه ساختمان و معاش معلمان را پرداخت کنند.

شهاب محمدی، یک تن از معلمان مکتب‌های خصوصی است. او می‌گوید که نان‌آور ۷ عضو خانواده است. به گفته او از سه ماه زمستان تا اکنون معاش دریافت نکرده و بی‌کار بوده است. آقای محمدی افزود که اکنون با ‌تنگ‌دستی روبه‌رو است و توانایی تأمین مایحتاج زنده‌گی خود و خانواده‌اش را ندارد. او گفت: «شش ماه است که بی‌کار شدم. چون در یکی از مکتب‌های خصوصی معلم بودم، معاش دریافت نکرده‌ام. حالا که رخصتی مکاتب دوباره تمدید شده، بازهم مجبوریم که بی‌کار باشیم. دیگر عواید ندارم و تنها از طریق معاش که از مکتب می‌گرفتم امرار حیات می‌کردم. حالا از دولت می‌خواهم که دست معلمان مکاتب خصوصی را بگیرد و برای‌شان معاش پرداخت کند تا از فقر و تنگ‌دستی نجات پیدا کنند.»

در همین حال وزارت معارف می‌گوید که این نهاد براساس قانون آماده است که با مکاتب خصوصی کمک و همکاری کند. نوریه نزهت، سخنگوی وزارت معارف، بیان داشت که در اوایل قرنطین در مورد راهکار ارایه خدمات در دوره قرنطین کار شده و با تمامی نهادهای خصوصی به اشتراک گذاشته شده است. او توضیح داد که طرح شامل پرداخت قرضیه به مکاتب خصوصی، کاهش کرایه ساختمان‌ها، معاشات معلمان و نحوه‌ای ارایه خدمات به شاگردان بوده که به منظور حمایت از مکاتب خصوصی به حکومت پیشنهاد شده است. سخنگوی وزارت معارف افزود که اکنون فیصله شده تا این طرح بدیل سنجش شود و براساس آن حکومت تصمیم بگیرد. با این حال او تأکید کرد که حکومت افغانستان دیدگاهش بر همین اصل استوار است که سکتور خصوصی را حمایت کند.

از جانب دیگر سخنگوی وزارت معارف گفت که این وزارت در رابطه به ارتقای دانش‌آموزان مکاتب خصوصی تصمیم نگرفته است. از آن‌جایی‌ که شماری از مکاتب خصوصی برای دانش‌آموزان‌شان صنف‌های آنلاین برگزار کرده‌اند، مستحق‌اند که در سال بعدی به صنف‌های بالاتر ارتقا کنند. سخنگوی وزارت معارف اما می‌گوید که تاکنون در این زمینه تصمیم گرفته نشده و در صورتی که شاگردان مکاتب خصوصی برنامه‌ها را تعقیب و دنبال کرده باشند، برای ارتقای آن‌ها به صنف‌های بعدی تصمیم خواهند گرفت.

دکمه بازگشت به بالا