گسترش جغرافیای مرگ؛ یک هزار و ۶۰۰ کیلومتر مربع زمین در کشور هم‌چنان با ماین ملوث است

شکیبا سعیدی

مسوولان در حوزه شمال کشور می‌گویند که نزدیک به ۹۰ کیلومتر مربع زمین در این ولایت‌ها با انواع ماین‌ و مواد منفجر‌ناشده آلوده است. این آمار در سراسر کشور به یک هزار و ۶۰۰ کیلومتر مربع می‌رسد. بدین ترتیب خطر ماین در سطح کشور هنوز بر‌طرف نشده و در جریان دو سال‌ حدود ۲۰۰ کیلومتر مربع افزایش یافته است. مسوولان می‌گویند که در جریان سال گذشته میلادی یک هزار و ۵۸۰ غیرنظامی در نتیجه انفجار ماین‌ها و مهمات منفجرناشده کشته و زخمی شده‌اند که ۳۰۰ غیرنظامی از این میان، تنها در حوزه شمال کشور بوده‌اند. مسوولان هرچند پاک‌سازی ساحات از وجود ماین‌ها را از اولویت‌های حکومت می‌دانند، اما تصریح می‌کنند که افغانستان هنوز برای پاک‌سازی مناطق از ماین، به کمک جامعه جهانی نیاز دارد. برخی از سازمان‌های بین‌المللی و کشورهای خارجی نیز ضمن تأکید بر تکمیل کردن تعهدات‌شان در این راستا، می‌گویند که به حمایت از روند پاک‌سازی مناطق از وجود ماین در افغانستان، ادامه می‌دهند.

مسوولان در نهادهای ماین‌پاکی در شمال افغانستان می‌گویند که نزدیک به ۹۰ کیلومتر مربع زمین در ولایت‌های شمالی کشور هنوز هم با انواع ماین‌ و مواد منفجر‌ناشده ملوث است. به گفته این مسوولان، با وجود تلاش‌ها و پیکار با ماین‌ها و مواد منفجر‌ناشده در شمال کشور، ماین‌ها‌ هنوز جان مردم را تهدید می‌کنند. یوسف یوسفی، مسوول موسسه ماین‌پاکی «هیلوترست» در برنامه‌ای که به مناسبت روز جهانی ماین‌پاکی در شهر مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، برگزار شد، گفت که عملیات پاک‌سازی ماین‌ها در افغانستان از سال ۱۹۸۹ آغاز شده است. او افزود که از آن زمان تا کنون ۲۰۰ کیلومتر مربع زمین در شمال کشور از وجود ماین‌ها پاک‌سازی شده است، اما هنوز هم ۸۹ کیلومتر ساحه ملوث با ماین‌های منفجر‌ناشده در این حوزه وجود دارد.

آقای یوسف گفت: «فعلاً ساحات باقی‌مانده که در آن ماین‌ها هنوز وجود دارد، حدود ۸۹ کیلومتر می‌باشد که این ساحات در پنج ولایت شمال کشور موقعیت دارد. ما تلاش داریم تا این ساحات را نیز مطابق پلان و نظر به اولویت‌های مردم از وجود ماین‌ها پاک‌سازی کنیم.» یوسف یوسفی هم‌چنان می‌گوید که در جریان ۳۲ سال گذشته برای بیش‌تر از دو میلیون تن برنامه‌های آگاهی‌دهی راه‌اندازی کرده‌اند تا میزان تهدید‌های ناشی از ماین‌ها کاهش داده شود. او کمبود بودجه، نبود امنیت، کارگذاری دوباره ماین‌ در مناطق پاک‌سازی شده از سوی گروه‌های مخالف حکومت و مداخله زورمندان محلی در تطبیق برنامه‌های ماین‌پاکی در شمال کشور را «نگران‌کننده» می‌داند. آقای یوسفی می‌گوید: «کسر وجوه مالی از سوی کشورهای کمک‌کننده، نفوذ زورمندان محلی در سطح زون شمال که مانع تطبیق پروژه‌های ماین‌پاکی می‌شوند و افزایش ساحات ملوث با ماین‌ها و مواد منفجر‌ناشده، از چالش‌های جدی در برابر کار ما می‌باشد.»

سیدمحمد‌حسن، یکی از کارمندان موسسه ماین‌پاکی در شمال کشور گفت که هنگام پاک‌سازی ماین‌ها چالش‌های جدی را پشت سر می‌گذارند، اما ملوث شدن دوباره این مناطق، آنان را نگران ساخته است. او که حدود سی سال می‌شود مشغول ماین‌پاکی در شمال کشور است، گفت: «تشویش ما این است که ما ساحات ملوث با ماین را با زحمت زیاد و مشکلات از وجود ماین‌ها پاک‌سازی می‌کنیم و جهت استفاده به مردم تسلیم می‌کنیم، اما نگران هستیم که این ساحات دوباره ملوث می‌شود و کار ما به درازا می‌کشد.» براساس آمارهای موجود، ماهانه ۱۱۶ تن در مناطق مختلف کشور در نتیجه انفجار ماین‌ها قربانی می‌شوند. گفتنی است که آمار تلفات غیرنظامیان برخاسته از انفجارهای ماین طی سال گذشته در شمال کشور، به ۳۰۰ تن می‌رسد.

در همین حال مسوولان در وزارت امور رسیده‌گی به حوادث می‌گویند که با وجود پاک‌سازی حدود سه هزار و ۲۰۰ کیلومتر مربع زمین در کشور از وجود ماین‌ها و مهمات منفجر‌ناشده،‌ حدود یک هزار و ۶۰۰ کیلومتر مربع ساحه ملوث هم‌چنان باقی است. غلام‌بهاوالدین جیلانی، وزیر دولت در امور رسیده‌گی به حوادث، در یک نشست خبری در کابل گفت که موضوع ماین «یکی از اولویت‌ها» است و حکومت در جریان سال‌های گذشته مقداری از وجوه مالی را از بودجه ملی برای آن اختصاص داده است. به گفته او، پاک‌سازی مناطق از وجود ماین‌، زمینه را برای پیش‌رفت، ترقی و بازسازی فراهم می‌سازد.

مسوولان هم‌چنان تصریح می‌کنند که در جریان سال ۲۰۲۰ میلادی یک هزار و ۵۸۰ غیرنظامی در نتیجه انفجار ماین‌ها، مهمات منفجر‌ناشده و ماین‌های دست‌ساز، کشته یا زخمی شده‌اند. به باور محمدشفیق یوسفی، رییس انسجام و هماهنگی تطهیر ماین در وزارت دولت در امور رسیده‌گی به حوادث، «افغانستان هنوز به ادامه کمک‌های جامعه جهانی در زمینه ماین‌‌پاکی نیاز دارد.»
مسوولان در دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان یا «یوناما» و سفارت امریکا در کابل می‌گویند که آن‌ها به تعهدات‌شان در راستای رسیدن به افغانستان عاری از ماین و مهمات منفجر‌‌ناشده‌ عمل می‌کنند و به حمایت از این روند ادامه می‌دهند.

گفتنی است که براساس آمارها، مساحت مناطق ماین‌گذاری شده در ۱۷ ولایت کشور به یک هزار و ۴۰۰ کیلومتر مربع می‌رسید. بدین ترتیب جغرافیای خطر برخاسته از ماین و مهمات منفجر‌ناشده در کشور حدود ۲۰۰ کیلومتر مربع افزایش یافته است. مسوولان در سال‌های گذشته گفته بودند که در صورت استفاده از ماین توسط مخالفان مسلح حکومت، پاک‌سازی افغانستان تا سال ۲۰۲۳ ناممکن است.

دکمه بازگشت به بالا
بستن