مردم‌نگاری انتخاباتی

محمدآصف‭ ‬ایوبی،‭ ‬رییس‭ ‬مؤسسه‌ی‭ ‬اجتماعی‭ ‬فرهنگی صلح‭ ‬هفت‌فیلم

مردم‌نگاری انتخابات یکی از موضوعات مهم و اساسی در ثبات یک کشور محسوب می‌شود. در نظام‌های مردم‌سالار، که برای انتخاب افراد شایسته و با تخصص در نظام‌های مدیریتی و حکومت‌داری خوب است، مشارکت مردم نیازمند انتخابات شفاف و عادلانه در کشور به حساب می‌آید. در نظام‌های مردم‌سالار شأن و منزلت شهروندی لازمه‌ی کسب حق رأی است که بهترین و اساسی‌ترین آن انتخابات مردمی از طریق و اجرا حق رأی برای شهروندان کشور به شمار می‌رود.

با توجه به ارزش و اهمیت انتخابات در نظام‌های مردم‌سالار، انتخابات در بسیاری از کشورها برگرفته از حاکمیت مردم و تحقق دموکراسی است. یکی از اصلی‌ترین شیوه‌های اعمال حاکمیت مردم بر مردم، انتخابات بوده است. ذات مردم‌سالاری این است که مقام‌های انتخاب شده نسبت به مردم پاسخگو باشند. انتخابات در کشورهای غربی و اروپایی باعث رشد و توسعه نوین در عرصه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی گردیده است.

سنگ بنای انتخابات در بریتانیا گذاشته شده است، اما در سده‌های هفدهم و هژدهم بود که انتخابات به شکل امروزی آن برگزار شده است و این روند روزبه‌روز افزایش یافته و امروزه در بیش‌تر از کشورهای جهان از انتخابات برگزار می‌شود.

بسیاری از دانشمندان مانند رنه دکارت فیلسوف فرانسوی که می‌گوید «من می‌اندیشم، پس من هستم» و فیلسوفی به نام آندره ژید می‌گوید «من احساس می‌کنم، پس من هستم» و این ملاک «هست» بودن درست است. او که فکر می‌کند پس هست که فکر می‌کند و آن کس که احساس می‌کند پس هست که احساس می‌کند و بسیار عالی و بی‌نظیر خواهد بود که بگوییم (ما انتخاب می‌کنیم، پس ما هم هستیم) و اما انتخابات در افغانستان پس از شکل‌گیری حکومت پساطالبان و تصویب قانون اساسی جدید به عنوان شیوه‌ی گزینش اداره نهادهای سیاسی، مدیریتی و تصمیم‌گیری پذیرفته شد. مطابق ماده ۱۵۶ قانون اساسی افغانستان نهاد مستقلی به نام کمیسیون مستقل انتخابات برگزیده شد. حق رأی و مشارکت در انتخابات بهترین ابزار برای ایجاد حکومت دموکراتیک است و قانون اساسی افغانستان این حق را به بهترین صورت به رسمیت شناخته است و به مردم افغانستان صلاحیت داده است تا بتوانند در تمامی موارد مهم مربوط به حاکمیت سیاسی و تصمیم‌گیری‌های بزرگ که آینده و سرنوشت مردم را تعیین می‌کند تصمیم بگیرند. بر اساس حکم ماده چهارم قانون اساسی حاکمیت از آن ملت است، نه فرد یا گروه خاصی. ملت این حاکمیت را به شکل مستقیم هم‌مانند شرکت در انتخابات ریاست جمهوری و یا انتخابات پارلمانی تعیین می‌کند و دولت باید به طور مستقیم یا غیرمستقیم از طرف ملت با آرای مردم مشروعیت پیدا کند، اما انتخابات پیش رو یک روند و چالش جدی برای مردم افغانستان است که از یک‌سو تجاربی که از انتخابات گذشته و از سوی دیگری ناامیدی و نارضایتی مردم از وکیلان دوره‌ی قبل می‌توانند گزینه‌ی بهتری را با شناخت دقیق، تحصیلات عالی و تخصص را انتخاب کنند تا روند مشارکت سیاسی و دموکراسی نوپا در افغانستان گام‌های رشد و پیش‌رفت خود را سپری کند.

مشارکت مردم در انتخابات یک امر ضروری و حساس است تا این که بتوانند پارلمان بهتر و خوب‌تر را برای آینده برگزینند، اما مشروط بر این که این بار با انگیزه و دیدگاه‌های قومی و گروهی در انتخابات شرکت نکرده و با دیدگاه وسیع فراقومی و ملی به انتخابات بنگرید.

با وجود این که صلح سراسری در کشور حکم فرما نیست و هنوز هم رأی توده مردم بر اساس معاملات پنهانی رهبران سیاسی و قومی صورت می‌گیرد، اما با این همه مشکلات امیدواری روزبه‌روز افزایش یافته است و اشخاص نخبه و تحصیل‌کرده با تشویق دیگر اقشار جامعه با شور، انگیزه و اشتیاق کامل برای گزینش افراد شایسته در انتخابات شرکت خواهند کرد. در واقع منافع گروه‌های مختلف جامعه در پیوند به برنامه و کارکردهایی که مشارکت عقلانی و سنجیده‌ی مردم در سیاست است، بهتر از مشارکت نسنجیده‌ی آن‌ها است.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن