انتخابات هم‌چنان در بن‌بست؛ توضیحات کمیسیون قناعت نامزدان معترض را فراهم نکرد

خلیل اسیر

توضیحات کمیسیون مستقل انتخابات درباره اقداماتش در خصوص ۳۰۰ هزار رأی جنجالی و آرای مربوط به محلات فاقد معلومات بایومتریکی، قناعت نامزدان معترض را فراهم نکرد. این توضیحات روز یک‌شنبه، هفدهم قوس، توسط حنیف دانشیار، کمیشنر کمیسیون مستقل انتخابات، در یک نشست علنی در مقر این کمیسیون ارایه شد. در این نشست علنی، نماینده‌گان شماری از نامزدان، احزاب سیاسی، نهادهای جامعه مدنی، نهادهای ناظر ملی و بین‌المللی و نماینده‌گان برخی از سفارت‌خانه‌های خارجی مقیم کابل حضور یافته بودند. نماینده‌گان دسته‌های انتخاباتی عضو شورای نامزدان انتخابات ریاست جمهوری و دسته انتخاباتی گلبدین حکمتیار در این نشست شرکت نکرده بودند. سرانجام این نشست، بر خلاف انتظار شماری از دسته‌های انتخاباتی و نهادهای ملی ناظر بر انتخابات، بدون نتیجه پایان یافت و نماینده‌گان «ثبات و هم‌گرایی» هم در دقایق پایانی آن، به رسم اعتراض، از نشست بیرون رفتند. کمیسیون مستقل انتخابات در پایان نشست اعلام کرد که این نشست را تنها به منظور ارایه معلومات برگزار کرده بود، نه بحث روی موارد اختلافی که می‌بایست شرکت‌کننده‌گان آن پس از گفت‌وگو به یک نتیجه مشخص دست می‌یافتند.

کمیسیون مستقل انتخابات، پیش از شروع نشست، سوالات شرکت‌کننده‌گان نشست را گردآوری و در سه بخش دسته‌بندی کرده بود. این سوالات حول محور ۳۰۰ هزار رأی جنجالی، ۲ هزار و ۴۲۳ محل فاقد معلومات بایومتریکی و این‌که چرا نتیجه ابتدایی انتخابات اعلام نمی‌شود، مطرح شده بود. حنیف دانشیار، کمیشنر کمیسیون مستقل انتخابات، به دو پرسش نخست پاسخ داد و سرانجام عصمت‌الله مل، معاون این کمیسیون، در سخنانی درباره پرسش سوم نیز پاسخی ارایه کرد. پاسخ مل به این پرسش این بود که کمیسیون مستقل انتخابات به زودی تصمیم خود درباره اعلام نتیجه انتخابات و همین طور تفتیش و بازشماری آرا در هفت ولایت باقی‌مانده را اعلام خواهد کرد.

کمیسیون مستقل انتخابات در نشست روز یک‌شنبه معلومات فنی از پیش آماده‌شده خود درباره ۳۰۰ هزار رأی جنجالی را در سه بخش ارایه کرد:

 

یک: ۱۰۲ هزار رأی خارج از زمان

طبق گزارش کمپنی درمالوگ به کمیسیون مستقل انتخابات، در انتخابات ششم میزان، ۱۰۲ هزار و ۱۲ رأی خارج از زمان رسمی انتخابات ثبت شده است. زمان رسمی رأی‌گیری در انتخابات ریاست جمهوری ششم میزان ساعت ۷صبح آغاز شده و ساعت ۵ عصر پایان یافته است. اما این شمار رأی در بیش از هفت هزار و ۳۵۰ محل رأی‌دهی در ۳۴ ولایت کشور خارج از این محدوده زمانی در دستگاه‌های بایومتریک ثبت شده است. طبق قانون، آرای خارج از زمان رسمی رأی‌دهی، باطل است.

حنیف دانشیار، کمیشنر کمیسیون مستقل انتخابات، روز گذشته اعلام کرد که مشکل «زمان» در ۱۰۲ هزار و ۱۲ رأی دیجیتالی به دلیل نبود «سافت‌ویر» تنظیم‌کننده زمان در دستگاه‌های بایومتریک به میان آمده است. او گفت که این «سافت‌ویر» به دلیل نبود وقت کافی توسط کمپنی درمالوگ در دستگاه‌های بایومتریک نصب نشده و پیش از برگزاری انتخابات این موضوع با نامزدان، احزاب و نهادهای ناظر بر انتخابات شریک شده است و آن‌ها هم با این مورد مشکلی نداشته‌اند. دانشیار افزود که در نبود این سافت‌ویر، ضرورت افتاد تا «تاریخ» و «ساعت» دستگاه‌های بایومتریک توسط کارکنان انتخاباتی در روز انتخابات تنظیم شود که این کار در دستگاه‌های مربوط به بیش از هفت هزار و ۳۵۰ محل انجام نشده است. از این رو، به گفته دانشیار، زمان پروسه رأی‌دهی در این محلات، خلاف واقع در دستگاه‌های بایومتریک ثبت شده است.

این کمیشنر کمیسیون مستقل انتخابات تصریح کرد از آن‌جا که دستگاه‌های بایومتریک فاقد سافت‌ویر زمان بوده است، آن‌ها زمان ثبت‌شده در این دستگاه‌ها را مبنای تصمیم‌گیری خودشان قرار نداده‌اند و ۱۰۲ هزار و ۱۲ رأی دیجیتالی که در این دستگاه‌ها خارج از زمان گزارش شده است، برای کمیسیون مستقل انتخابات معتبر است. او گفت که تصمیم اعتباردهی به این آرا براساس گزارش نهادهای امنیتی، ناظران و مشاهدان انتخابات، فرم نتایج و ژورنال کمیسیون اتخاذ شده است. به گفته دانشیار، نهادهای امنیتی گزارش داده‌اند که انتخابات در محلات فوق در زمان معین شروع شده و در زمان معین خود پایان یافته است. هم‌چنان به گفته او، ناظران نامزدان و کمیسیون شکایات انتخاباتی هم در پای فرم نتایج این محلات امضا کرده و در ژورنال مربوط به این محلات نیز موردی ثبت نشده است که نشان بدهد انتخابات خارج از زمان رسمی در آن‌ محلات برگزار شده است. دانشیار با تأکید بر این‌که این موارد برای کمیسیون مستقل انتخابات از جایگاه حقوقی برخوردار است، گفت بر مبنای آن تصمیم گرفته شده است که به ۱۰۲ هزار و ۱۲ رأی اعتبار داده شود.

 

دو: رقم ۱۳۷ هزار جنجالی‌

طبق معلومات حنیف دانشیار، رقم ۱۳۷ هزار، تفاوت بین آمار طی مراحل شده بایومتریکی و اطلاعات بایومتریکی رأی‌دهنده‌گان است. آمار طی مراحل شده بایومتریکی (پروسس وت) به اعدام تامی گفته می‌شود که صرفاً تعداد رأی‌دهنده‌گان طی مراحل شده را در دستگاه بایومتریک نشان می‌دهد؛ اما معلومات بایومتریک رأی‌دهنده‌گان به بسته معلوماتی گفته می‌شود که حاوی عکس چهره، نشان انگشت، عکس تذکره و عکس برچسب انتخاباتی رأی‌دهنده‌گان است. طبق معلومات دانشیار، رقم ۱۳۷ هزار که تفاوت بین «آمار طی مراحل شده بایومتریکی» و «معلومات بایومتریکی رأی‌دهنده‌گان» است، چهار هزار و ۵۶۳ محل را در بر می‌گیرد. این تفاوت در محلات مختلف به اشکال متفاوت ظاهر شده است:

الف. در بعضی از محلات آمار طی مراحل شده بایومتریکی کم‌تر از آمار معلومات بایومتریکی رأی‌دهنده‎گان است.

طبق تحلیل کمیسیون مستقل انتخابات، این تفاوت ناشی از ارسال معلومات بایومتریکی رأی‌دهنده‌گان از چندین دستگاه توسط یک دستگاه بایومتریک به میان آمده است. این کار به گفته کمیسیون مستقل انتخابات به خاطر بروز مشکلات فنی در دستگاه‌ها انجام شده است. یکی از این مشکلات، چارج باتری این دستگاه‌ها گزارش شده است. دانشیار اذعان کرد که این کار خلاف طرزالعمل انجام شده است.

هم‌چنان این تفاوت ناشی از انتقال تکراری معلومات بایومتریکی رأی‌دهنده‌گان از ۱۰۵ محل است که حاوی بیش از پنج هزار رأی می‌باشد.

ب. در بعضی از محلات آمار طی مراحل شده بایومتریکی بیش‌تر از آمار معلومات بایومتریکی رأی‌دهنده‌گان است.

طبق تحلیل کمیسیون مستقل انتخابات، آمار طی مراحل شده بایومتریکی این محلات به سرور مرکزی کمیسیون منتقل شده است، اما معلومات بایومتریکی رأی‌دهنده‌گان به دلیل «نقص» فنی که در فایل آن‌ها وجود داشته است، منتقل نشده است.

ج. بعضی از محلات فاقد معلومات بایومتریکی است.

تعداد این محلات به ۲ هزار و ۴۲۳ محل می‌رسد. کمیسیون مستقل انتخابات می‌گوید که دستگاه‌های بایومتریک و یا کارت حافظه این دستگاه‌ها در این شمار محلات رأی‌دهی گم شده است؛ در حالی که آمار طی مراحل شده بایومتریکی همراه با جدول نتایج مربوط به این محلات به کمیسیون مستقل انتخابات منتقل شده است.

د. بعضی از محلات فاقد پروس وت است.

طبق معلومات کمیسیون مستقل انتخابات، دو هزار و ۱۰۵ محل رأی‌دهی فاقد آمار طی مراحل شده رأی‌دهنده‌گان یا پروسس وت است؛ در حالی که معلومات بایومتریکی این محلات به سرور مرکزی کمیسیون مستقل انتخابات منتقل شده است. کمیسیون می‌گوید که معلومات بایومتریکی این محلات کاملاً درست است. کمیسیون می‌گوید که احتمالاً در این محلات فرم دیجیتالی توسط کارمندان این کمیسیون خانه‌پری نشده است.

ه. در ۸۵۹ محل هم بین آمار طی مراحل شده بایومتریکی و معلومات بایومتریکی رأی‌دهنده‌گان بین یک تا پنج از نگاه رقم تفاوت وجود دارد.

با این حال، حنیف دانشیار اعلام کرد که مبنای تصمیم‌گیری کمیسیون مستقل انتخابات، آمار طی مراحل شده رأی‌دهنده‌گان نیست، بلکه معلومات بایومتریکی رأی‌دهنده‌گان است. او گفت که کمیسیون مستقل انتخابات بر اساس همین دلایل به ۱۳۷ هزار رأی جنجالی اعتبار داده است.

 

سه. ۲ هزار و ۴۲۳ محل جنجالی‌

کمیسیون مستقل انتخابات می‌گوید که ۲ هزار و ۴۲۳ محل رأی‌دهی فاقد معلومات بایومتریکی است. از این میان ۱۴۲ محل آن دارای فرم نتایج و پروسس وت است. دستگاه‌های بایومتریک و کارت حافظه متباقی این محلات، گم گزارش شده است.

حنیف دانشیار در نشست روز یک‌شنبه گفت که کمیسیون مستقل انتخابات تصمیم تفتیش و بازشماری آرای این محلات را بر اساس ماده ۸۶ قانون انتخابات اتخاذ کرده است. طبق این قانون: «کمیسیون مکلف است در صورت موجودیت شکایات موجه یا علایم مشهود مبنی بر ارتکاب تخلف یا جرایم در رابطه به صندوق‌های حاوی ورق رأی، صندوق‌های مذکور را قرنطین کند.» در ادامه همین ماده کمیسیون مستقل انتخابات مکلف شده است که «صندوق‌های قرنطین شده را در حضور ناظرین و مشاهدین تفتیش و بازشماری کند.»

دانشیار گفت که یکی از علایم مشهود تخلف و جرم انتخاباتی در ارتباط به این محلات، مفقود بودن دستگاه‌های بایومتریکی مربوط و کارت حافظه این دستگاه‌ها است. از این رو، این محلات نیاز به تفتیش و بازشماری داشت و کمیسیون مستقل انتخابات طبق حکم ماده ۸۶ به این کار مکلف شده است. هم‌چنان او افزود که مطابق ماده هفتم لایحه تفتیش، بازشماری و ابطال آرا، برگه‌های رأی‌دهی که فاقد تصدیق ثبت بایومتریک باشد، باطل است و این به گفته او می‌طلبد تا آرای این محلات تفتیش و بازشماری شود. او تأکید کرد تا زمانی که این مراحل طی نشود، کمیسیون مستقل انتخابات نمی‌تواند درباره سرنوشت این محلات تصمیم بگیرد.

این توضیحات اما نتوانست قناعت نماینده‌گان معترض از جمله «ثبات و هم‌گرایی» و «امنیت و عدالت» را فراهم کند. اسدالله سعادتی، معاون دوم تیم «ثبات و هم‌گرایی» اعتبار دادن به ۱۰۲ هزار رأی خارج از زمان را خلاف قانون خواند و تأکید کرد که توضیحات کمیسیون مستقل انتخابات در این باره بر حدس و گمان استوار است و تلاشی است برای دست‌کاری در نتیجه انتخابات. او گفت که هدف از نصب «سافت‌ویر» مورد بحث در دستگاه‌ها، غیرقابل استفاده کردن این دستگاه‌ها بیرون از زمان رسمی رأی‌دهی بود، نه این‌که با این «سافت‌ویر» زمان در دستگاه‌ها تنظیم شود.

او هم‌چنان با مصوبه ۱۰۴ کمیسیون مخالفت کرد و آن را خلاف قانون خواند. در این مصوبه، گفته شده است در صورتی که در یک محل رأی‌دهی تفاوت بین جدول نتایج دیجیتالی و جدول نتایج چاپی پایین‌تر از پنج رأی باشد، این محلات از دور تفتیش و بازشماری بیرون شود. سعادتی درباره رقم ۱۳۷ هزار که تفاوت بین آمار طی مراحل شده بایومتریکی و معلومات بایومتریکی رأی‌دهنده‌گان را نشان می‌دهد، گفت که این محلات باید مورد تفتیش ویژه قرار گیرد؛ کاری که به گفته او، کمیسیون مستقل انتخابات انجام نداده است. او با استناد به چند ماده قانون انتخابات و لایحه تفتیش، بازشماری و ابطال آرا، تصمیم کمیسیون مستقل انتخابات درباره ۲ هزار و ۴۲۳ محل را نیز خلاف قانون خواند. سعادتی گفت، از آن‌جا که این محلات فاقد معلومات بایومتریکی است، باید آرای مربوط به آن‌ها باطل شود.

یوسف رشید، رییس اجرایی بنیاد انتخابات آزاد و عادلانه افغانستان یا فیفا، گفت که توضیحات کمیسیون مستقل انتخابات قانع‌کننده نیست. او پیشنهاد کرد که این کمیسیون در مورد تصامیم خود تجدید نظر کند و یا این‌که نامزدان اجازه بدهند که شکایات‌شان در کمیسیون شکایات انتخاباتی مورد پی‌گیری قرار گیرد و به این ترتیب کار تفتیش و بازشماری آرا در هفت ولایت باقی‌مانده به انجام برسد. این پیشنهاد نیز پذیرفته نشد.

اما داوود سلطان‌زوی، نماینده دسته انتخاباتی دولت‌ساز، در این نشست خواستار روشن شدن سرنوشت آرای هفت ولایتی شد که تا هنوز کار تفتیش و بازشماری در آن‌ها انجام نشده است. او هم‌چنان از کمیسیون مستقل انتخابات خواست که هرچه زودتر نتیجه ابتدایی انتخابات را اعلام کند.

نشست روز یک‌شنبه کمیسیون با نامزدان که توأم با تنش‌های لفظی بود، سرانجام بدون نتیجه پایان یافت. «ثبات و هم‌گرایی» هشدار داد که در برابر تصامیم غیرقانونی کمیسیون مستقل انتخابات، موضع خود را بعداً اعلام می‌کند. کمیسیون مستقل انتخابات هم تأکید کرد که تصمیم خود درباره هفت ولایت باقی‌مانده و همین طور اعلام نتیجه ابتدایی را بعداً روشن می‌کند. به این ترتیب، نشست روز یک‌شنبه کمیسیون با نامزدان نتوانست بن‌بست انتخابات را بشکند و معلوم نیست که این وضعیت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن