انتخابات و نسل نو سیاسی

نثاراحمد غوریانی

بر اساس تقویمی که از سوی کمیسیون مستقل انتخابات نشر شده، انتخابات ریاست جمهوری سال روان در ششم میزان برگزار خواهد شد. تدابیر لازم از سوی حکومت برای برگزاری انتخابات شفاف، عادلانه و سراسری گرفته شده و نهاد‌های ذی‌ربط تلاش‌های جدی را برای انجام این روند ملی آغاز کرده‌اند. هیچ گزینه دیگری به جز از انتخابات برای انتقال قدرت سیاسی نمی‌تواند وجود داشته باشد. کسانی که بحث حکومت موقت و یا سرپرست را به بهانه‌ی گفت‌وگوهای صلح مطرح می‌کنند، مثل این است که یا از تاریخ خونین و پر از کودتای کشور و جهان خبر ندارند و یا دموکراسی و حق انتخاب مردم را در تضاد با منافع‌شان می‌بینند. در غیر این صورت هیچ کسی نمی‌تواند از عدم لزوم چنین مکانیزمی برای انتقال قدرت سخن بگوید. انتقال قدرت بدون انتخابات از هر راه و مکانیزم دیگری اگر صورت بگیرد، به معنای گزینش استبداد و خودکامه‌گی به جای مردم‌سالاری است. افغانستان فقط در پرتو انتخابات شفاف و عادلانه می‌تواند مشکلات خود را حل کند و نه با آزمودن راه‌هایی که ده‌ها بار طی شده و مسبب اصلی ویرانی‌ها و جنگ‌های چهل سال گذشته بوده است. به هیچ صورتی، حتا اگر ایجاد حکومت موقت و یا سرپرست به کاهش تنش‌های فعلی منجر شود ـ چنین احتمالی بسیار هم ضعیف است ـ نباید به آن روی خوش نشان داد، زیرا پیامد‌های آن برای افغانستان بسیار مخرب‌تر و فراگیر‌تر از جنگ‌های چهل سال گذشته خواهد بود.

رفتن به گذشته تاریک به معنای برگشت به نظام‌های دیکتاتوری و غیرمردمی است که سال‌های سال از مردم قربانی گرفته است. شاید در وضعیت فعلی مشکلاتی وجود داشته باشد، شاید حکومت در برآورده کردن مطالبات مردم نارسایی‌هایی داشته باشد، شاید در تأمین امنیت سراسری کاستی‌هایی موجود باشد، ولی این شرایط به مراتب قابل پذیرش  و تحمل‌پذیر از شرایطی است که مردم حق هیچ انتخابی نداشته باشند و هر لحظه مورد اهانت و توهین قرار گیرند. حکومت‌های گذشته برای مردم چه دست‌آوردی داشتند که هم‌چنان بر طبل برگشت‌شان باید بکوبیم؟ کدام یک از حکومت‌های گذشته در چهل سال اخیر خود را به اندازه حکومت فعلی مسوول و پاسخگو در برابر مردم دانسته است؟ کدام نظام توانسته به اندازه نظام فعلی طیف‌های مختلف جامعه را در قدرت سهیم سازد و برای همه حق دسترسی به قدرت را فراهم کند؟

این‌ها در کنار هزاران دست‌آورد دیگر که در جهت ارتقای وضعیت زنده‌گی مردم در گوشه‌گوشه‌ی افغانستان صورت گرفته، ما را متقاعد می‌سازد که خیر عمومی مردم افغانستان در برگزاری انتخابات است و بس. شاید عده‌ای بخواهند که انتخابات برگزار نشود و به زعم‌شان صلح در اولویت قرار گیرد. نخست این‌که صلح و انتخابات در عرض یک‌دیگر قرار ندارند که یکی بر دیگری رجحان داده شود. صلح و انتخابات در بهترین وضعیت می‌توانند مکمل یک‌دیگر باشند، ولی به هیچ وجه در تضاد با‌ هم نیستند. آنانی که می‌گویند انتخابات برگزار نشود چون صلح در اولویت مردم افغانستان قرار دارد، برداشت نادرستی را به جامعه دیکته می‌کنند. صلح زمانی معنا دارد که در کشور انتخابات برگزار شود و حکومت منتخب مردمی وجود داشته باشد. آنانی که به حکومت‌های جایگزین به بهانه‌ی صلح می‌اندیشند، در حقیقت نیت خود برای برگشت به حاکمیت‌های غیرمردمی و مستبد را پنهان می‌کنند.

بدون شک منافع یک عده در جنگ، نابسامانی و حاکمیت‌های خودکامه تأمین می‌شود. این عده عادت کرده‌اند که از قانون و قانون‌مداری فرار کنند و منافع خود را در روابط مافیایی قدرت و سلطه‌ی یک عده بر اکثریت مردم تأمین کنند. این نوع حاکمیت‌ها فقط به تشدید بحران جاری کمک می‌رسانند و سبب می‌شوند که افغانستان از مسیری که برای آینده روشن و تابناک انتخاب کرده، منحرف شود. تجربه چهل سال بحران کافی است که دیگر به هر گونه حاکمیت غیرمردمی «نه» بگوییم. منافع مردم افغانستان تنها در نتیجه‌ی انتخابات شفاف و فراگیر تأمین می‌شود و همه باید این را بدانند که مردم افغانستان خواهان برگشت به تاریخ گذشته خود نیستند.

نسل نو امروز، نسلی است که در بحبوحه مناسبات جدید قدرت قد کشیده و رشد کرده است. این نسل جهان امروز را به خوبی می‌شناسد و با سازوکارهای آن آشنا است. نمی‌توان این نسل را در رسیدن به آرزوهایش مانع شد. در پنج سال گذشته نسل جوان افغانستان به میدان آمده و زمینه رشد و ترقی داشته است که در هیچ برهه‌ای از تاریخ کشور شاهد چنین دگرگونی عمیق در مناسبات قدرت نبوده‌ایم. در حقیقت ما با این نسل وارد فاز جدیدی از سیاست و رهبری کشور شده‌ایم. نسل جوان امروز بلندپروازتر و قوی‌تر از آن است که خود و آرمان‌هایش را به دیکتاتورها بفروشد. این نسل، نسل انتخابات، حق شهروندی، قانون‌مداری و مفاهیمی از این دست است. بدیل انتخابات هیچ طرح دیگری بوده نمی‌تواند که مورد حمایت نسل نو سیاسی افغانستان قرار گیرد.

می‌توان برای رسیدن به صلح و توافق با جناح مخالف مسلح، به تعویق انتخابات رأی داد، اما به عدم برگزاری آن خیر. می‌توان چند ماه انتخابات را با تأخیر برگزار کرد و صلح را ـ اگر زمینه آن میسر است ـ در اولویت گذاشت، ولی پس از آن باید زعامت افغانستان در نتیجه آرای اکثریت مردم مشخص شود.  

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن