دوئل میلیونرها

خلیل اسیر

امرالله صالح سه روز پیش در مقام معاون نخست ریاست جمهوری از دست داشتن اعضای مجلس نماینده‌گان کشور در فساد مالی در نشست مقدماتی جینوا شکایت کرد. صالح پیشنهاد کرد که برای مبارزه با فساد مالی اعضای مجلس باید مصونیت پارلمانی آن‌ها لغو شود. مجلس نماینده‌گان یک روز پس از آن روند رأی‌دهی به وزرای پیشنهادی حکومت را تعلیق کرد. این نهاد با صدور اعلامیه‌ای خواستار استعفای صالح از مقام معاونت نخست ریاست جمهوری شده است.

بازتاب این تقابل در شبکه‌های اجتماعی تا این دم بسیار گسترده است. بیش‌تر مردم از موضع صالح اعلام حمایت کرده‌اند. مخالفان سیاسی صالح اما در کنار اعضای مجلس ایستاده‌اند. محمداشرف غنی، رییس جمهور کشور، تا کنون در برابر این اتفاقات ساکت است.

فساد مالی در افغانستان به کرم نامیرایی تبدیل شده است که بیخ تمام نهادها را سست کرده است. شاید هیچ اداره‌ای را نتوان یافت که در آن کرم فساد موجود نباشد. به همین دلیل است که مردم عام نسبت به تمام نهادهای دولتی بدبین هستند و از خدمات آن‌ها راضی نیستند.

فساد در کلیه‌ی ادارات از کارآمدی آن‌ها کاسته است. این امر باعث فاصله‌ی مردم از دولت شده است. روشن‌ترین تصویر از این فاصله در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۸ ارایه شد.

رقم افراد واجد شرایط رأی‌دهی در افغانستان بیش از ۱۳ میلیون نفر برآورد شده است. از این میان ۹٫۶ میلیون نفر برای شرکت در انتخابات ۱۳۹۸ نام‌نویسی کردند و تنها حدود ۲٫۲ میلیون تن آن‌ها در روز انتخابات رأی دادند. کمیسیون مستقل انتخابات تنها به آرای ۱٫۸ میلیون نفر در روز انتخابات اعتبار داده است. این سطح پایین مشارکت در انتخابات، پیامی جز بی‌اعتمادی مردم نسبت به دولت ندارد. موریانه‌ی فساد، علت‌العلل این بی‌اعتمادی و فاصله‌ی مردم از دولت است.

کمک‌های میلیارد دالری جامعه‌ی جهانی و نبود سیستم حساب‌دهی متقابل از عوامل اصلی فساد مالی در کشور است. هم‌چنان فرهنگ معافیت از مجازات و ضعف حاکمیت قانون، عوامل دیگری است که باعث تقویت فساد مالی در کشور شده است. به این ترتیب، موریانه‌ی فساد تا زمانی به حیات خود ادامه خواهد داد که این عوامل از بین نرود.

سابقه‌ی کسانی که حالا میلیونر شده‌اند، زیاد خوب نیست. بیش‌تر آن‌ها تا پیش از دهه‌ی هشتاد خورشیدی، آهی در سفره نداشته‌اند. بدمستی و سرمستی این روزهای این میلیونرها ناشی از پول‌هایی است که از بیت‌المال به یغما برده‌اند.

تقابل صالح با نور و اعضای مجلس نماینده‌گان در واقع تقابل بین میلیونرها است. این دوئل فرصتی است تا حساب گذشته‌ی این میلیونرها پاک شود. رحمانی مدعی است که سازمان روند سبز صالح، یک سازمان جاسوسی برای یک کشور بیگانه است. نور هم این ادعا را مطرح کرده است. این ادعا، کوچک نیست، باید پی‌گیری شود.

صالح هم‌چنان متهم شده است که در زمان تصدی ریاست عمومی امنیت ملی، پول‌های اپراتیفی این نهاد را به یغما برده است. به نقل از نور، تانک‌های تیل زنجیره‌ای «احمدیار» با پول‌های اپراتیفی ریاست عمومی امنیت ملی تأسیس شده است. انتظار می‌رود که این ادعاها پی‌گیری شود. اگر اعتمادی نسبت به دولت نیست، نهادهای بین‌المللی باید دنبال این اتهامات را رها نکنند.

به همین شکل، صالح باید ادعاهایش را مستند کند. نماینده‌گانی را که در فساد مالی دخیل هستند باید به مردم نشان دهد. او که ادعایش را از مقام نخست ریاست جمهوری مطرح کرده است، حالا باید کل دستگاه دولت را برای اثبات آن بسیج کند.

عطامحمد نور، والی اسبق بلخ، یکی از کسانی است که طرف اتهامات صالح واقع شده است. صالح، نور را با یادآوری از پرونده‌ی ضخیم اطلاعاتی درباره بندر حیرتان به اخراج «مأموران موریانه صفت»‌ این بندر، تهدید کرده است. از این یادآوری تهدیدآمیز چنین بر می‌آید که نور در حیف و میل درآمدهای بندر حیرتان از سوی صالح مظنون است. وظیفه‌ی دولت است که برای پی‌گیری این اتهام دست به کار شود.

نهادهای جامعه‌ی مدنی افغانستان بهترین فرصت را برای پی‌گیری اتهامات فساد مالی در نتیجه‌ی دوئل این میلیونرها به دست آورده‌اند. نهادهای جامعه‌ی مدنی در هم‌آهنگی با نهادهای بین‌المللی باید در کارزار ملی مبارزه با فساد فعالانه شرکت کنند. باید پول‌های بیت‌المال به جایش برگردد و این کار تنها با مشارکت فعال و مؤثر جامعه‌ی مدنی در این کارزار ممکن خواهد شد.

اتهامات فساد مالی که طی چند روز اخیر از سوی میلیونرها در برابر یک‌دیگر مطرح شده است، تنها بازی سیاسی نیست. بخشی از این اتهامات قابل اثبات است. اگر اعتمادی نسبت به نهادهای ملی مبارزه با فساد نیست، باید از نهادهای بین‌المللی استمداد جست تا این اتهامات را پی‌گیری کنند. این مسوولیت همه‌ی اقشار جامعه است که به صورت هم‌آهنگ در این زمینه عمل کنند. مسوولیت نهادهای جامعه‌ی مدنی اما نسبت به دیگران سنگین‌تر است. آن‌ها نباید سکوت پیشه کنند و تنها نظاره‌گر این وضعیت باشند. دوئل جاری میلیونرها یک فرصت کم‌پیشینه برای برگرداندن پول‌های بیت‌المال است و نباید این فرصت هدر داده شود.

دکمه بازگشت به بالا
بستن