کمک‌های مشروط جامعه‌ی جهانی

داکتر شهیر نثاری، ریس پیشین برنامه‌ی تقویت تحصیلات عالی بانک جهانی

کنفرانس «ژنو» با اعلام ۱۲ میلیارد دالر کمک مشروط برای چهار سال آینده‌ی افغانستان، پایان یافت. ای کاش این‌بار دولت‌مردان به جای ماهی‌دادن، زمینه‌ی ماهی‌گرفتن را به مردم فراهم سازند. کاش می‌شد به جای پروژه‌های کوتاه‌مدت و مصرفی، مانند توزیع نان خشک و یا  دسترخوان ملی، برنامه‌ی زراعت ملی و استخراج ملی را راه می‌انداختند تا مردم به جای روزها ایستادن در صف نانوایی برای به دست‌آوردن چهار عدد نان خشک، با بیل و کلنگ به کوه‌ها و دشت‌ها بر منابع وافر معادن و زراعت می‌ریختند و از فقر و بی‌کاری برای همیشه نجات می‌یافتند .

بلی کنفرانس کمک‌کننده‌ها، با حضور نماینده‌گانی از ۷۰ کشور جهان و ۳۰ سازمان بین‌المللی در سوئیس با میزبانی مشترک سازمان ملل، فنلند و دولت افغانستان برگزار شد. شرکت‌کننده‌گان خواهان آتش‌بس سراسری و سریع در افغانستان شدند. کشورهای کمک‌کننده خواستند که قوانین بین‌المللی در مورد غیرنظامیان رعایت شود. حامیان افغانستان از برابری جنسیتی در افغانستان به عنوان یکی از شرایط ادامه‌ی کمک‌ها یاد کردند.

کشورهای جهان از روند صلح افغانستان حمایت‌شان را اعلام کردند و حضور معنا‌دار زنان در روند صلح را یکی از شرط های ادامه‌ی این کمک‌ها خواندند.

آلمان با اعلام ۴۳۰ میلیون یورو در سال، بیش‌ترین کمک مالی سالانه به افغانستان را وعده داد. امریکا به کمک مالی ۳۰۰ میلیونی و فرانسه به کمک مالی ۸۸ میلیونی در سال، متعهد ماندند .

قرار شد کمک‌های مالی وعده‌شده برای چهار سال آینده، سالانه ارزیابی شود. کنفرانس ژنو زیر سایه‌ی مشکلات جدی و غیرقابل پیش‌بینی اقتصادی برای کشورهای کمک‌کننده، برگزار شد. کشورهای کمک‌کننده، امسال خود شاهد اوج بی‌کاری و سقوط شرکت‌های تولیدی‌شان در اثر قرنطین بودند و خود با مشکلات بسیار جدی اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

افغانستان زیر فشار جنگ‌های نیابتی، ادامه‌ی وحشت و کشتار، فساد اداری و شیوع ویروس کرونا قرار دارد. دولت افغانستان نیز می‌داند که فساد اداری، شدت ناامنی‌ها، کاهش کمک‌های بین‌المللی، نزول رشد اقتصادی به دلیل شیوع ویروس کرونا و جنگ، ممکن است که در آینده اجماع منطقه‌ای و بین‌المللی در مورد افغانستان را صدمه بزند.

اگر مسوولان پس از سقوط طالبان تا امروز متحد و آینده‌نگر می‌بودند، ملی می‌اندیشیدند و منابع وافر مالی خارجی را به جای مصرف بالای پروژه‌های کوتاه‌مدت، روی پروژه‌های زیربنایی و درازمدت سرمایه‌گذاری می‌کردند، امروز در این وضعیت ناجور قرار نمی‌داشتیم.

 در ۲۰ سال اخیر تا آن‌جایی ‏که مشاهده شده، اکثر پول‏های کمک‌شده بالای پروژه‏‌های مصرفی، غیرمولد، نمایشی و زودگذر به مصرف رسیده است. همین پروژه‌های مصرفی است که زمینه‌ی فساد و حیف‌ومیل منابع را برای خاینان فراهم ساخته است .

جای تأسف است که با وجود این همه کمک‏ها در چند سال گذشته، امروز سازمان ملل اعلام می‏دارد که بیش‌تر از ۱۰ میلیون نفر در افغانستان به کمک غذایی عاجل ضرورت دارند. این در حالی است که اگر نهادهای کمک‌کننده، جامعه‌ی جهانی و دولت افغانستان از همان آغاز با پیش‌گرفتن سیاست‏های صادقانه، راهبرد روشن و طرح‌های جامع اقتصادی پیش می‏آمدند و کمک‏‌های انجام‌شده را بالای پروژه‏‌های زیربنایی مانند آماده‏‌سازی و استخراج معادن، سرمایه‌گذاری بالا صنعت نفت و گاز، بازسازی رشد و توسعه‌ی صنایع موجود در کشور، اعمار بندهای برق و توسعه‌ی شبکه‏‌های آبیاری و رشد زراعت و مال‌داری به مصرف می‏رساندند، امروز میزان فقر و بی‌کاری بسیار محدود می‌بود و ناامنی، خشونت و حجم مهاجرت‏ها به این پیمانه وسیع نمی‏بود.

با تأسف بعد از ۲۰ سال و این همه منابع مالی، ما در پایتخت کشور برق نداریم .یا اگر تعهد کمک‌های ژنو صورت نمی‌گرفت، ما سه ماه بعد معاش و لباس عسکر خود را و بالاخره حقوق ماهوار معلم و مأمور خود را پرداخت نمی‌توانستیم .

حالا جا دارد، قبل از این‌که دیر شود، دولت‌مردان کشمکش‌های سمتی و زبانی را کنار بگذارند، با احساس مسوولیت و با در نظرداشت چالش‌های موجود، با جدیت، آینده‌نگری  و تدبیر کار کنند.

دکمه بازگشت به بالا
بستن