دسته: دیدگاه و یادداشت

  • دموکراسی، مایه‌ی تمسخر نخبه‌گان فرا‌گذاری پشتون

    نخبه‌گان فرا‌گذاری* پشتون، افغانستان را در مسیر بازگشت به قهقرا قرار داده‌اند. آن‌ها نیروی محرک در نظم غیردموکراتیک کنونی در کشور اند و نظامی را که شکل داده‌اند با ساختارهای سیاسی قبلی، که بر اساس سلسله‌مراتب قومیت استوار بود، متفاوت نیست.

  • جنجال قومیت سادات

    روز یکشنبه، ۱۳ جوزا، بعد از گشت روزانه در باغ گل‌های سانفرانسیسکو همراه با انجنیر حسین نصرتی، برای لحظه‌ای به منزل پدر گرامی‌شان، استاد محمد حسین نصرتی رفتیم. استاد نصرتی برادر شاعر گرانقدر بانو مستوره افغان است. پدر استاد، کاتب أمیر عبدالرحمن بوده است. محمد حسین نصرتی خود سالیان طولانی و تا کودتای حزب دموکراتیک خلق افغانستان (انقلاب ثور) به حیث مشاور وزارت عدلیه فعالیت می‌کرد که بعد از کودتا، متقاعد زودهنگام شد. در نتیجه همراه با تمام فامیل به امریکا مهاجرت می‌کند.

  • رای می‌دهم، پس هستم

    این عنوان تعبیر تقلیل‌گرایانه از عبارت رنه دکارت، فیلسوف فرانسوی قرن هفده است. او با اصل معرفت‌شناسانه برای اثبات هستی‌اش از اندیشه‌ای سخن زد که می‌توانست نگاه اصالت‌مند وجودش را تبیین کند. دکارت در کتاب (گفتار در روش) خود جمله‌ی معروف «می‌اندیشم پس هستم» را به کاربرد که بعدها موضوع بحث بسیاری از فیلسوفان و متفکرین  بعد از دکارت را شکل داد. نقدها و نظرات زیادی در محور این جمله‌ی دکارت نوشته شد و نتیجه‌های زیادی در تاریخ فلسفه‌ی جدید غرب از این جمله بیرون داده شد.

  • بررسی جرایم انتخاباتی

    افغانستان در آستانه‌ی برگزاری گزینش سرنوشت‌ساز پارلمان و انتخابات شوراهای ولسوالی قرار دارد.

  • پشتونستان به روایت دو برادر

    میرمحمد صدیق فرهنگ و سیدقاسم رشتیا دو چهره‌ی شناخته‌شده در تاریخ‌نویسی افغانستان اند. سوای نقش این دو برادر در نگارش تاریخ افغانستان، هر دو در برهه‌ای از زمان با سیاست افغانستان سر و کار داشتند که پاکستان امروزی تازه شکل می‌گرفت. رشتیا در «خاطرات سیاسی» و فرهنگ در « خاطرات میرمحمد صدیق فرهنگ» بازتاب جدایی پاکستان از هند را که در افغانستان در قامت «داعیه‌ی پشتونستان» مطرح شده‌ بود، آورده‌اند. رشتیا از معتمدان دربار بود و به همین دلیل روایت او از بسط پشتونستان‌خواهی در افغانستان روایت درون حکومتی است. قسمتی از خاطرات او در واقع شرح جر‌وبحث‌های کابینه‌ی حکومت در باره‌ی پشتونستان است. فرهنگ اما جزء مشروطه‌خواهان یا به تعبیر آن زمانی‌ها از «نو خیالان» بود و به همین دلیل روایت او روایت برون حکومتی یا به تعبیر رادیکال‌تر مخالف‌ حکومتی است.

  • کابل و بدفرهنگی انتخاباتی

    کابل در آستانه‌ی هر انتخاباتی از بدفرهنگی انتخاباتی رنج می‌برد. تا چند روز دیگر شاهد خواهیم بود که چهره‌اش را به اجبار با حجاب پوسترهای انتخاباتی می‌پوشانند، چسب‌های محکم حاوی تصاویر نامزدان انتخابات بر جبینش می‌خورد؛

  • دکتور غنی و فرصت‌های روغنی

    دکتور اشرف‌غنی، رییس حکومت وحدت ملی افغانستان، به‌حیث یک چهره‌ی اکادمیک و جهان دیده، فرصت‌های زیاد و بی‌تکراری در اختیار داشت تا با تعمق و تعقل یک سلسله کارهایی را انجام دهد و دست به اقداماتی بزند، که  از او در تاریخ افغانستان، به‌مثابه‌ی یک چهره‌ی ملی، با برنامه و مفید برای همه شود. اما متاسفانه او چنین نکرد، فرصت‌های زیادی را از دست داد و با تصامیم و عملکردهای مبتنی بر احساسات، سلیقه‌گرایی و دور از شأن یک متخصص واقعی، تصویر منفی و نامناسبی از خود در اذهان عامه شکل داد و به جای حل مشکلات موجود در کشور، به گونه‌ی بی‌سابقه، عامل ازدیاد و افزایش مشکلات و گسترش بی‌سابقه‌ی تبعیض، فساد و تضادهای قومی و زبانی در کشور شد. او هنوز هم فرصت دارد تا برای ترمیم وجهه‌ی آسیب‌دیده‌ی خود ـ اگر ماهیت‌ش آنچه که مردم می‌پندارند نیست- و کاهش مشکلات مردم و مملکت، دست به یک سلسله فعالیت‌های مفید و مبتنی بر رویکرد ملی و غیرسودجویانه بزند.

  • نقش پررنگ انترنت در انتخابات پارلمانی

    انترنت نیروی عمده‌ی ارتباطی در جامعه به ‌شمار می‌رود و بررسی اثرهای این نیرو در ابعاد مختلف زنده‌گی اجتماعی مردم بسیار مهم وچشم‌گیر است. عصر پر شتاب انترنت و شبکه‌های مجازی، تمامی ابعاد و بخش‌های زنده‌گی اجتماعی، سیاسی و اقتصادی مردم را تحت نفوذ و سیطره‌ی خود قرار داده است. اکنون یکی از بخش‌های بسیار مهم و اساسی تحت نفوذ انترنت، انتخابات افغانستان است. انتخابات پیش ‌رو بی‌سابقه‌ترین انتخابات در افغانستان از لحاظ گسترده‌گی نفوذ انترنت و تکنولوژی در جامعه است. تا کنون هیچ دوره‌ی انتخاباتی با چنین گسترده‌گی و توسعه‌ی انترنت همراه نبوده است. در دوره‌های قبلی اگر یک فایل تبلیغاتی نامزدان از یک گوشه‌ی کشور به گوشه‌ی دیگر در مدت چند روز و با هزینه‌ی کلان انتقال داده می‌شد، امروز ظرف چند ثانیه و با کمترین هزینه از طریق انترنت انتقال می‌یابد. با این وجود بررسی نقش انترنت در انتخابات، یکی از مسایل بسیار مهم و ضروری در کشور به شمار می‌رود.

  • چالش‌ها و پیشرفت‌ها در آموزش عالی افغانستان – بخش دهم

    با تشدید تنش‌های قومی و زبانی در حالی که خون‌خواره‌گی طالب و داعش با شدت بیشتری ادامه دارد- که متأسفانه بر دانشگاه‌ها و دیگر نهاد‌های فرهنگی و آموزشی اثرات ناگواری داشته است- استبداد دیروز بیشتر از هر زمانی در یک‌و‌نیم دهه‌ی گذشته بر مظاهر دموکراسی نو بنیاد ما سایه افگنده است. از بین این همه خشم و خون و انتقام و نفرت، دهشت‌افگنان برای اشغال خاک، در جبهه‌ها برای احراز قدرت و تداوم استبداد می‌کُشند و دستور می‌دهند. نیروهای جوان پولیس و ارتش برای دفاع از دموکراسی قربانی می‌دهند، اما دموکراسی، اگر نیرومند نشود، از داخل توان مبارزه را با قومگرایی و حاکمیت توتالیتریا را از دست خواهد داد. با آن هم نباید اجازه داد که یأس و بدبینی در مسیر تلاش و تکاپوی ما تردد و واهمه ایجاد کند. نظم دموکراسی، با حاکمیت قانون، اگر در کشور نهادینه شود، حافظ صلح و ثبات خواهد بود.

  • ترویج اخبار تنفرآمیز در شبکه‌های اجتماعی

    رشد روز افزون تبعیض نژادی و ترویج اخبار تنفرآمیز و نژادپرستانه یا توهین‌آمیز و تروریستی در شبکه‌های اجتماعی یک چالش بزرگ در سراسر جهان به ویژه در شرایط ناجور کنونی افغانستان است.