تحلیل‌ها

  • درماندگی سرقوماندان و جسارت جنرال

    ویدیوی نشر شده از بدرفتاری نظامیان یکی از مقامات شورای امنیت ملی با سربازان نظام‌الدین قیصاری بسیار روشن است. محافظان قیصاری اول خلع سلاح شدند، بعد دستان‌شان از پشت سر بسته شد و سپس هر یک از نظامیان به نوبه‌ی خود بر گرده، پشت و دهن این محافظان با لگد کوبیدند.

  • آیا برای ارگ ملیشه‌ی خوب و ملیشه بد وجود دارد؟

    ارگ چند روز پیش اعلام کرد که رویداد شکنجه‌ی افراد منسوب به قیصاری را بررسی می‌کند. بررسی رویدادهایی که برای حکومت و نهادهای دولتی رسوایی به بار آورده است، ‌از وعده‌های تکراری ارگ به افکار عمومی است، ‌اما هیچ‌کدام این وعده‌ها تا حال تحقق نیافته است. یگانه رویدادی که واقعاً بررسی شد و بخش‌هایی از گزارش آن بررسی در اختیار عموم قرار گرفت، گزارش هیأت حقیقت‌یاب سقوط مرکز ولایت کندز در سال ۲۰۱۵ بود. کمیته‌ای که آن رویداد را بررسی کرد، متشکل از مقام‌های حکومتی نبود. در آن زمان ارگ چهره‌های شناخته‌شده‌ی بیرون از حکومت و مقام‌های امنیتی پیشین را موظف ساخت تا رویداد سقوط مرکز ولایت کندز را بررسی کنند. شاید به همین دلیل بود که بخش‌هایی از گزارش آن رویداد در اختیار عموم قرار گرفت. غیر از گزارش رویداد سقوط کندز،‌ به افکار عمومی در مورد حوادث دیگر هیچ معلوماتی داده نشده است.

  • موضع‌گیری اصولی در برابر ترمپ

    انتشار گزارش تغییر سیاست امریکا در قبال مذاکره با طالبان انعکاس گسترده‌ای در افغانستان داشته است. چشم همه به آغاز گفت‌وگو‌های صلح است و می‌خواهند بدانند که چه کسی این بن‌بست را خواهد شکست. تصور عمومی این است که امریکا در این روند نقش‌کننده‌ای دارد. حکومت و طالبان از مشارکت امریکا در گفت‌وگوهای صلح حمایت می‌کنند، ولی نکته‌ی اختلاف‌برانگیز و در عین حال نگران‌کننده، رهبری گفت‌وگوها است. طالبان شدیداً مشتاق اند که در پشت میز مذاکره با مقامات امریکایی بنشینند و امتیازات دلخواه خود را به دست آورند. بیانیه‌ی دفتر قطر که نمایندگی سیاسی این گروه را به عهده دارد، از تغییر سیاست امریکا استقبال کرده و منتظر دعوت رسمی آن هستند. ولی حکومت افغانستان با ایده‌ی مذاکرات مستقیم امریکا با طالبان بدون حضور حکومت افغانستان مخالفت کرده است.

  • داوودخان فصل ناتمام ندارد

    کودتای ۲۶ سرطان و ایجاد جمهوری مستبد سردارمحمد داوود یکی از رویدادهای مهم تاریخ سیاسی افغانستان معاصر است. این کودتا سلطه‌ی محمدزایی‌ها، شاخه‌ی مصاحبان را که بعد از جنگ داخلی سال ۱۹۲۹ میلادی روی کار آمدند، ‌متزلزل کرد. داوودخان، سلطنتی را که در آن زمان خود مشروعیت سنتی داشت‌، ‌لغو کرد و به جای آن یک جمهوری استبدادی بنا نهاد. داوودخان پس از کودتا، خودش را رییس ‌جمهور، نخست‌وزیر، ‌وزیر حرب، ‌وزیر مالیه و وزیر خارجه خواند و در جرگه‌ای که برای مشروعیت بخشیدن به کودتا برگزار کرده بود،‌ رییس‌جمهور مادام‌العمر منصوب شد. داوودخان کل دستاورهای دمکراسی دهه‌ی چهل و توسعه‌ی سیاسی ناشی از آن را ملغا کرد و افغانستان را به دوره‌ی نخست‌وزیری سردار محمد هاشم‌‌خان- که در آن نه مطبوعات آزاد اجازه‌ی فعالیت داشت و نه احزاب سیاسی- برگرداند.

  • اشرف غنی دیگر به متحد انتخاباتی نیاز ندارد

    رییس جمهور غنی دیروز با لحن تند و سرشار از احساسات، موضع ‌اخیر رهبران احزاب سیاسی در مورد روند ثبت نام را رد کرد. رییس جمهور غنی گفت که رهبران احزاب مشروعیت ندارند، کسی آنان را انتخاب نکرده است و حق ندارند که به نمایندگی از مردم تصمیم تحریم انتخابات پارلمانی را اعلام کنند. جالب این بود که در میان احزابی که رییس‌ جمهور غنی مشروعیت‌شان را زیر سوال برد و آنان را متهم به خلق بحران چهل‌ساله‌ی اخیر کرد، متحدان ارگ هم بودند. حکمتیار، ‌سیدحامد گیلانی و کریم خلیلی متحدان آقای غنی محسوب می‌شوند. گیلانی و خلیلی در انتخابات سال ۲۰۱۴ متحد غنی بودند. حکمتیار هم در آن زمان به صورت غیررسمی از غنی حمایت کرد و به قطب‌الدین هلال، نماینده‌ی سازمانش هدایت داد که به اردوگاه تحول و تداوم بپیوندند.

  • حمله‌ی تند بر احزاب سیاسی

    تغییر نظام انتخاباتی در افغانستان بحث سابقه‌داری است، ولی به لحاظ سیاسی تا حال هیچ جریانی از آن حمایت جدی نکرده است. برخی از این جریان‌ها، به ویژه جناح داکتر عبدالله عبدالله، رییس اجرایی قبلاً از حامیان سرسخت تغییر نظام انتخاباتی بودند، ولی حالا به این خواست خود که در زمان انتخابات به طور وسیعی روی آن کمپاین می‌کردند و اتفاقاً در میان هواداران‌شان نیز محبوب است، هیچ اعتنایی نمی‌کنند.

  • لزوم اجماع سیاسی در مورد انتخابات

    دیروز شماری از سیاستمداران مخالف و موافق ارگ اعلام کردند که روند ثبت نام رای‌دهندگان باید متوقف شود و رای‌دهندگان از طریق تکنولوژی بایومتریک ثبت نام شوند. حکمتیار، ‌صلاح‌الدین ربانی، محمد محقق،‌ حامد گیلانی و نماینده‌ی آقای کریم خلیلی در سندی امضا کردند که در آن از ارگ خواسته شده است روند ثبت نام رای‌دهندگان را متوقف کند و سر از نو آن را از طریق تکنولوژی بایومتریک از سر بگیرد. آنان هم‌چنان از ارگ خواسته‌اند که کمیسیون مستقل انتخابات اتاقی برای نظارت احزاب سیاسی ار کارکردهای این کمیسیون ایجاد کند و نظام انتخاباتی کشور، ‌از رای واحد غیرقابل انتقال به سیستم مختلط تغییر کند تا احزاب سیاسی هم در انتخابات‌ها نقش داشته باشند. این خواست‌ها بارها از سوی احزاب سیاسی مطرح شده است‌، اما اعلامیه‌ی اخیر لحن تهدیدآمیز دارد. رهبران سیاسی گفته‌اند که اگر ارگ به خواست‌های آنان توجه نکند، مانع برگزاری انتخابات می‌شوند.

  • خون ارزان عسکر افغان

    گزارش رسانه‌ها حاکی از آن است که نیروهای افغان همانند سال‌های گذشته با تلفات سنگین مواجه‌اند. هشت صبح گزارش داد که در جریان هفته‌ی گذشته، بیش از ۱۰۰ نیروی امنیتی در چند ولایت کشور کشته شده و ده‌ها نیروی امنیتی نیز زخم برداشته‌اند. طالبان در جریان هفته‌ی گذشته بر پاسگاه‌های نیروهای امنیتی در ولایت قندز حمله کردند. در نتیجه‌ی این حمله حدود ۴۰ سرباز کشته شدند. چنان که مقام‌های وزارت دفاع گفته‌اند، طالبان با استفاده از عینک‌های شب‌بین نظامی، همزمان بر چندین موضع نیروهای امنیتی در ولسوالی دشت ارچی حمله کردند و باعث این تلفات شدند.

  • قانون‌شکنی نظامی‌پوشان

    ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی و برخی از رسانه‌ها نشر شده است که در آن صحنه‌های وحشتناک شکنجه‌ی چند انسان دست‌بسته به چشم می‌خورد. مدعا این است که آدم‌های دست‌بسته محافظان و شاید همراهان نظام‌الدین قیصاری، فرمانده بازداشت‌شده‌ی نیروهای خیزش مردمی ولایت فاریاب اند.

  • آیا ناتو با افغانستان می‌ماند؟

    سران دولت‌‌های عضو سازمان ناتو امروز در شهر بروکسل گرد هم می‌آیند تا در مورد مسایل و موارد مربوط به فعالیت‌های این سازمان بحث کنند. مأموریت حمایت قاطع سازمان ناتو یکی از مباحث این نشست است. قرار است سران کشورهای عضو ناتو در این مجلس در مورد ادامه‌ی همکاری‌های ناتو با افغانستان بحث کنند. با آن‌که آمادگی‌ها برای این نشست از دیروز در شهر بروکسل آغاز شده است، اما قرار است سران کشورها امروز به مقر این سازمان برسند و نشست‌شان را آغاز کنند.

 

هشت صبح در شبکه‌ اجتماعی فیسبوک