نامزدانی که اعلام پیروزی کرده‌اند جریمه می‌شوند

فهیم امین

به رغم توصیه‌های لازم کمیسیون، شماری از تیم‌های انتخاباتی هنوز هم دست از پیش‌داوری و اعلام پیروزی زودهنگام در انتخابات ریاست جمهوری، برنداشته‌اند. بیش‌ترین موارد پیش‌داوری‌ها از سوی تیم‌های انتخاباتی «دولت‌ساز» به رهبری محمداشرف غنی و «ثبات و هم‌گرایی» به رهبری عبدالله عبدالله صورت گرفته است. در تازه‌ترین مورد، آقای غنی در صحبت با هفته‌نامه‌ی شپیگل آلمان، به گونه غیرمستقیم پیروزی‌اش را اعلام کرده است. از جانب دیگر، محمداشرف غنی هر چند گفته است که ادعای پیروزی ندارد و مانند نامزدان دیگر منتظر نتیجه انتخابات ریاست جمهوری می‌باشد، اما تصریح کرده است، «نشانه‌های خوبی وجود دارد که من پنج سال دیگر خواهم داشت تا برای آینده افغانستان به شدت کار کنم.»

هم‌چنان آقای عبدالله ادعای تشکیل «گسترده‌ترین» دولت را مطرح کرده است. او در حساب توییترش نوشته است که «ما بدون در نظر گرفتن سیاست انتخاباتی، وسیع‌ترین دولت ممکن را تشکیل خواهیم داد. فقط از طریق چنین دولت گسترده‌ای، آرزوی عمومی ‌برای صلح در کشور ما محقق می‌شود.» از این پیش نیز آقای عبدالله در یک نشست خبری در کابل ادعا کرده است که انتخابات به دور دوم نخواهد رفت و دسته انتخاباتی «ثبات و همگرایی» در دور اول پیروز میدان خواهد بود.

این در حالی است که پیش‌داوری پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری نه تنها از سوی نامزدان، بلکه از سوی مسوولان ستادهای انتخاباتی نیز به کرات مطرح شده است. این پیش‌داوری‌ها در انتخابات ریاست جمهوری ساعاتی پس از پایان روند رای‌دهی در ششم میزان در فضای مجازی مطرح شد و سپس در رسانه‌های دیداری نیز سرایت کرد. محمدعمر داودزی رییس ستاد انتخاباتی «دولت‌ساز» به رهبری محمداشرف غنی و علی‌احمد عثمانی، رییس ستاد انتخاباتی «ثبات و همگرایی» به رهبری عبدالله عبدالله‌، از نخستین کسانی بودند که در صحبت با رسانه‌ها اعلام پیروزی کردند. سپس گلبدین حکمتیار و محمدحکیم تورسن نیز در صحبت با رسانه‌ها گفتند که بر اساس گزارش ناظران‌شان از مراکز رأی‌دهی، بیش‌ترین میزان آرا به نفع آنان ریخته شده است.

با این وجود، اما بیش‌ترین پیش‌داوری‌های پیروزی در انتخابات از سوی تیم‌های «دولت‌ساز» و «ثبات و هم‌گرایی» مطرح شده است. هواداران این تیم‌های انتخاباتی برای تقویت ادعای پیروزی پیش از وقت، فهرست مراکز رأی‌دهی‌ای را از طریق رسانه‌های اجتماعی نیز نشر کرده‌اند که میزان آرای‌شان نسبت به تیم‌های رقیب بلندتر است. در این فهرست‌ها دیده می‌شود که آرای یک تیم با تیم دیگر هزاران رای تفاوت دارد.

با این حال، مسوولان کمیسیون مستقل شکایات انتخاباتی این پیش‌داوری‌ها را «تخلف انتخاباتی» عنوان می‌کنند و هشدار می‌دهند، در صورتی که نامزدان متخلّف پیش‌داوری‌های‌شان را متوقف نکنند، جریمه نقدی خواهند شد. زرمینه کاکر، معاون سخنگوی کمیسیون مستقل شکایات انتخابات می‌گوید، برای نامزدانی که پیش از اعلام نتایج انتخابات خودشان را پیروز میدان اعلام کرده‌اند، توصیه و اخطار داده شده است و در صورتی که پیش‌داوری‌های‌شان متوقف نشود و به مخدوش ساختن اذهان عامه ادامه دهند، جریمه خواهند شد. بر اساس قانون انتخابات، نامزدان برابر با شدت ارتکاب تخلف از پنج تا ۵۰ هزار افغانی جریمه می‌شوند. خانم کاکر اما روشن نکرد که برای چند و کدام تیم‌های انتخاباتی توصیه و اخطار داده شده است.

مسوولان کمیسیون مستقل انتخابات خاطرنشان می‌سازند که بر اساس قانون انتخابات، اعلام نتایج ابتدایی و نهایی انتخابات ریاست جمهوری از مسوولیت‌های کمیسیون مستقل انتخابات است و هیچ نامزدی صلاحیت اعلام پیروزی و یا حق پیش‌داوری را در این باره ندارد. زرمینه کاکر، معاون سخنگوی این کمیسیون در صحبت با روزنامه ۸صبح گفت، هر چند قانون انتخابات در پیوند به پیش‌داوری‌های پیروزی در انتخابات بحث مشخص و روشن ندارد، اما ادعای پیروزی پیش از اعلام نتایج انتخابات مداخله صریح در وظیفه‌ی کمیسیون مستقل انتخابات است و از همین رو، تخلّف انتخاباتی شمرده می‌شود.

در همین حال، شماری از نامزدان دیگر انتخابات ریاست جمهوری با انتقاد از اعلام پیروزی پیش از وقت برخی از نامزدان می‌گویند، هیچ نامزدی در دور اول انتخابات پیروز نخواهد شد. شورای نامزدان ریاست جمهوری که متشکل از ۱۲ تیم انتخاباتی است، روز دوشنبه، پانزدهم میزان در یک نشست خبری تصریح کرد که یافته‌های ابتدایی اعضای این شورا نشان می‌دهد که در دور اول انتخابات ریاست جمهوری هیچ نامزدی نتوانسته است ۵۰ درصد + یک رأی را از آن خود کند. این شورا می‌گوید، بنا بر این، نامزدانی که خودشان را پیروز میدان می‌خوانند، نباید شتاب‌زده باشند.

از سویی هم نهادهای ناظر بر روند انتخابات دلیل پیش‌داوری‌های پیروزی در انتخابات را اعمال فشار بر کمیسیون مستقل انتخابات عنوان می‌کنند. یوسف رشید، رییس اجرایی بنیاد انتخابات آزاد و عادلانه افغانستان (فیفا) در صحبت با روزنامه ۸صبح گفت، تیم‌های انتخاباتی که بر اساس پیش‌داوری‌های‌شان اعلام پیروزی می‌کنند، قصد دارند بدون این‌که با کمیسیون مستقل انتخابات در تماس باشند، مسوولان این کمیسیون را زیر فشار قرار دهند تا نتیجه‌ی انتخابات را به نفع آنان رقم بزنند. به سخن آقای رشید، این نامزدان به گونه‌ی غیر مستقیم پیامی‌ را به کمیسیون مستقل انتخابات می‌رسانند که در صورتی که نتیجه انتخابات خلاف میل آنان رقم بخورد، برای‌شان پذیرفتی نیست و مردم را در برابر فیصله این کمیسیون تحریک خواهند کرد. رییس اجرایی فیفا هم‌چنان هشدار می‌دهد، در صورتی که کمیسیون‌های انتخاباتی جلو این پیش‌داوری‌ها را نگیرند، ممکن است انتخابات به بحران کشیده شود و سناریوی انتخابات پارلمانی سال گذشته تکرار شود؛ انتخاباتی که اعلام نتیجه آن بیش از شش ماه زمان گرفت و در ضمن اعتراضات و راه‌پیمایی‌های گسترده را همراه داشت.

نهادهای ناظر در حالی دلیل این پیش‌داوری‌ها را فشار بر کمیسیون مستقل انتخابات تعبیر می‌کنند که حواعلم نورستانی، رییس کمیسیون مستقل انتخابات در صحبت با رسانه‌ها گفته است که این کمیسیون زیر فشار برخی از نامزدان قرار دارد. خانم نورستانی گفته است که این نامزدان بر کمیسیون مستقل انتخابات فشار وارد می‌کنند که نتیجه انتخابات را زودتر اعلام کند. از همین رو، رییس کمیسیون مستقل انتخابات از مقام‌های ناتو و سفارت بریتانیا در کابل خواسته است که مانع این فشارها شوند. خانم نورستانی اما از نامزد مشخصی نام نبرده است.

این در حالی است که پیش‌داوری‌های پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری از این پیش واکنش نهادهای بین‌المللی را نیز بر انگیخته است. یوناما یا هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان دو روز پس از برگزاری انتخابات و در پی نشر پیش‌داوری شماری از نامزدان انتخابات ریاست جمهوری، با نشر خبرنامه‌ای تیم‌های انتخاباتی و هواداران‌شان را به بردباری فراخوانده و در خبرنامه‌اش نوشته است: «اکنون صبر و بردباری نیاز است تا نهادهای انتخاباتی کارشان را در بخش شمارش آرا، بررسی شکایات و اعلام نتایج انجام دهند. همه گروه‌ها باید به مکلفیت‌های‌شان پابند باشند، به قانون و طرزالعمل‌ها احترام بگذارند و به تامین ثبات در دوره پیش رو کمک کنند.» هم‌چنان سفارت‌های بریتانیا و امریکا در کابل با توییت‌هایی از طرف‌های دخیل در روند انتخابات خواسته‌اند که به حاکمیت قانون احترام بگذارند. سفارت بریتانیا در توییتی نوشته است،‌ دو کمیسیون انتخاباتی باید مسوولیت‌های‌شان را به صورت بی‌طرفانه و شفاف به انجام برسانند. سفارت امریکا در کابل نیز از تمامی طرف‌های ذی‌دخل انتخابات خواسته است که تا روشن شدن نتایج انتخابات آرامش‌شان را حفظ کنند و به قانون پابند باشند.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن