زباله‌های کابل به گونه‌ی غیرمعیاری در فضای باز انبار می‌شود

با آن‌که روش‌های متفاوتی برای مدیریت زباله‌های شهری و کلینیکی وجود دارد، اما شهرداری کابل هنوز هم زباله‌ها را با روش‌های سنتی جمع‌آوری و در سی کیلومتری شهر انبار می‌کند. مسوولان شهرداری کابل می‌گویند که روزانه بین ۲۵۰۰ تا ۲۸۰۰ تُن زباله در این شهر تولید می‌شود، اما آنان می‌توانند تنها حدود ۷۲ درصد این زباله‌ها را از سطح شهر جمع‌آوری کنند. بهزاد غیاثی، رییس تنظیف شهرداری کابل، روند جمع‌آوری زباله‌های شهری را توضیح داد و گفت که در حال حاضر حدود ۵۳۰۰ زباله‌دانی به اندازه‌های مختلف در شهر وجود دارد و کارمندان این ریاست به همکاری شماری از شرکت‌های خصوصی مقدار زیادی از این زباله‌ها را به بیرون از شهر انتقال می‌دهند.

آقای غیاثی در صحبت با روزنامه ۸صبح، افزود: «روزانه بین ۱۸۰۰ تا ۲۰۰۰ تُن زباله را از زباله‌دانی‌های شهر جمع‌آوری و به مرکز انباشت زباله‌ها در منطقه «گزک» کابل انتقال می‌دهیم.» این در حالی است که مسوولان شهرداری کابل می‌گویند روزانه حدود ۲۵۰۰ تا ۲۸۰۰ تُن زباله در این شهر تولید می‌شود. رییس تنظیف شهرداری وضعیت جمع‌آوری زباله‌ها را نسبت به دو سال پیش بهتر دانست و گفت هنوز هم روزانه حدود ۲۸ درصد زباله‌ها در زباله‌دانی‌های بزرگ شهر باقی می‌ماند و شهرداری کابل ظرفیت انتقال همه‌ی زباله‌های تولید شده را ندارد.

هرچند کوه‌های بلند این زباله‌ها از دور نمایان است، مسوولان شإ‌‌هرداری کابل اما می‌گویند که این زباله‌ها پس از انتقال به منطقه گزک، در زیر خاک دفن می‌شوند. نرگس مومند، سخنگوی شهرداری کابل می‌گوید: «زباله‌ها پس از انتقال به گزک، برای مدتی در فضای باز گذاشته می‌شود و سپس زیر خاک دفن می‌شود.»

گزک در شرق کابل نام منطقه‌ای در دامنه کوههای ولسوالی بت‌خاک کابل است که به عنوان تخلی‌ه‌گاه زباله‌های شهر کابل از آن استفاده می‌شود. شهرداری کابل حدود ۲۰۰۰ جریب زمین را در این منطقه برای انبار زباله‌های شهری و کلینیکی اختصاص داده است. گزک حدود ۳۰ کیلومتر از شهر کابل فاصله دارد.

با این حال، آگاهان امور محیط زیست، انباشتن زباله‌های شهری را در ذخیره‌گاه‌ها، غیر‌معیاری عنوان می‌کنند و می‌گویند که قرار داد‌ن زباله‌ها در فضای باز می‌تواند به سبب داشتن گازهای مضر، آلوده‌گی به بار آورد و سبب بیماری‌های گوناگون شود.

محمدیاسین ستیز، هم‌آهنگ‌کننده شبکه نظارت از محیط زیست و منابع طبیعی، میزان آلوده‌گی‌های ناشی از زباله‌ها در فضای باز را ده برابر بیشتر از آلوده‌گی فاضلاب و مواد هسته‌ای عنوان کرد. او گفت: «شهرداری کابل زباله‌ها را به شکل غیرمعیاری جمع‌آوری و بیرون از شهر انتقال می‌دهد و آن را به گونه‌ی غیر‌معیاری در فضای باز انبار می‌کند.» آقای ستیز هم‌چنان افزود، زباله‌ها باید در قدم نخست تفکیک و مواد غیرعضوی آن جدا و بازیافت شود. این آگاه مسایل محیط زیست می‌افزاید که تنها مواد عضوی را باید با روش‌های تخنیکی در انبارهای معیاری زباله‌ها دفن کرد.

هم‌چنان محمد‌کاظم همایون، کارشناس مسایل محیط زیست، در مورد چگونه‌گی ذخیره‌سازی زباله‌ها می‌گوید که شهرداری کابل در حال حاضر از شیوه‌های کلاسیک انبار زباله‌ها استفاده می‌کند. آقای همایون خاطرنشان می‌سازد که زباله‌های شهر بدون بازیافت مواد مفید، در منطقه گزک کابل انبار می‌شود و هیچ روش خاصی برای جداسازی زباله‌های عضوی و غیرعضوی وجود ندارد.

این در حالی است که زباله‌های عضوی شامل پوسیده‌های مواد خوراکی از جمله میوه، سبزیجات، پوست نباتات و غیره است که باکتریاها می‌تواند این‌دست زباله‌ها را در ظرف سه ماه تجزیه کند و آن را به کود عضوی بدل سازد. این‌دست زباله‌ها در جهان به نام «طلای کثیف» شناخته می‌شود. اما زباله‌های غیرعضوی شامل مواد مصنوعی مانند پلاستیک، شیشه و موارد دیگری می‌شود که طبیعت و یا باکتریاهای زمین نمی‌تواند آن را در اثر پالایش از بین ببرد. تحقیقات انجام شده نشان می‌دهد که پلاستیک می‌تواند برای مدت یک هزار سال در طبیعت باقی بماند.

در همین حال، رییس تنظیف شهرداری کابل می‌پذیرد که زباله‌ها در ساحه گزک به شکل غیرمعیاری انبار می‌شود. بهزاد غیاثی، رییس تنظیف شهرداری کابل گفت، در حال حاضر زباله‌ها در این شهرک به گونه غیر‌معیاری دفن می‌شود و کدام مکانیزم خاصی برای آن نداریم. آقای غیاثی اما از تغییرات جدی در بهبود وضعیت انبار زباله‌های شهری یاد کرد و افزود: «یک تیم جاپانی قرار است تا چند روز آینده به کابل بیاید و‌ مشکل ساحه گزک را با یک طرح مناسب برطرف خواهیم ساخت.»

 

انبار‌های معیاری

آگاهان مسایل محیط زیستی چگونه‌گی ساختمان انبارهای معیاری برای دفن زباله‌های شهری را برای جلوگیری از خلط شدن آب‌های مضر زباله‌ها با آب‌های زیرمینی، مهم می‌دانند. به گفته آنان، پس از آسیب‌شناسی منطقه، انبار زباله‌ها باید دست‌کم ظرفیت نگهداری زباله‌های ۲۵ سال یک شهر را داشته باشد. محمد‌یاسین ستیز در این مورد گفت، برای جلوگیری از نفوذ آب زباله‌ها به آب‌های زیر‌زمینی، گودالی حفر می‌شود و زباله‌ها در آن با روش‌های ویژه انبار می‌شود. به سخن او، دیوارهای انبار باید مایل باشند و در قعر انبار مجرای ویژه برای بیرون شدن آب مضر زباله‌ها وجود داشته باشد.

هم‌چنان، محمد‌کاظم همایون، کارشناس مسایل محیط زیست گفت، در صورتی که انبار زباله‌ها معیاری نباشد، می‌تواند تهدیدات جدی را به سلامت انسان، حیوان، نبات، آب‌های زیرزمینی و خاک به باور بیاورد. به سخن او، از نظر اصولی باید روی هر هشتاد سانتی متر زباله، حدود ۲۰ سانتی متر خاک ریخته شود تا از تهدید خطرات آن به محیط زیست جلوگیری شود.

با این حال، بر اساس تحقیقات انجام یافته، میزان زباله هر شهر نظر به رشد فرهنگی متفاوت است؛ رشد فرهنگی می‌تواند سبب افزایش زباله‌های شهری شود. محمد‌یاسین ستیز، آگاه مسایل محیط زیست و هم‌آهنگ‌کننده شبکه نظارت از محیط زیست و منابع طبیعی می‌گوید، تحقیقات آنان نشان می‌دهد که در کابل هر فرد روزانه حدود ۸۰۰ گرام زباله تولید می‌کند، در حالی که میزان تولید زباله برای هر فرد در ایالات متحده امریکا به ۲ کیلو‌گرام میرسد.

 

بازیافت زباله‌ها

هرچند روند بازیافت یا جداسازی مواد مفید زباله‌ها در بیش‌تر کشورها به شمول همسایه‌های افغانستان یک امر معمولی و پر‌درآمد است، در حال حاضر اما بازیافت زباله‌ها در کشور به شکل غیر‌رسمی اجرا می‌شود. رییس تنظیف شهرداری کابل می‌گوید که شماری از افراد به شمول جوانان مواد مفید زباله‌ها همچو بوتل‌های پلاستیکی، شیشه‌ای و فلزات را از زباله‌دانی‌ها جمع‌آوری و از طریق آن امرار معیشت می‌کنند.

. به سخن او، در مواردی این زباله‌ها از سوی شماری از شرکت‌ها بازیافت می‌شود و چند شرکت محدود در بخش صنعت پلاستیک از آن استفاده می‌کنند، اما هیچ امتیازی به حساب دولت واریز نمی‌شود. افزون بر روند بازیافت، گاز میتان نیز به فراوانی از انبار زباله‌ها به دست می‌آید، اما هیچ شرکت و یا نهادی در کشور از آن مستفید نمی‌شود. گاز میتان، یک نوع گاز گلخانه‌ای و به شدت آتشزا است. این گاز به عنوان مواد سوختی و در امور آزمایشگاهی نیز به کار می‌رود. این در حالی است که هالند و کوریای جنوبی از کشورهای پیش‌تاز در روند بازیافت هستند که حدود ۸۵ درصد مواد زباله‌ها را بازیافت می‌کنند.

 

 

جمع‌آوری زباله‌ها بهبود یافته است

با آن‌که زباله‌های شهر به گونه‌ی غیر‌معیاری انبار می‌شود، وضعیت جمع‌آوری زباله‌ها در سطح شهر بهبود یافته است. نیک‌محمد، رییس نظارت و تفتیش محیط زیستی اداره ملی حفاظت محیط زیست می‌گوید که هرچند هنوز هم زباله‌های شهری به گونه‌ی معیاری جمع‌آوری نمی‌شود، اما وضعیت جمع‌آوری آن در مقایسه به دو سال پیش بهبود یافته است.

با این وضع، مسوولان شهرداری کابل دلیل بهود جمع‌آوری زباله‌ها را امکانات بیش‌تر دانسته می‌گویند که شماری از شرکت‌های خصوصی نیز با آنان همکاری می‌کنند. نرگس مومند، خریداری وسایط نقلیه برای انتقال زباله‌های شهری و افزایش زباله‌دانی‌های کوچک در سطح شهر را از دلایل بهبود این امر دانست و گفت که در سال ۱۳۹۷ حدود ۵۰ عراده واسطه نقلیه برای انتقال زباله‌های شهری خریداری شده است و برای بهبود این وضعیت شهرداری کابل در نظر دارد سال آینده چند عراده دیگر نیز خریداری کند.

هم‌چنان بهزاد غیاثی، رییس تنظیف شهرداری کابل می‌گوید که ۵۵ واسطه نقلیه دیگر به زودی فعالیت خود را آغاز خواهند کرد. به سخن او، این عراده‌ها به منظور جاروب، انتقال لوش، سرک‌شویی و موارد دیگر به کار گرفته خواهند شد. بر اساس آمار شهرداری کابل، در حال حاضر حدود ۵۳۰۰ زباله‌دانی به اندازه‌های مختلف در نقاط مختلف شهر گذاشته شده است.

 

شرکت‌های خصوصی

مسوولان شهرداری کابل می‌گویند که در حال حاضر بیش از ۴۰ شرکت خصوصی در بخش جمع‌آوری زباله‌ها با شهرداری کابل همکار هستند. این شرکت‌ها از وزارت صنعت و تجارت و ریاست ناحیه‌های شهرداری می‌توانند جواز فعالیت اخذ کنند. رییس تنظیف شهرداری کابل می‌گوید که تلاش داریم مکانیزم منظمی برای فعالیت این شرکت‌ها ایجاد کنیم و تعداد آن را به منظور عرضه خدمات بهتر، افزایش دهیم.

محمد‌آصف حیدری، مالک یکی از این شرکت‌ها می‌گوید، ۳۵ کارمند استخدام کرده است که این کارمندان زباله‌ها را در بدل ۱۰۰ تا ۲۰۰ افغانی فیس ماهانه از پشت دروازه خانه‌ها جمع‌آوری و به ریاست و یا منطقه گزک کابل انتقال می‌دهند. شرکت آقای حیدری ناحیه‌های سوم، پنجم، ششم و هفتم شهر را پوشش داده است و هر کارمند او روزانه زباله‌های ۱۰۰ تا ۱۵۰ خانه را جمع‌آوری می‌کند.

آقای حیدری اما می‌گوید که تمام خانه‌ها حاضر نیستند در بدل انتقال زباله‌ها، فیس ماهانه بپردازند. او افزود که در هر ناحیه کم‌تر از چهارصد خانه را پوشش داده‌اند. با این حال، مسوولان وزارت صنعت و تجارت می‌گویند که تا کنون ۲۱ شرکت خصوصی برای انتقال زباله‌ها از این وزارت جواز فعالیت گرفته‌اند. جواد دبیر، رییس اطلاعات و روابط عامه این وزارت می‌گوید که این شرکت‌ها بین سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۷ جواز گرفته‌اند.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن