کتاب پرحاشیه‌ی بولتون و دورنمای ترمپ از صلح افغانستان

نجیب‌الله دقیق، خبرنگار

در این اواخر قتل جورج فلوید سیاه‌پوست امریکایی توسط پولیس سفیدپوست، در سطح جهان خبرساز شد و کشورهای موافق و مخالف سیاست‌های امریکا واکنش نشان دادند، به‌خصوص این موضوع در امریکا برای شخص ترمپ دردسرساز شد؛ اما چندی نگذشت که کتاب جدید جان بولتون مشاور پیشین امنیت ملی امریکا تحت عنوان «اتاقی که در آن اتفاق افتاد» خاطره‌ای از کاخ سفید بیش از همه او را دچار مخمصه کرده است.

جان بولتون قبل از ترمپ با سه رییس جمهور دیگر امریکا از جمله رونالد ریگان، جورج بوش پدر، و جورج دبلیو بوش کار کرده است، بولتون شناخت بسیار نزدیک از شخصیت و شیوه کار ترمپ دارد.

جان بولتون، در کتاب تازه خود افشاگری‌های جالبی از رییس سابقش، دونالد ترمپ کرده در این کتاب بولتون به شرح خاطرات عجیب و دور از انتظار ۱۷ ماه خدمتش در کاخ سفید پرداخته است.

تصویری که بولتون در این کتاب ارایه کرده یک تصویر ویرانگر از رییس جمهور ترمپ است. او ترمپ را یک شخص ضعیف و نادان توصیف کرده که از سیاست خارجی امریکا همواره به عنوان ابزاری در راستای منافع شخصی خودش، به خصوص برای انتخاب دوباره به این مقام استفاده کرده است.

مهم‌ترین و جالب‌ترین ادعا‌های جان بولتون

کتاب «اتاقی که در آن اتفاق افتاد» تصوری است از خاطرات و ماموریت جان بولتون مشاور پیشین امنیت ملی کاخ سفید این کتاب به موارد کلیدی پرداخته که کمتر این موارد در گذشته از رییسجمهوران ایالات متحده امریکا متصور بوده است.

 ترمپ نمی‌دانست که بریتانیا قدرت اتمی است

کتاب خاطرات بولتون نشان می‌دهد که ترمپ از حافظه تاریخی بهتری برخوردار نبوده به نقل از این کتاب دونالد ترمپ در نخستین روزهای کاری‌اش در کاخ سفید حتا نمی‌دانست که بریتانیا یک قدرت اتمی است. در حالی که بریتانیا در سال ۱۹۵۲ بعد از ایالات متحده و شوروی سابق سومین کشوری شد که دست به آزمایش اتمی زد؛ اما ترمپ نمی‌فهمید که بریتانیا یکی از چند کشوری است که سلاح اتمی دارند.

جان بولتون در بخشی از این کتاب به جلسه‌ای با ترزا می، نخست‌وزیر وقت بریتانیا، اشاره می‌کند که در آن یکی از مقامات حاضر از بریتانیا به عنوان قدرت اتمی یاد کرده بود.

دونالد ترمپ از نخست‌وزیر پیشین بریتانیا، پرسیده بود: «مگر شما هم بمب اتمی دارید؟»

آیا فنلاند جز روسیه است یا خیر؟

جان بولتون به کاستی‌ها و ضعف‌های دیگر ترمپ نیز اشاره کرده است.

جان بولتن نوشته است او پیش از دیدار با ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه، در هلسینکی، پایتخت فنلاند، پرسیده بود که فنلاند مربوط قلمرو روسیه می‌شود یا خیر؟

چیزی نمانده بود که از پیمان ناتو خارج شود

جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی کاخ سفید در یکی از فصل‌های این کتاب به نکته مهم دیگری پرداخته بولتن نوشته است ترمپ همیشه از پیمان نظامی ناتو انتقاد کرده است و از بقیه اعضا خواسته است که بودجه نظامی خودشان را افزایش دهند.

بولتون مشاور پیشین ترمپ در این کتاب از یک تصمیم احتمالی رییس اسبقش پرده برداشته است. بولتون گفته ترمپ تصمیم گرفته بود که در جریان اجلاس ناتو در سال ۲۰۱۸ از این پیمان خارج شود.

به قول جان بولتون ترمپ گفته بود که «ما به راه خود خواهیم رفت و کمکی هم کسانی که سهم‌شان را پرداخت نکرده‌اند، نمی‌کنیم.»

رییس جمهور ترمپ آدمی «بسیار نادان» است

کتاب خاطرات جان بولتون مشاور پیشین کاخ سفید، گاه ذهن خواننده را به یاد کتاب «آتش و خشم درون کاخ سفید» نوشته مایکل ولف، روزنامه‌نگار مشهور امریکایی می‌اندازد.

بولتون در کتابش به داستان‌هایی از رفتار و سخنان عجیب دونالد ترمپ اشاره دارد. به گونه مثال این که ترمپ از ترزا می، نخست‌وزیر پیشین بریتانیا پرسیده است آیا بریتانیا یک قدرت هسته‌ای است یا خیر؟ یا از جان کلی، رییس ستاد کارکنان کاخ سفید پرسیده که آیا فنلاند بخشی از روسیه است یا نه؟

بر اساس نوشته‌های جان بولتون، اطلاعات رییس جمهور امریکا در موضوعات ژیوپولتیک تقریباً هیچ است.

حتا متحدان ترمپ پشت سرش او را مسخره می‌کنند

جان بولتون نوشته است که مقامات دولت ترمپ در قبال رفتارهای او دو واکنش دارند: یا بسیار نگران‌اند یا او را به تمسخر می‌گیرند.

او به خاطره‌ای مربوط به دیدار تاریخی ترمپ با کیم جونگ-اون، رهبر کوریای شمالی در سال ۲۰۱۸ میلادی اشاره می‌کند؛ یعنی زمانی که مایک پومپئو، وزیر خارجه امریکا با اشاره به سخنان ترمپ خطاب به بولتون گفته بود: «فقط مزخرف می‌گوید.»

دونالد ترمپ سپس از پومپئو می‌خواهد تا در جریان سفرش به کوریای شمالی، یک سی‌دی «راکت‌من» که ترمپ آن را امضا کرده بود، به کیم تحفه بدهد. دونالد ترمپ پیش از آن بارها در سخنانش از کیم جونگ-اون، به عنوان راکت‌من (مرد موشکی) یاد کرده و حتا در جریان دیدارهای تاریخی‌شان نیز به این آهنگ اشاره نموده بود.

ترمپ خواهان کمک چین برای انتخاب مجدد بود

جان بولتون در کتابش به جلسه‌ای بین آقای ترمپ و شی جین پینگ، رییس‌جمهور چین، اشاره می‌کند که سال پار در حاشیه اجلاس گروه ۲۰ در جاپان برگزار شد.

بولتون می‌نویسد که رییس‌جمهور امریکا به توانایی‌های اقتصادی چین اشاره کرد و با تمنا از آقای شی جین پینگ خواست که به پیروزی مجدد او در انتخابات ریاست جمهوری کمک کند.

افغانستان و چشم‌انداز صلح ترمپ از عینک کتاب جان بولتون

جان بولتون در کتاب خاطراتش از کاخ سفید ۱۴۳ بار از افغانستان نام برده که به مراتب بیش‌تر از نام سایر کشورها، به شمول سوریه، عراق و ایران است و نشان می‌دهد که افغانستان به چه میزانی در سیاست‌های کلان امریکا مهم است.

بولتون فصل سیزدهم کتابش را به مسأله افغانستان و از جمله موضوع مذاکرات صلح امریکا با طالبان اختصاص داده و نگاهی با عینک دونالد ترمپ رییس جمهور امریکا به صلح افغانستان داشته است. روایت جان بولتون نشان‌دهنده این است که ترمپ در مورد مسایل افغانستان و از جمله مذاکرات صلح با طالبان، دچار سردرگمی است.

جان بولتون با اشاره به عدم قاطعیت ترمپ در مذاکره با طالبان، نوشته: «در یکی از جلساتی که همراه ترمپ و پاتریک شاناهان (قائم ‌مقام وزارت دفاع امریکا) حضور داشتم، شاناهان قصد داشت آخرین وضعیت مذاکره با طالبان و موضوعات کلیدی را تشریح کند، ناگهان ترمپ گفت: آیا اعلام این موضوع که ما نیروهای‌مان را از افغانستان خارج می‌کنیم، دست ما را در مذاکره با طالبان خالی نمی‌کند؟»

این نشان می‌دهد که ترمپ هیچ تعریف و تصوری از دورنمای مذاکرات صلح با طالبان نداشته و همه‌چیز را در این خصوص با شک و تردید نگاه می‌کرد. به اساس ادعاهای جان بولتون «ترمپ بیش‌تر زمان خود را به جای آن‌که صرف گوش دادن کند، حرف می‌زند.»

بولتون نوشته است ترمپ پیش از سال دوم دوره ریاست‌جمهوری‌اش به دنبال خارج نمودن سربازان از افغانستان بود، اما از سوی جیمز ماتیس وزیر دفاع وقت امریکا و دیگران متقاعد شد تا نیروی بیش‌تر بفرستد.

این کتاب گفت‌وگوی هشتم نوامبر سال ۲۰۱۸ را بازگو می‌کند که ترمپ به ماتیس گفت: «من آنچه را که خواستید دادم. اقتدار نامحدود، هیچ مانعی نبود. شما می‌بازید. شما به راحتی می‌بازید. شما شکست خوردید.»

به گفته بولتون، ترمپ به مشاورانش گفت که استفاده از مادر بمب‌ها در سال ۲۰۱۷ در افغانستان، هیچ تأثیری بر جنگ نداشت. جان بولتون اشاره کرده که ترمپ قصد داشته است با امضای توافق‌نامه صلح با طالبان، به جایزه صلح نوبل دست یابد.

همچنان خروج نیروهای امریکایی از افغانستان که بخش محوری توافق‌نامه صلح با طالبان است، برای ترمپ از این جهت مهم است که او را نزد مردم امریکا به قهرمانی بدل می‌کند که به یکی از مهم‌ترین وعده‌های انتخاباتیاش در ۲۰۱۶ عمل کرده و به طولانی‌ترین جنگ امریکا پایان داده است.

بولتون گفته وزارت خارجه امریکا برای به دست آوردن یک موافقت‌نامه، حاضر بود «تن به هر نوع معامله‌ا‌ی» با طالبان بدهد، در حالی‌که طالبان حاضر به «هیچ نوع نرمش» نبوده‌اند.

زلمی‌ خلیل‌زاد

جان بولتن در کنار همه‌ی افشاگری‌اش نکات جالبی در مورد زلمی خلیلزاد فرستاده ویژه امریکا برای صلح افغانستان هم نوشته است. کتاب خاطرات جان بولتن، خلیل‌زاد، لابی‌گر اصلی امریکا را یک شخص «شیاد و فریبکار» لقب داده است. همچنان جان بولتون از رابطه‌ی نه‌چندان مناسب میان خلیل‌زاد و پومپئو وزیر خارجه امریکا پرده برداشته است به قول، بولتون پومپئو از خلیلزاد پرسیده که «منطق این همه پنهان‌کاری چیست؟» اما خلیلزاد به این پرسش پاسخ نداده است، «گمان می‌کنم او نیز نمی‌دانست که چرا باید زیر این همه قیود پمپیئو کار کند.»

اما در نهایت کتاب خاطرات جان بولتون مشاور پیشین کاخ سفید پیام ناخوشآیندی برای ترمپ داشته است؛ دیده می‌شود که انتشار این کتاب پرحاشیه، برای دونالد ترمپ رییس جمهور ایالات متحده امریکا، از اعتماد عام مردم نسبت بر وی کاسته و پی‌آمد‌های منفی در افکار عامه داشته و رسیدن ترمپ را برای دومین بار به کاخ سفید مشکل‌تر ساخته است.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن