آن‌سوی جنگ؛ یک‌ونیم میلیون شهروند از برنامه‌های عمرانی در سال پار بهره برده‌اند

حسیب بهش

برنامه میثاق شهروندی با بودجه ۳۷ میلیون دالری‌اش توانسته در سال روان با اکمال پروژه‌های عمرانی، حدود یک‌ونیم میلیون شهروند را از این برنامه‌ها بهره‌مند سازد. به گفته مسوولان این برنامه، در میان صدها پروژه‌ای که در ولایت‌های قندهار، بلخ، هرات و ننگرهار عملی شده، حدود ۲۸ هزار نفر کار یافته‌اند و ۱۶ هزار و ۶۷۰ متر مربع پارک تفریحی ساخته شده است. آنان می‌گویند که با امتداد یافتن ۱۶۴ کیلومتر سیستم آب‌رسانی، دوام ۷۴ کیلومتر لین برق، ساخت یک هزار و ۸۶ کیلومتر جوی‌چه و آب‌رو، کانکریت‌ریزی ۷۴۴ کیلومتر سرک‌ و ۳۴ کیلومتر پیاده‌رو، صدها هزار نفر به شکل مستقیم از این تأسیسات استفاده می‌کنند. شهروندان هر چند از پروژه‌های عمرانی برنامه میثاق شهروندی رضایت دارند، اما می‌گویند که بهتر است با روشن شدن ماهیت قراردادها [خرید مواد]، گمانه‌زنی‌هایی مبنی بر «دست‌برد در خرید مواد» برطرف شود.

در روزهایی که مصرف بودجه در شماری از نهادهای حکومتی سبب واکنش‌های آگاهان سیاسی و مردم شده، میثاق شهروندی از تنها برنامه‌هایی است که مصرف بودجه آن بیش‌تر در معرض دید شهروندان قرار دارد و آنان باید در مورد آن پاسخ‌گو باشند. این برنامه در چهار شهر بزرگ و ۱۲۳ ولسوالی عملی می‌شود که کنترل ولسوالی‌ها را وزارت انکشاف دهات بر عهده دارد. بر اساس اصول این برنامه، حدود ۸۵۰ شورای انکشافی محلی و ۱۴۸ شورای انکشافی گذر ایجاد شده و مردم بر اساس خواست‌شان، مهم‌ترین نیازهای‌ رفاهی‌شان را رفع می‌کنند. آنان پس از طرح نیازهای‌شان، پول را دریافت و آن را در پروژه‌های عام‌المنفعه مصرف کنند.

عبدالباری احمدزی، رییس عملیاتی این برنامه در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح گفت که هدف از راه‌اندازی برنامه‌ی میثاق شهروندی، کاستن فاصله میان حکومت و مردم و رسانیدن خدمات اساسی به شهروندان است که در نتیجه، مردم می‌توانند پروژه‌های مورد نیازشان را عملی سازند. وی افزود که با توجه به تشکیل شوراها، شهریان می‌توانند توسط روند انتخابات هیأت شوراها را تعیین کرده و بودجه لازم را بر اساس اولویت‌بندی نیازمندی‌های‌شان به کار بیندازند. بر اساس آمارهایی که مسوولان این برنامه مطرح می‌کنند، آنان توانسته‌اند حدود ۹۷ درصد از بودجه سال ۱۳۸۸ را مصرف کنند. از میان این بودجه، تنها ۱۰ درصد آن در اختیار بخش مدیریتی این برنامه و ۹۰ درصد دیگر به گونه مستقیم از آدرس وزارت مالیه و «د افغانستان بانک» در اختیار شوراهای انکشافی قرار می‌گیرد. بر اساس تایید مسوولان این برنامه، بودجه سال آینده برنامه میثاق شهروندی به همین میزان باقی بماند.

آقای احمدزی تصریح کرد که با اجرای این پروژه‌ها، علاوه بر این‌که مردم می‌توانند میان نیازمندی‌های‌شان اولیت‌بندی کنند، آنان می‌توانند برای خودشان نیز در کوتاه‌مدت اشتغال‌زایی کنند. وی گفت که وزارت‌ها و اداره‌های محلی در بخش نظارت و حفظ و مراقبت این پروژه‌ها همکاری می‌کنند. به گفته رییس عملیاتی این برنامه، قرار است حدود ۱۳هزار شورای انکشافی در مرحله اول تا سال ۲۰۲۱ ساخته شود و مرحله سوم آن نیز تا ۲۰۲۶ تکمیل می‌شود تا تمامی نقاط کشور از پروژه‌های میثاق شهروندی بهره‌مند شوند.

عبدالباری احمدزی گفت که آنان پیش از آغاز پروژه‌ها، حدود پنج ماه برنامه‌های اجتماعی را به راه‌ می‌اندازند تا طرح انکشافی ایجاد شده و نیازمندی‌های مردم اولویت‌بندی شود. وی تصریح کرد که برنامه میثاق شهروندی توانسته ۴۱۴ پروژه را در چهار شهر عمده کشور تکمیل کند. او گفت که بر اساس عمل‌کردها، آنان توانسته‌اند معیارهای لازم نشست ژنیو را تکمیل سازند. به گفته‌ی مسوولان میثاق شهروندی، این برنامه در هم‌آهنگی با وزارت‌های مالیه، وزارت انکشاف دهات، وزارت صحت عامه، وزارت معارف، وزارت زراعت و ارگان‌های محل به پیش می‌رود.

رییس عملیاتی برنامه میثاق شهروندی گفت که با توجه به فراهم کردن زمینه گفت‌وگو با مسوولان محلی، مردم می‌توانند چگونه‌گی پیش‌رفت کارها و کاستی‌های آن را مستقیم به افراد بازگو کنند و زمینه تطبیق شفاف پروژه را مهیا سازند. وی افزود که در اوایل حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ خانواده می‌توانستند یک شورا را تشکیل دهند اما این مورد در روزهای اخیر به ۱۵۰ تا ۲۰۰ خانواده کاهش یافته است. گفتنی است که این شوراها در سطح گذر، به یک‌هزار خانواده می‌رسد. بر اساس معیارها، یکی از اعضای برجسته شوراها باید از میان زنان انتخاب و شماری از پروژه‌ها نیز بر اساس نیاز آنان عملی شود. آقای احمدزی تایید می‌کند که حدود ۴۸ درصد اعضای شوراهای انکشافی، زنان‌اند که از میان ۸۵۰ شورا در چهار شهر عمده کشور، معاون ۸۴۰ شورا را زنان تشکیل می‌دهند. وی افزود که بحث تعادل جنسی در برنامه میثاق شهروندی به شکل جبری اعمال می‌شود و زنان باید در یکی از دو پست اصلی شوراها نقش داشته باشند.

آقای احمدزی گفت که سال روان از سال‌های تطبیق پروژه‌ها بوده و آنان توانسته‌اند بیش‌تر پروژه‌ها را تکمیل سازند. بر اساس آمارهایی که مسوولان این برنامه ارایه می‌کنند، حدود یک‌ونیم میلیون شهروند در چهار شهر بزرگ کشور از مزایای پروژه‌های عمرانی برنامه میثاق شهروندی مستفید شده‌اند. علاوه بر میثاق شهروندی، یک برنامه به نام «اشتغال‌زایی» ایجاد شده که حدود نُه ولایت دیگر نیز در چارچوب این برنامه افزوده شده است، اما عبدالباری احمدزی گفت که آنان منتظر اند تا بودجه لازم برای آغاز کار در این ولایت‌ها را دریابند. وی گفت که با توجه به دستور رییس جمهور غنی و وعده‌های مالی جامعه جهانی، آنان خوش‌بین‌اند که این برنامه را در سال جاری آغاز کنند.

رییس عملیاتی برنامه میثاق شهروندی تصریح کرد که بر اساس قاعده، پول مصرف پروژه پس از تایید انجنیران و به شکل تدریجی از طریق بانک مرکزی (د افغانستان بانک) به شوراها انتقال می‌یابد. آن‌گونه که مسوولان این برنامه می‌گویند، بیش‌تر مردم از طریق نمبر تماس، صفحات اجتماعی و افراد مسوول چشم‌دیدشان مربوط به کم‌کاری در پروژه‌ها را گزارش می‌دهند و با توجه به آن، از کار در این پروژه‌ها به شکل کامل نظارت می‌شود. آقای احمدزی افزود که با توجه به تطبیق این پروژه‌ها، مردم اکنون بیش‌تر به مسایل اجتماعی ارزش می‌دهند و به کارهای رفاهی و عمرانی می‌پردازند. گفتنی است که شماری از مهاجران و بی‌جاشده‌گان داخلی نیز در شوراهای انکشافی سهیم‌اند و دوشادوش افراد بومی، در پروژه‌های عمرانی کمک می‌کنند.

در همین حال، شهروندان نیز از کارکرد برنامه میثاق شهروندی تا حدی راضی به نظر می‌آیند، اما می‌گویند که بهتر است مراحل درونی خرید و چگونه‌گی بستن قرارداد مواد با مردم و مسوولان شریک شود. سیداشرف سادات، شهروند هرات در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح گفت که شفافیت برنامه میثاق شهروندی به دلیل قراردادهای مبهم مواد و تعیین معاش‌های بلند زیر سوال رفته، اما تایید می‌کند که با اعمال پروژه‌های این برنامه در سطح هرات، تغییرات لازم به میان آمده است. وی گفت که مردم شهر هرات ترجیح داده‌اند بیش‌تر پروژه‌ها را در نواحی کم‌تر انکشاف‌یافته متمرکز سازند و بیش‌تر کارهای عمرانی را کانکریت‌سازی کوچه‌ها تشکیل داده است.

برنامه میثاق شهروندی حدود سه سال پیش به میان آمد و تا کنون تنها در ولایت‌های بلخ، قندهار، هرات و ننگرهار عملی شده است. با توجه به علاقه‌مندی مردم به ادامه کارهای عمرانی و ماهیت کار برنامه میثاق شهروندی، احتمال دارد که این روند در سایر ولایات نیز تعمیم یابد.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن