Author: عزیز منصف

  • تغییر نظام رای‌دهی؛ دیرهنگام ولی خوش‌فرجام

    تلاش تعدادی از احزاب سیاسی با نفوذ برای تغییر نظام رای‌دهی کار دیرهنگام ولی ستودنی است. موضوع تغییر سیستم رای‌دهی از دیرباز از سوی جمع وسیعی از منتقدان سیستم کنونی رای غیر قابل انتقال که شامل شخصیت‌ها و جریان‌های سیاسی با نفوذ و برخی از نهادهای مدنی می‌شود، مطرح شده است. حکومت فعلی و قبلی به صورت پیوسته از سیستم رای قابل انتقال حمایت کرده که دلایل آن مشخص است: تضعیف جریان‌های سازمان یافته‌ی سیاسی. اما اکنون این موضوع در اثر ائتلاف تعدادی از احزاب که توانایی اعمال قدرت بالای ارگ ریاست جمهوری را دارند، از سوی حکومت جدی گرفته می‌شود که امر بی‌سابقه‌ای است.

  • پارادوکس گفت‌وگو با طالبان

    مقامات امریکایی و نمایندگان سیاسی طالبان با یکدیگر ملاقات کرده‌اند. در حال حاضر امریکایی‌ها بیشتر به خواست‌های طالبان پاسخ مثبت می‌دهند تا این‌که موقعیت سیاسی حکومت افغانستان را رعایت کنند. طالبان با اصرار بر گفت‌وگوهای مستقیم با حکومت ایالات متحده، و نه حکومت افغانستان، شدیداً به دنبال کسب مشروعیت و اعتبار از دست رفته‌ی خود هستند. این گروه از این گفت‌وگوها مشروعیت می‌گیرد و جایگاه خود را به عنوان طرف اصلی قضیه و یک جریان با اعتبار داخلی و بین‌المللی تثبیت می‌کند.

  • ایتلافی برای قدرت یا نجات افغانستان؟

    احزاب و جریان‌های سیاسی و اجتماعی عمده‌ای در کابل گرد هم آمده و جریانی به نام «ایتلاف بزرگ ملی افغانستان» را به وجود آوردند. این ایتلاف نسبت به ایتلاف‌های مشابه فراگیرتر و با اعتبارتر است. تقریباً می‌شود گفت که تمام مخالفان مهم اشرف غنی زیر یک چتر جمع شده‌اند.

  • عدالت از چنگ سیاست جان بدر نمی‌برد

    با بازگشت جنرال دوستم به کشور موضوع دوسیه‌ی ایشچی بار دیگر مطرح شده است. شخص آقای ایشچی نیز به رسانه‌ها گفته است که اگر دوسیه‌اش در داخل مورد بررسی قرار نگیرد، موضوع را به محاکم بین‌المللی می‌برد. طرح محاکم بین‌المللی، از جمله محاکمه‌ی لاهه، شاکی خصوصی نمی‌پذیرد، مگر این که دامنه‌ی جنایت گسترده باشد. جنایات جنگی در افغانستان موضوع با اهمیت و قابل طرح برای دادگاه لاهه است. از این رو، معلوم نیست که آیا آقای ایشچی موفق به طرح قضیه‌اش در این دادگاه مهم می‌شود یا خیر. ولی توقع می‌رود که او بتواند شکایات خود را علیه معاون اول رییس جمهور در محاکم داخلی پیگیری کند.

  • عقب‌نشینی غنی و سرنوشت مخالفانش

    بازگشت جنرال دوستم به افغانستان یک پیروزی عمده برای این سیاستمدار و هوادارانش به حساب می‌آید. آن‌ها با راه‌اندازی تظاهرات بیست روزه توانستند ارگ را مجبور به عقب‌نشینی از موضعش ساخته و زمینه ی بازگشت معاون اول رییس جمهور را فراهم کنند. البته، آن‌ها به یکی از خواسته‌های دیگر خود که آزادی نظام‌الدین قیصاری باشد، نرسیده‌اند. منابعی در حکومت می‌گویند که دوسیه‌ی قیصاری از سوی لوی‌سارنوالی پیگیری خواهد شد.

  • وزیر معدنچی

    اشرف و تیمش گلوی خود را از فریاد «مبارزه با فساد» پاره کرده‌اند. آن‌ها طوری وانمود می‌کنند که در مبارزه با فساد جدی و غیرسیاسی اند. اشرف غنی در آخرین کنفرانس خبری خویش گفت که برخلاف حکومت‌های پیشین، مقامات فاسد دولتی را محاکمه کرده است. روز شنبه محکمه‌ی دوم رزاق وحیدی، وزیر پیشین مخابرات، به جرم سوء استفاده از صلاحیت‌ها برگزار شد. این محکمه گویا نشانگر این واقعیت است که ارگ به وعده‌ی خود در مبارزه با فساد اداری وفادار است. ولی اشرف غنی در مبارزه با فساد گزینشی عمل می‌کند. تنها محکمه‌ی وحیدی نیست که در آن گونه‌ی بارزی گزینشی عمل شده و نقش وزارت مالیه در این داستان پنهان می‌شود، اشرف غنی بر تخلفات بعضی از اعضای کابینه‌اش آگاهانه و عمدی چشم می‌پوشد. یک نمونه‌ی آن داستان سعادت منصور نادری، وزیر پیشین شهرسازی است.

  • موضع‌گیری اصولی در برابر ترمپ

    انتشار گزارش تغییر سیاست امریکا در قبال مذاکره با طالبان انعکاس گسترده‌ای در افغانستان داشته است. چشم همه به آغاز گفت‌وگو‌های صلح است و می‌خواهند بدانند که چه کسی این بن‌بست را خواهد شکست. تصور عمومی این است که امریکا در این روند نقش‌کننده‌ای دارد. حکومت و طالبان از مشارکت امریکا در گفت‌وگوهای صلح حمایت می‌کنند، ولی نکته‌ی اختلاف‌برانگیز و در عین حال نگران‌کننده، رهبری گفت‌وگوها است. طالبان شدیداً مشتاق اند که در پشت میز مذاکره با مقامات امریکایی بنشینند و امتیازات دلخواه خود را به دست آورند. بیانیه‌ی دفتر قطر که نمایندگی سیاسی این گروه را به عهده دارد، از تغییر سیاست امریکا استقبال کرده و منتظر دعوت رسمی آن هستند. ولی حکومت افغانستان با ایده‌ی مذاکرات مستقیم امریکا با طالبان بدون حضور حکومت افغانستان مخالفت کرده است.

  • تغییر سیاست؛
    امریکا به دنبال مذاکره‌ی مستقیم با طالبان

    نیویارک تایمز به نقل از مقامات افغان و امریکایی گزارش می‌دهد که کاخ سفید به دیپلومات‌های خود دستور مذاکره‌ی مستقیم با طالبان را داده است. قبل از این، موضع رسمی حکومت امریکا این بود که مذاکرات به رهبری حکومت افغانستان صورت گیرد و ایالات متحده نقش حمایتی داشته باشد. اکنون اما امریکایی‌ها مذاکرات مستقیم را با طالبان آغاز می‌کنند و امیدوارند در نهایت نمایندگان حکومت و طالبان دور میز مذاکرات بنشینند.

  • حمله‌ی تند بر احزاب سیاسی

    تغییر نظام انتخاباتی در افغانستان بحث سابقه‌داری است، ولی به لحاظ سیاسی تا حال هیچ جریانی از آن حمایت جدی نکرده است. برخی از این جریان‌ها، به ویژه جناح داکتر عبدالله عبدالله، رییس اجرایی قبلاً از حامیان سرسخت تغییر نظام انتخاباتی بودند، ولی حالا به این خواست خود که در زمان انتخابات به طور وسیعی روی آن کمپاین می‌کردند و اتفاقاً در میان هواداران‌شان نیز محبوب است، هیچ اعتنایی نمی‌کنند.

  • خون ارزان عسکر افغان

    گزارش رسانه‌ها حاکی از آن است که نیروهای افغان همانند سال‌های گذشته با تلفات سنگین مواجه‌اند. هشت صبح گزارش داد که در جریان هفته‌ی گذشته، بیش از ۱۰۰ نیروی امنیتی در چند ولایت کشور کشته شده و ده‌ها نیروی امنیتی نیز زخم برداشته‌اند. طالبان در جریان هفته‌ی گذشته بر پاسگاه‌های نیروهای امنیتی در ولایت قندز حمله کردند. در نتیجه‌ی این حمله حدود ۴۰ سرباز کشته شدند. چنان که مقام‌های وزارت دفاع گفته‌اند، طالبان با استفاده از عینک‌های شب‌بین نظامی، همزمان بر چندین موضع نیروهای امنیتی در ولسوالی دشت ارچی حمله کردند و باعث این تلفات شدند.