اشرف غنی دیگر به متحد انتخاباتی نیاز ندارد

رییس جمهور غنی دیروز با لحن تند و سرشار از احساسات، موضع ‌اخیر رهبران احزاب سیاسی در مورد روند ثبت نام را رد کرد. رییس جمهور غنی گفت که رهبران احزاب مشروعیت ندارند، کسی آنان را انتخاب نکرده است و حق ندارند که به نمایندگی از مردم تصمیم تحریم انتخابات پارلمانی را اعلام کنند. جالب این بود که در میان احزابی که رییس‌ جمهور غنی مشروعیت‌شان را زیر سوال برد و آنان را متهم به خلق بحران چهل‌ساله‌ی اخیر کرد، متحدان ارگ هم بودند. حکمتیار، ‌سیدحامد گیلانی و کریم خلیلی متحدان آقای غنی محسوب می‌شوند. گیلانی و خلیلی در انتخابات سال ۲۰۱۴ متحد غنی بودند. حکمتیار هم در آن زمان به صورت غیررسمی از غنی حمایت کرد و به قطب‌الدین هلال، نماینده‌ی سازمانش هدایت داد که به اردوگاه تحول و تداوم بپیوندند.

اما امروز رییس ‌جمهور غنی با صراحتی باور نکردنی و با احساسات تمام، رهبران احزاب اعم از متحد و مخالف خود را به باد انتقاد گرفت و مشروعیت آنان را زیر سوال برد. از سخنان رییس جمهور غنی برمی‌آید که ارگ در انتخابات ریاست جمهوری آینده به هیچ متحدی از میان سیاستمداران شناخته شده، ضرورت ندارد. به نظر می‌رسد که ارگ دیگر حتا به متحدان خود روی خوش نشان نمی‌دهد. ارگ دیگر حرف رهبرانی مثل گیلانی و حکمتیار را هم جدی نمی‌گیرد. این امر نشان‌دهنده‌ی آن است که رییس جمهور غنی چنان به پیروزی‌اش در انتخابات آینده‌ی ریاست جمهوری اطمینان دارد که نمی‌خواهد منت هیچ سیاستمداری را بکشد.

در این تردیدی نیست که احزاب سیاسی افغانستان به‌روز نیستند. بسیاری از این احزاب همان‌طوری که آقای غنی می‌گوید، تنظیم‌های جنگی بودند. حکمتیار هم تازه از میدان جنگ به کابل برگشته است. او قبل از این‌که به کابل برگردد در پاکستان بود و از آن‌جا جبهاتش را اداره می‌کرد. کمیته‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی این احزاب هیچ طرح مکتوبی در این زمینه‌ها بیرون نداده‌اند. هیچ حزب سیاسی طرح مکتوب و تحلیل جامعی در مورد وضعیت نظامی و سیاسی کشور با توجه به وضعیت منطقه و جهان به هیچ یک از رهبران حکومت وحدت ملی تحویل نداده است. ظرفیت‌های احزاب سیاسی بسیار اندک است، ‌اما برخی از نگرانی‌هایی که در مورد انتخابات مطرح می‌شود، بی‌جا نیست.

رییس جمهور غنی می‌گوید که هشت میلیون و شش صد هزار شهروند برای رای‌دهی در انتخابات پارلمانی ثبت نام کرده‌اند‌، ‌همین شهروندان در انتخابات ریاست جمهوری هم رای خواهند داد. اشرف غنی به صراحت می‌گوید که نمی‌خواهد انتخابات ریاست جمهوری سال آینده‌ی خورشیدی به تعویق بی‌افتد و هیچ بدیلی برای آن ندارد. اما رهبران برخی از احزاب سیاسی مخالف ارگ و شماری از چهره‌های مطرح، صحت آماری را که کمیسیون مستقل انتخابات منتشر می‌کند، ‌باور ندارند. رییس جمهور به صراحت تأکید می‌کند که در کار کمیسیون مستقل انتخابات مداخله نمی‌کند. اما سیاستمداران فارسی‌زبان حوزه‌ی شمال این حرف رییس جمهور را جدی نمی‌گیرند. حتا رییس اجرایی هم این حرف رییس جمهور را جدی نمی‌گیرد. جناح عبدالله و دیگر سیاستمداران مخالف ارگ به این عقیده‌اند که تصامیم استراتژییک مربوط به انتخابات به ارشاره‌ی ارگ گرفته می‌شود و کمیسیون مستقل انتخابات استقلال لازم ندارد.

رییس جمهور غنی از همین حالا خود را پیروز انتخابات سال ۲۰۱۹ می‌داند، ‌اما جناح عبدالله و دیگر سیاستمداران نزدیک به او فکر می‌کنند که کمیسیون مستقل انتخابات در آمار ثبت‌شده‌ی رای‌دهندگان جنوب و شرق دست‌کاری کرده است. به باور آنان این دست‌کاری انگیزه‌ی سیاسی دارد و هدف آن اثبات روایت ارگ است. بر مبنای روایت ارگ، پشتون‎ها اکثریت مطلق عددی اند و این اکثریت به اشرف غنی در انتخابات آینده رای خواهند داد.

برخی از سیاستمداران نزدیک به رییس اجرایی می‌گویند که از همین حالا برای یک تظاهرات بزرگ در فردای انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۹ آمادگی می‌گیرند و می‌دانند که اشرف غنی بر مبنای آماری که کمیسیون مستقل انتخابات بیرون داده است، ‌برنده‌ی انتخابات ریاست جمهوری اعلام می‌شود. اشرف غنی برای پیروزی در انتخابات ریاست جهموری به چیزی حدود چهار و نیم میلیون رای نیاز دارد. به روایت کمیسیون مستقل انتخابات آرای او در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۴ هم چیزی در همین حدود بود. برخی از مشاوران ارگ باور دارند که حوزه‌ی رای هر نامزد، حوزه‌ی قومی او است و از آن‌جایی که پشتون‌ها اکثریت مطلق اند و آمار ثبت نام‌کنندگان‌شان زیاد است، ‌اشرف غنی در هر صورتی برنده‌ی میدان خواهد بود و زیاد به متحدان سیاسی نیرومند نیاز ندارد. اما روایت مخالفان ارگ این است که نه یک قوم در افغانستان اکثریت مطلق است و نه آماری که کمیسیون مستقل انتخابات بیرون می‌دهد، ‌واقعی است.

این کشمکش‌ها نشان می‌دهد که انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۹ هم سرنوشتی شبیه انتخابات ۲۰۱۴ خواهد داشت. کمیسیون مستقل انتخابات نامزد ارگ را پیروز اعلام خواهد کرد و نامزد جناح مخالف ارگ هر کسی که باشد، نتیجه را نمی‌پذیرد. روشن است که در آن صورت هر دو اردوگاه رقیب برای این‌که به همدیگر قدرت خود را نشان دهند به خیابان خواهند آمد. از آن‌جایی که رای ‌نامزدان انتخابات ریاست جمهوری،‌ قومی است، ‌تقابل اردوگاه‌های رقیب انتخاباتی مثل سناریوی ۲۰۱۴ رنگ قومی خواهد گرفت. در سال ۲۰۱۴ هر دو اردوگاه تا همین حد پیش رفتند. طرفداران دکتر عبدالله یک راه‌پیمایی مسالمت‌آمیز در کنار ارگ برگزار کردند و قضیه با میانجی‌گری جان کری، وزیرخارجه‌ی وقت امریکا ختم به خیر شد. اما این‌بار روشن نیست که بحران انتخاباتی سال ۲۰۱۹ به کجا ختم می‎شود.

در سال ۲۰۱۴ اجماع منطقه‌ای و جهانی در مورد افغانستان تا این حد صدمه ندیده بود. اما امروز هیچ نوع اجماعی بین کشورهای منطقه و جهان در مورد افغانستان وجود ندارد. از کجا معلوم که قدرت‌های منطقه‌ای از کشمکش‎های احتمالی انتخاباتی افغانستان سوءاستفاده نکنند. راه حل هم انعطاف‌پذیری و ایجاد اجماع سیاسی قبل از برگزاری انتخابات است. پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۸ باید مجموع نیروهای سیاسی و ارگ به یک اجماع قابل قبول سیاسی برسند.

اگر چنین اجماعی شکل نگیرد، نتیجه‌ی انتخابات سال ۱۳۹۸ هم بحران خواهد بود، اما به نظر می‌رسد که ارگ زیاد نگران بحران نیست. ارگ فکر می‌کند که نامزدش در انتخابات ریاست جمهوری برنده می‌شود و نیروهای سیاسی رقیب در موقف ضعیف قرار می‌گیرند و نمی‌توانند کاری از پیش ببرند.

دیدگاه are closed.