نامه‌ی سرگشاده‌ی فلمسازان، نویسندگان و هنرمندان افغانستان

تاریخ: ۱۰ سرطان ۱۳۹۷/ مطابق ۱ July 2018

موضوع : اعتراض به انتقال آرشیف ملی فلم افغاستان به ارگ ریاست جمهوری

مخاطبان داخلی و بین‌المللی نامه‌:

شخص رییس‌جمهور افغانستان

شخص رییس اجرایی حکومت افغانستان

وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان

پارلمان ملی افغانستان

سازمان میراث فرهنگی یونسکو

اتحادیه‌ی جهانی فلمسازان بدون مرز
بنیاد جهانی فلم امریکا  Martin Scorsesse
آرشیف ملی فلم بریتانیا  BFI
پارلمان بریتانیا
وزارت فرهنگ بریتانیا
احزاب سیاسی منتقد در بریتانیا
مرکز ملی فلم فرانسه  CNC  
سینما تک فرانسه  Cinémathèque
مرکز ملى فلم سویدن SFI 
آرشیف ملى سینما تک آلمان Deutsche kinemathek 
کمیسیون فرهنگى اتحادیه‌ی اروپا
وزارت فرهنگ کشور‌های اتحادیه‌ی اروپا
وزارت خارجه‌ی کشور‌های اتحادیه‌ی اروپا
انستیتوت‌های ملی فلم در اروپا، امریکا و استرالیا
وزارت خارجه‌ی امریکا
آرشیف فلم کانگرس امریکا
کمیته‌ی حفاظت از میراث معنوی و غیر ملموس یونسکو
بنیاد بین‌المللى فلم آسیا
فستیوال‌های معتبر بین‌المللی فلم در دنیا
نشریات معتبر سینمایی 
اتحادیه‌های ژورنالیستان افغانستان
رسانه‌های تصویری، شنیداری و چاپی افغانستان
رسانه‌های خارجی مرتبط با افغانستان

متن نامه

حکومت افغانستان بر اساس فرمان رییس‌جمهور‌ محمد‌اشرف غنی‌، آرشیف ملی مؤسسه‌‌ی‌ «افغان‌فلم» را که تاریخ مصور مردم افغانستان است‌ به ارگ ریاست جمهوری انتقال می‌دهد. ‌دولت افغانستان با فروش مکان فعلی افغان‌فلم به وزارت خارجه‌ی بریتانیا، برای ساخت سفارت جدید این کشور در کابل، تصمیم به تخریب این مکان ملیِ هنری و سینمایی دارد.

این تصمیم دولت، بدون مشورت، هم‌فکری و نظر‌خواهی از فلمسازان و جامعه‌ی فرهنگی ـ هنری افغانستان ‌گرفته شده و هیچ جایگزینی برای احیا و ساخت مؤسسه‌ی افغان‌فلم به عنوان تنها مرکز ملی فلمسازی افغانستان در نظر گرفته نشده است. ‌ماهیت انتقال آرشیف ملی فلم به مکان غیر قابل دسترس و سیاسی، می‌تواند خلاف کنوانسیون میراث فرهنگی معنوی یونسکو محسوب ‌شود.

افغانستان از امضا‌کنند‌گان Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage کنوانسیون حفاظت از آثار فرهنگی معنوی یا غیر‌ملموس در یونسکو است. در ماده‌ی دوم، بند «ب» ‌این کنوانسیون بین‌المللی، از هنر‌های نمایشی به عنوان میراث‌ فرهنگی ‌و معنوی نام برده شده است.

همچنین در برنامه‌ی حافظه‌ی جهانی یونسکو Memory of the World  از حامل‌های سمعی و بصری، چون فلم‌ها، کست‌ها، دیسک‌ها و عکس‌ها به عنوان میراث فرهنگی یک کشور یاد شده و بر حفاظت و قابل دسترس بودن آن‌ها برای همه تأکید شده است.

انتقال آرشیف ملی فلم افغانستان به ارگ ریاست جمهوری، قابل دسترس بودن آن را در آینده برای فلمسازان، پژوهشگران، مجامع تحقیقاتی‌ـ فرهنگی و رسانه‌های آزاد افغانستان از ناممکن می‌سازد. چرا که دسترسی به منابع موجود در ارگ ریاست جمهوری افغانستان برای همه‌ی مردم و رسانه‌ها فراهم نیست. انتقال آرشیف ملی فلم  به عنوان یک میراث فرهنگی به یک مکان سیاسی، به معنای کنترل داشتن دستگاه سیاسی قدرت بر فرهنگ و منابع تاریخی یک ملت است.

آرشیف مصور افغان‌فلم یکی از منابع مهم فرهنگی‌ـ هنری و ملی‌ـ تاریخی مردم افغانستان است. در این آرشیف نود ساله، آثار مستند از دوران جنگ جهانی، جنگ سوم انگلیس و افغانستان در سال ۱۹۱۹ میلادی‌، دوره‌ی شاه امان‌الله، فلم‌های مستند از دوره‌های بعدی تا پایان حکومت‌های چپی مارکسیستی، فلم‌های مستند از آثار باستانی افغانستان، رویداد‌های مهم اجتماعی و سیاسی و تعداد زیادی فلم‌های سینمایی افغانستان نگه‌داری می‌شود.  ما تأکید می‌کنیم که  به دلیل تغییر دولت‌ها، هیچ تضمین حقوقی و حفاظتی برای ‌آرشیف ‌فلم در یک مکان محصور به دستگاه قدرت سیاسی وجود ندارد.

آرشیف افغان‌فلم در هیچ دوره‌ی تاریخی به ارگ ریاست جمهوری افغانستان منتقل نشد، حتا در دوران طالبان این آرشیف با درایت و از خود‌گذشتگی کارمندان افغان‌فلم، برای نسل‌های بعد حفظ‌ شد.

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، مریم غنی دختر رییس جمهور از آرشیف افغان فلم برای پروژه‌ی فلم مستند استفاده کرده که اطلاعات آن در وب سایت او و انترنت موجود است. با وجود آن که ایشان تقاضای رسمی دارد، اما انتقال آرشیف به ارگ ریاست جمهوری افغانستان، دسترسی و استفاده‌ی خصوصی از این آرشیف ملی را برای نزدیکان دستگاه قدرت بیشتر فراهم می‌کند.

دولت افغانستان باید بداند که بخشی از فلم‌های موجود در آرشیف افغان‌فلم متعلق به بخش‌های خصوصی فلمسازی در دوره‌های گذشته است و تعدادی از صاحبان فکری آن آثار هنوز زنده هستند. در ماده‌ی سوم، بند «ب» کنوانسیون آثار فرهنگی معنوی یونسکو، بر احترام به حقوق فکری صاحبان آثار تأکید شده است. بنابر‌این، حکومت افغانستان باید بر حقوق کاپی‌رایت، حقوق صنفی فلمسازان و مؤلفان آثار و خواست جامعه‌ی فرهنگی در مورد یک مرکز ملی فلم و سینما احترام بگذارد.

تصمیم حکومت افغانستان در انتقال آرشیف فلم به ارگ، نبود شفافیت از سوی دولت و بررسی نشدن حقوقی موضوع، ابهامات زیادی را در خصوص این اقدام به وجود آورده است که باید هر چه زودتر توسط شخص رییس‌جمهور، به عنوان صادر‌کننده‌ی این فرمان، برای مردم، رسانه‌ها و جامعه‌ی فرهنگی و هنری افغانستان به‌طور شفاف پاسخ داده شود.

سخنی با دولت بریتانیا

ما فلمسازان، نویسندگان و هنرمندان افغانستان تأکید داریم که دولت‌های خارجی نباید بنا بر نیاز‌های سیاسی، باعث فشار بر حکومت‌ها و از دست رفتن مکان‌ها و مراکز ملی‌ـ فرهنگی و هنری سایر ملت‌ها شوند.

دولت بریتانیا باید به آثار ملی و فرهنگی یک کشور احترام بگذارد و از اهرم فشار برای مقاصد سیاسی استفاده نکند. ویرانی افغان فلم بدون تعهدات لازم برای مکان جایگزینِ فرهنگی و احیای صنعت فلم در بخش ملی افغانستان، خاطرات و تاثیرات نامطلوب و دوامدار را در ذهن جامعه‌ی فرهنگی‌‌ هنری و مردم افغانستان به جا خواهد گذاشت. بریتانیا می‌داند که گروه‌های تندرو نیز در افغانستان در صدد از بین بردن هنر، موسیقی، فیلم و سینمای این کشور استند، ولی مردم افغانستان به هیچ وجه آن را تحمل نخواهند کرد.

سخن آخر با دولت افغانستان

دولت افغانستان باید برای جامعه روشن کند که زمین افغان‌فلم را با کدام شرایط و چه مبلغی برای ساخت سفارت بریتانیا در کابل به فروش رسانده است و پول فروش این مرکز هنری فلمسازی را در کجا هزینه می‌کند؟

با توجه به این‌که دولت افغانستان از سال ۲۰۰۱ میلادی تاکنون و با وجود همکاری اقتصادی بین‌المللی، استراتژی ملی برای فرهنگ و هنر فلم و سینما نداشته و این تصمیم حکومت نیز منجر به تخریب یک مکان ملی هنری می‌شود، نویسند‌گان این نامه بر این خواسته‌ها تأکید کرده و آن را جزء نیاز‌های مشروع فرهنگی و هنری خود و جامعه‌ی افغانستان می‌دانند.

خواسته‌ها و راه‌ حل

۱. در صورتی که دولت هیچ راه حل دیگری برای زمین افغان‌فلم ندارد‌ یا قرار‌داد فروش آن قبل از قانون پنجاه‌سالگی مکان‌های قدیمی و تاریخی امضا شده است، تقاضا و تأکید ما این است که پیش از تحویل زمین افغان‌فلم برای ساخت سفارت بریتانیا، حکومت افغانستان مکانی را برای ساخت یک مرکز ملی فلمسازی افغانستان با نام «افغان‌فلم» تعیین و پلان معماری آن را اجرایی کند.

۲. امضا‌کنند‌گان نامه از دولت بریتانیا می‌خواهند که به دلیل قوانین مبادلات زمین‌های مهم و همچنین اهمیت ملی و فرهنگی افغان‌فلم برای جامعه‌ی هنری و مردم افغانستان، تعهد بسپارد تا در هماهنگی با حکومت افغانستان، در ساخت مرکز ملی فلمسازی در افغانستان سهم جدی، شفاف و عملی بگیرد. جامعه‌ی فرهنگی هنری و مردم افغانستان، عملکرد شما را در این عرصه نظاره خواهند کرد که چقدر به ساختار های بنیادی آموزش و فرهنگ و حمایت از آن اهمیت می‌دهید.

۳. انتقال آرشیف مصور افغان‌فلم به ارگ ریاست جمهوری، دسترسی آزاد مردم، رسانه‌ها‌، پژوهشگران و صاحبان فکری آثار به آن را سلب می‌کند و خلاف کنوانسیون میراث فرهنگی معنوی یونسکو و قانون حق دسترسی آزاد به اطلاعات و منابع تاریخی است.  دوباره تکرار می‌کنیم که انتقال این آرشیف بزرگ مصور تاریخی به ارگ، به معنای کنترل و تسلط دستگاه قدرت بر منابع تاریخ و فرهنگ مردم خواهد بود. از حکومت افغانستان تقاضا می‌شود که تا تکمیل کار ساخت تعمیر جدید افغان‌فلم، آرشیف فلم آن به‌‌ گونه‌ی کامل و طور مؤقت به دفتر یونسکو در کابل انتقال یابد. ‌ما از سازمان فرهنگی یونسکو نیز می‌خواهیم تا به این درخواست فلمسازان و صاحبان فکری آثار رسیدگی کند.

۴. معتقد استیم که دولت قبلی و فعلی افغانستان بر مبنای بخشی از اساسنامه‌ی تصویب‌شده‌‌‌ی افغان‌فلم در سال ۱۳۴۶ خورشیدی که گسترش افغان‌فلم را جزء برنامه‌ی خود داشته، عمل نکرده‌ و این مؤسسه را به حال خود‌ رها کرده‌اند. این اساسنامه‌ی تصویب‌شده با تغییراتی جزئی هنوز هم در افغانستان نافذ بوده، اما عملی نشده است.

در دنیای معاصر هنر سینما، نظر به صنعت دیجیتالی شدن فلمسازی حرفه‌ای، هزینه‌های فنی ایجاد یک مرکز خوب تولید فلم، نسبت به دوران سینمای آنالوگ بسیار پایین آمده است. بر این اساس احیای افغان‌فلم، داشتن استدیو و شهرک سینمایی در چارچوب افغان‌فلم از ضرورت‌های سینمای افغانستان است.

۵. دولت می‌تواند با احیا و نوسازی افغان‌فلم، این مؤسسه را به یک مؤسسه‌ی درآمد‌زا و نیمه‌انتفاعی تبدیل کند. افغان‌فلم می‌تواند با اجاره دادن تجهیزات تولید فلم، استدیو و شهرک سینمایی خود برای پروژه‌های تولیدی تلویزیون‌ها و فلم‌های بخش خصوصی، به انکشاف بیش‌تر و خود‌کفایی برسد.

۶. افغان‌فلم جدید باید بخشی را به نام موزیم فلم و سینما داشته باشد. آرشیف نود ساله‌ی فعلی آن باید در این بخش حفاظت و نگه‌داری شود. با پروژه دیجیتالی شدن همه آثار آرشیف فلم، باید تمام آثار آنالوگ و دیجیتال آن در آرشیف جهانی فلم از سوی افغانستان ثبت شود. آرشیف فلم و موزیم افغان‌فلم می‌تواند به آموزش فلمسازی و پژوهش‌های فرهنگی هنری داخلی و بین‌المللی کمک کند. این آرشیف می‌تواند از طریق نمایش‌های بین‌المللی و حق کاپی‌رایت در بخش‌های داخلی و جهانی، برای افغان‌فلم و مردم افغانستان در‌آمد اقتصادی ایجاد کند.

۷. فلمسازان افغانستان در داخل و خارج از کشور که این نامه را نوشته و امضا کرده‌اند، آماده‌اند تا در این امر مهم فرهنگی هنری از طریق نیروی انسانی مستقل، متخصص و با مشورت و هم‌فکری برای احیای مرکز ملی فلمسازی توسط دولت همکاری کنند.

درخواست تمام فلمسازان، نویسند‌گان و هنرمندان افغانستان این است که دولت افغانستان، ‌به‌طور شفاف‌، باید به احیای مجدد افغان‌فلم به عنوان تنها مرکز ملی فلمسازی کشور متعهد شود.

بی‌توجهی به فرهنگ و هنر یک ملت و مملکت ضایعه‌ای است که تا سال‌ها جبران نخواهد شد و مسئول آن حکومت افغانستان خواهد بود. هدف ما حمایت از رشد فرهنگ و هنر در جغرافیای بزرگی به نام افغانستان است.  

 امضا‌کنند‌گان‌:

رهنورد زریاب / نویسنده

عتیق رحیمی / نویسنده و فلمساز 

محمد آصف سلطان زاده / نویسنده 

صدیق برمک / فلمساز و تهیه کننده

حمیرا دستگیر زاده، شاعر و نویسنده

حمیرا قادری / نویسنده

حضرت وهریز / نویسنده و مترجم    

اسد بدیع / موزیسین، آواز خوان و شاعر

رویا سادات / فلمساز

 دیانا ثاقب / فلمساز 

محسن حسینی / فلمساز 

صحرا موسوی مانی / فلمساز

خسرو مانی / نویسنده

همایون مروت / فلمساز

همایون کریمپور / فلمساز

داوود هلمندی / فلمساز

حسین دانش / فلمساز و منتقد سینما

ممنون مقصودی / هنرپیشه سینما

وسیمه بادغیسی / نویسنده

محمد حسین محمدی / نویسنده

خالد نویسا / نویسنده

منیژه باختری / نویسنده

مسعود حسینی / فوتو ژورنالیست

عزیز الله نهفته  / نویسنده

عارف فرمان / نویسنده

خالده خرسند / نویسنده

عزیز حکیمی / نویسنده و مدیر مجله نبشت

سنجر سهیل: نویسنده، مترجم و صاحب امتیاز روزنامه‌ی هشت صبح

پرویز کاوه / شاعر و مدیر مسوول روزنامه هشت صبح

صدیق الله توحیدی / رییس نهاد نی دفاع از خبرنگاران افغانستان

زلمی کاوه / نویسنده و مترجم

صاعقه ولی / نویسنده و مترجم

حسینه بورگان / نقاش 

رحیم غفوری / نقاش و از مسوولان کلوب قلم افغانستان

فرید رستگار /  موزیسین و آواز خوان

وجیهه رستگار/ آوازخوان

هدیه رستگار / موزیسین

طارق قیومی / فلمساز

مسعود حسن زاده / موزیسین فلم و فلم نامه نویس

الکا سادات / فلمساز مستند

عزیز دلدار / فلمساز و استاد دیپارتمنت سینما

نیما لطیفی / فلمساز

سهیلا محبی / فلمساز

رازی محبی / فلمساز

بصیر سیرت / عکاس و فلمساز

زینت نور / شاعر

صنم عنبرین / شاعر

نرگس قندچی / پژوهشگر دانشگاه آرهوس

پیمان آریانفر/ بازیگر و فلمساز

وژمه بهار آریانفر/ بازیگر سینما

مارینا گلبهاری / بازیگر سینما

حسن فاضلی / فلمساز

شکیب مصدق / موزیسین و خواننده 

همایون پاییز /  فلمساز

قادر طاهری / فلمبردار آثار مستند تاریخی و سینمایی افغان فلم

حمید ضرابی / نویسنده

سمیع عطایی / فلمساز

حامد رحیمی / فلمساز

فرنگیس سوگند / شاعر

رضا محمدی / شاعر

ضیا قاسمی / شاعر

حامد علمی / تهیه کننده 

یاسین نگاه / شاعر

یونس بخشی / مترجم و منتقد

منیره هاشمی / نمایشنامه نویس و بازیگر تیاتر

محمد رنجبر/ فلمساز

ناصر رهیاب / نویسنده

ذبیح الله فهیم میاخیل / فلمساز

حسیبا ابراهیمی /  هنرپیشه سینما

حامد علیزاده / فلمساز

غفار فیض یار / فلمساز

ادریس صالحی / فلمبردار و تهیه کننده

رحمان عالمی / فلمساز

فرهاد رضایی / فلمساز

فرشته بیگم / شاعر و فعال اجتماعی

سید علی موسوی آزاد / فلمساز

لینا علم / هنرپیشه سینما و تیاتر

غفار آزاد / فلمساز

مرتضی شاهد / فلمساز

مسعود اطرافی / روزنامه نگار و طنز نویس

ضیا آتش افضلی / روزنامه نگار

فهیم هاشمی / مستند ساز

آرزو آریاپور / فلمساز

امان پویامک / نویسنده

عقیله رضایی / فلمساز و هنرپیشه سینما

قربان میرزایی / فلمساز

سید جلال روحانی / فلمساز

رامین مظهر / شاعر و خبرنگار

محمد سرور رجایی / شاعر و روزنامه نگار

شکور نظری / شاعر و مدیر خانه ادبیات افغانستان

اسد اختری / فلمبردار سینما

زبیر پاداش / بازیگر تاتر و سینما

جاوید تاشه / خبرنگار

سید قاسم حسینی / فلمساز

آذریون متین / عکاس

 مجیب مهرداد / شاعر و استاد دانشگاه

میترا عاصی /  شاعر

جمال الدین آرام / فلمساز و مترجم

صنم سادات / طراح صحنه و لباس

واسع محسن / روزنامه نگار

سید حسین موسوی / فلمساز

فریبا حیدری / فلمساز

فرید اروند / شاعر

ابراهیم عارفی / رییس سابق افغان فلم

ناصر هاشمی / کارمند افغان فلم

داود عارفی / کارمند سابق افغان فلم

عبدالقدوس خاموش / تدوین گر فلم

امید احمد ادراک / بازیگر سینما

محمد جان آریا /  منتقد سینما

محمد آغا ذکی / عکاس

زینب انتظار /  فلمساز

بتول محمدی / نویسنده

صبور بیات / نویسنده

زیوری ویژه / شاعر

محمد حسین فیاض / شاعر

عارف جعفری / آهنگساز

حبیب صادقی / نویسنده

خالد درودگر /  صدابردار سینما

علی لایقی / عکاس

محمد صادق سرمست زاده / فلم نامه نویس 

سید ضیا نوری / روزنامه نگار

احمد فنا / نگارگر

کاظم فرنود / کارمند افغان فلم

نصیر خالد /  کارمند سابق افغان فلم

سید ابوالفضل عبداللهی

نازنین شفایی

هاجر حسینی

رضا صاحب داد

پاکیزه گوهر حبیب

احمد کمال ناطقی

طارق قاسمی

ایاز بیگ

فروغ اشکان 

فواد صمدی

الوک امیری

قاسم کریمی کاکر

فیروز کوهستانی

آشوکا کریمی

خالد رجبی

دهیوو هاشمی

ربابه احمدی

 

دکمه بازگشت به بالا