پس از خواندن جنازه «کلدار» پاکستانی در افغانستان؛ این بار نیمروزیان تابوت «تومان ایرانی» را بر دوش می‌کشند

محمدحسین نیک‌خواه

چندی قبل کارزار استفاده از پول افغانی از ولایت خوست آغاز و کم‌کم در ولایت‌های شرق و جنوب کشور با استقبال مردم مواجه شد. این کارزار از شرق و جنوب به جنوب‌غرب کشور هم رسید و به تازه‌گی باشنده‌گان ولایت نیمروز برنامه‌ای را برای منع استفاده از «تومان» ایرانی آغاز کرده‌اند.

به روایت برخی از اعضای شورای ولایتی نیمروز، بیش‌تر از ۹۰ درصد معاملات در این ولایت با استفاده از تومان ایرانی صورت می‌گیرد و حتا یک قرص نان هم به تومان، فروخته می‌شود.

جالب‌تر این که برخی کارمندان دولت و منسوبان و سربازان امنیتی معاش‌شان را به تومان بدل می‌کنند و با پول ایرانی اجناس مورد نیازشان را خرید می‌کنند.

شورای ولایتی نیمروز ابراز خوش‌بینی می‌کند که دست‌کم تا سه ماه آینده استفاده از تومان در این ولایت کاهش پیدا کند و در نهایت مردم نیمروز مانند ساکنان ولایات شرقی که جنازه کلدار را خواندند، تابوت تومان ایرانی را سر شانه‌های‌شان حمل کنند.

هر چند شهر زرنج مرکز ولایت نیمروز، به دلیل فاصله بسیار اندک با مرز ایران، تحت تأثیر استفاده از پول ایرانی قرار دارد و منع استفاده از تومان در آن آسان به نظر نمی‌رسد، اما مردم، نخستین گام‌ها را برای ترویج پول افغانی و منع استفاده از تومان برداشته‌اند و از حکومت افغانستان توقع دارند آنان را در این مسیر پشتی‌بانی کند.

اداره محلی نیمروز می‌گوید برای پشتی‌بانی از کارزار ترویج پول افغانی، نماینده‌گی بانک مرکزی به حد کافی پول افغانی به بازار تزریق و حکومت در حد توان از آن حمایت می‌کند.

 

جنازه تومان ایرانی را دفن می‌کنیم

کارزار ترویج پول افغانی و منع استفاده از تومان ایرانی به تازه‌گی در ولایت نیمروز آغاز شد و هدف آن تشویق مردم برای استفاده از پول ملی به جای تومان ایرانی است. برخی از اعضای شورای ولایتی نیمروز به نتایج مثبت این کارزار امید دارند.

نعمت‌الله صدیقی، عضو شورای ولایتی نیمروز به روزنامه ۸صبح می‌گوید پس از آغاز کارزار منع استفاده از کلدار پاکستانی در ولایات شرقی و جنوبی کشور باشنده‌گان نیمروز هم تصمیم گرفته‌اند برنامه‌ی مشابهی را برای منع استفاده از تومان اجرا کنند.

آقای صدیقی می‌گوید وابسته‌گی مردم نیمروز به تومان ایرانی به حدی است که کارمندان دولت و منسوبان و سربازان امنیتی معاش‌شان را از افغانی به تومان تبدیل و از پول ایرانی برای خرید در بازار استفاده می‌کنند.

به گفته‌ی او بیش‌تر از ۹۰ درصد خریدوفروش در نیمروز با استفاده از تومان صورت می‌گیرد و پول افغانی سهم اندکی در مبادلات تجارتی دارد. ساکنان شهر زرنج مرکز این ولایت برای خرید یک قرص نان یا دیگر اجناس نیز تومان پرداخت می‌کنند.

این عضو شورای ولایتی نیمروز تأکید می‌کند که مانند باشنده‌گان ولایت‌های شرقی و جنوبی افغانستان که جنازه کلدار پاکستانی را خواندند، مردم نیمروز هم می‌خواهند با منع استفاده از تومان تابوت پول ایرانی را روی شانه‌های‌شان حمل و آن را دفن کنند.

 

چرا نیمروز به تومان وابسته است؟

کارشناسان اقتصادی دلایل مختلف را در وابسته‌گی شدید مردم نیمروز به تومان اثرگذار می‌دانند. جلیل‌احمد هروی، استاد دانشگاه و عضو «کمیته‌ی ترویج پول افغانی» در نیمروز شش دلیل را عامل استفاده از تومان در این ولایت می‌داند.

«قاچاق انسان از طریق مرز نیمروز به ایران و کشورهای اروپایی و دریافت پول آن به تومان، قاچاق مواد مخدر و انتقال تومان از ایران به نیمروز، قاچاق حیوانات از افغانستان به ایران، قاچاق دارو و سایر کالا از مرز نیمروز به ایران، مروج بودن تجارت چمدانی و ورود اجناس ایرانی به نیمروز و در نهایت قاچاق اجناس ایرانی بدون پرداخت محصول گمرکی به نیمروز» عوامل استفاده از تومان در این ولایت است.

از دید آقای هروی ارزش تومان در برابر افغانی کم‌تر است و خریداران تمایل دارند با تومان خرید کنند چرا که خرید به تومان نسبت به افغانی برای‌شان به‌صرفه‌تر است.

به باور آگاهان امور اقتصادی استفاده از تومان به دلیل کاهش شدید ارزش پول ایران ضررهایی هم دارد و استفاده از آن سبب می‌شود مردم از آسیب‌های اقتصادی ایران متضرر شوند.

متأثر شدن از نوسان‌های منفی اقتصادی ایران، رشد اقتصاد غیررسمی، بی‌کاری پنهان، خنثاشدن سیاست‌های پولی بانک مرکزی افغانستان و دست آخر کاهش ارزش پول افغانی، ضررهای آن برای مردم افغانستان است.

چند سال پیش و پس از تحریم‌های ایالات متحده امریکا بر ایران و کاهش بی‌پیشنه‌ی ارزش تومان ایرانی، دود آتشی که امریکا در اقتصاد ایران بر افروخت بر چشم ساکنان نیمروز هم رفت و زیان بزرگ اقتصادی به آنان وارد کرد.

 

پول افغانی به بازار تزریق می‌شود

مقام‌های محلی نیمروز برای پشتی‌بانی از کارزار منع استفاده از تومان ایرانی کمیته‌ای با نام «کمیته ترویج پول افغانی» تأسیس و شخص والی این ولایت، برای پیش‌برد آن جلساتی را با اعضای این کمیته دایر کرده است.

سیدولی سلطان، والی نیمروز در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گوید برای جلوگیری از اختلال در بازار و افزایش بهای مواد اساسی اداره محلی جلسات مشورتی را با اقشار گوناگون برگزار کرده است.

مسوولان محلی می‌گویند که پول افغانی به بازار نیمروز تزریق می‌شود

 

 

والی نیمروز می‌افزاید اداره محلی منع استفاده از تومان را به صرافان و فعالان اقتصادی گوش‌زد کرده و نماینده‌گی بانک مرکزی هم قرار است مقدار زیادی پول افغانی به ویژه پول خُرد به بازار تزریق کند.

به گفته‌ی او نگرانی اصلی این است که بهای اجناس در بازار نیمروز «دو نرخی» شود و فروش اجناس با تومان ارزان‌تر از افغانی شود، اما با این وجود «کمیته ترویج پول افغانی» در چهار بخش از جمله کار فرهنگی برای تشویق مردم به استفاده از پول افغانی فعالیتش را ادامه خواهد داد.

به باور برخی، منع استفاده از تومان ایرانی در ولایت نیمروز چنان‌که تصور می‌شود ساده نیست، این ولایت به دلیل موقعیت جغرافیایی نزدیک به ایران از فرهنگ این کشور متأثر شده و حتا برخی ساکنان نیمروز در این ولایت از سیم‌ کارت‌های ایرانی استفاده می‌کنند و آنتن‌های تقویت‌کننده شبکه‌های مخابراتی ایران روی بام‌های‌شان به چشم می‌خورد.

با این همه، مردم و مقام‌های محلی در نیمروز برای منع استفاده از تومان و بلند کردن تابوت آن برشانه‌های‌شان آستین بر زده‌ و می‌خواهند دست‌کم تا سه ماه دیگر، تومان در این ولایت چلش نداشته باشد.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن