افغانستان در رده‌بندی جهانی آزادی مطبوعات دو رده صعود کرد

۸صبح، کابل: گزارشگران بدون مرز (RSF) رده‌بندی جهانی آزادی رسانه‌ها در سال ۲۰۱۸ را امروز (چهارشنبه، ۵ثور) منتشر کرد.

بر اساس این گزارش، افغانستان با دو پله صعود در رتبه‌ی ۱۱۸ام این جدول قرار گرفته است.

رده‌بندی جهانی آزادی رسانه‌ها در سال ۲۰۱۸ نشان می‌دهد که ناروی و کوریای شمالی رده‌های نخستین و آخرین خود را حفظ کرده‌اند. ناروی سال پار نیز در همین جایگاه قرار داشت.

ویرایش ۲۰۱۸ رده‌بندی جهانی آزادی رسانه‌ها «نشان‌گر افزایش کین‌آفرینی نسبت به روزنامه‌نگاران است.» گزارش‌گران بدون مرز در گزارش خود نوشته که «رویارویی آشکار علیه رسانه‌ها از سوی برخی از رهبران سیاسی تشویق می‌شود و خواهان نظام‌های اقتدارگرا در تحمیل ژورنالیسم مورد نظرشان دموکراسی را تهدید می‌کند.»

در این گزارش آمده است که رویارویی رهبران سیاسی با رسانه‌ها تنها ویژه‌ی کشوری چون ترکیه (۲-،۱۵۷) یا مصر (۱۶۱) نیست که در سیاهی «رسانه‌ستیزی» فرو افتاده‌اند و اتهام «تروریسم» علیه روزنامه‌نگاران را به اتهامی همه‌گانی بدل کرده‌اند و خودسرانه هر کسی را که با آن‌ها موافق نیست، زندانی می‌کنند بلکه برخی از رهبران در دولت‌های دموکراتیک نیز رسانه‌ها را نه مانند یکی از بنیادهای دموکراسی که شبیه رقیب می‌بینند و در برابر آن‌ها نفرت خود را آشکارا بیان می‌کنند.

در این گزارش به عنوان نمونه از ایالات متحده‌ی امریکا نام برده شده و آمده است که با آن که در امریکا نخستین اصل قانون اساسی‌اش متضمن آزادی بیان است، اما دونالد ترمپ گفتمان زهرآلود ضد رسانه‌ای را با «دشمن مردم» نامیدن خبرنگاران همراه کرده است. بر اساس این گزارش، امریکا با از دست دادن دو رتبه در رده‌ی ۴۵ام نشسته است.

افغانستان مرگبار اما پیشرفت‌های امیدوارکننده

افغانستان بر اساس گزارش سازمان گزارشگران بدون مرز در جدول رده‌بندی جهانی آزادی رسانه‌ها دو رده بالاتر آمده است. بر اساس این گزارش، ناگواری وضعیت آزادی رسانه‌ها در دیگر کشورها و سقوط آن‌ها از یک سو و از سوی دیگر پیشرفت‌هایی در عرصه‌ی آزادی اطلاع‌رسانی عامل این پیشرفت بوده است.

سازمان گزارشگران بدون مرز، افغانستان را هنوز هم برای کار خبرنگاری «مرگبار» خوانده و گفته است که در این سال و در حمله‌های متعدد طالبان و داعش در کابل و دیگر ولایات دست کم ۱۵ خبرنگار و همکار رسانه‌ها کشته شده‌اند.

با این وجود، تهیه‌کننده‌گان این گزارش گفته‌اند که از ۷ «شناساگر مبنایی رده‌بندی این سازمان» افغانستان دست کم در چهار مورد (کثرت‌گرایی، چارچوب‌های حقوقی و قانونی، زیرساخت‌ها و استقلال رسانه‌ها)، هرچند جزئی اما پیشرفت داشته است.

در این گزارش همچنان گفته شده که افغانستان از کشورهای نادری در جهان است که با وجود تهدید و خشونت علیه خبرنگاران و رسانه‌ها، دولت در حد توان خود با بسیج قوای دولتی پولیس و امنیت ملی تلاش خود را برای حفاظت از خبرنگاران انجام می‌دهد.

حکومت وحدت ملی به منظور رسیده‌گی به امنیت خبرنگاران و بررسی دوسیه‌های خشونت علیه خبرنگاران کمیته‌ای را به ریاست سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری ایجاد کرده است.

این کمیته تشکیل شده از عالی‌ترین مقامات اجرایی دولت و نماینده‌گان فدارسیون خبرنگاران و رسانه‌ها است. این نهاد امسال ده‌ها مورد خشونت و تهدید را علیه رسانه‌ها بررسی کرده و موفق شده است که بسیاری از این موارد را حل کند.

در این گزارش آمده است که با وجود تهدید و بدتر شدن وضعیت امنیتی، روزنامه‌نگاران افغانستان در دفاع از حقوق، کثرت‌گرایی و استقلال خود پایداری تحسین‌برانگیزی دارند: باید تأکیدکرد که ناگواری وضعیت امنیت تأثیری مستقیم بر حضور کمتر زنان روزنامه‌نگار در جامعه و رسانه‌ها دارد.

وضعیت کشورهای همسایه‌ی افغانستان

بر اساس این گزارش ایران در همسایه‌گی افغانستان نیز نسبت به سال پیش، یک پله صعود را تجربه کرده و در جایگاه ۱۶۴ ایستاده است. هرچند بر اساس این گزارش، هیچ تغییری محسوسی در بهبود وضعیت آزادی مطبوعات در این کشور به وجود نیامده و ایران هیچ‌گاه رده‌های آخر جدول و حضور در جوار بدترین‌ها را ترک نکرده است. فرا رفتن یک رده نیز نه پیشرفت که در اصل به دلیل بدتر شدن وضعیت دیگر کشورها مربوط است.

در این گزارش آمده که در سال ۲۰۱۷ ایران همچنان یکی از ۵ زندان بزرگ جهان برای روزنامه‌نگاران و شهروند خبرنگاران بود و تغییر ملموسی در عرصه‌ی آزادی اطلاع‌رسانی و آزادی رسانه‌ها دیده نشد.

پاکستان، دیگر همسایه‌ی افغانستان نیز در جایگاه ۱۳۹ این جدول قرار دارد. این کشور سال گذشته نیز در همین جایگاه قرار داشت. از نظر سازمان گزارشگران بدون مرز، پاکستان نیز در زمره‌ی کشورهایی که از آن به عنوان «زندان‌های بزرگ جهان» برای روزنامه‌نگاران یاد می‌شود، به شمار می‌رود.

از سویی هم تاجیکستان بر اساس این گزارش در جایگاه ۱۴۹، جایگاه گذشته‌اش را حفظ کرده و «در پس‌نشینی اقتدارگرایانه» به سر می‌برد. در این گزارش آمده است که رسانه‌ها امسال نیز از سرکوب و تهدید در این کشور در امان نبودند: رسانه‌های مستقل یا تهدید شدند و یا مجبور به پایان دادن به فعالیت‌های خود. امری که به گریز خبرنگاران از کشور منجر شد.

گفتنی است که رده‌بندی جهانی آزادی مطبوعات، معیاری برای سنجش میزان بهره‌مندی روزنامه‌نگاران از آزادی در ١٨٠ کشور جهان است. معیارهایی چون کثرت‌گرایی، استقلال رسانه‌ها، زیستگاه و خودسانسوری، چارچوب‌های حقوقی و قانونی، شفافیت، زیرساخت‌ها، و آزارگری و سرکوب آزادی اطلاع‌رسانی رده‌بندی محاسبه می‌شوند.

 

دیدگاه are closed.

هشت صبح در شبکه‌ اجتماعی فیسبوک